Thay đổi diện mạo Thủ đô: [Bài 1] Dẹp nạn đổ rác sai quy định

Đồng loạt vào cuộc xử lý điểm đen

Từ hôm nay (20/5), phường Tương Mai (TP.Hà Nội) chính thức triển khai Kế hoạch hành động cao điểm về vệ sinh môi trường với mục tiêu lập lại trật tự đô thị, thay đổi thói quen xả rác, từng bước xóa bỏ các điểm đen tồn tại kéo dài trên địa bàn.

Cụ thể kế hoạch này, các tổ dân phố phát loa tuyên truyền, lực lượng chức năng rà soát lại các điểm tập kết rác, còn đơn vị môi trường xây dựng lại lịch trình thu gom theo khung giờ mới của thành phố.

Theo bà Nguyễn Thị Hoàng Thanh - Trưởng phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị phường Tương Mai, đợt cao điểm lần này tập trung vào việc xử lý dứt điểm các điểm đổ rác tự phát và hình thành nếp sống đô thị văn minh.

Theo kế hoạch, phường Tương Mai triển khai quy trình 4 bước để xử lý các điểm đen về rác thải. Bước đầu tiên là rà soát, xác định các vị trí thường xuyên phát sinh đổ rác sai giờ, sai nơi quy định. Trên cơ sở đó, các lực lượng chức năng cắm biển cấm đổ rác, tổ chức tuyên truyền trực tiếp và lập các tổ phản ứng nhanh tại điểm nóng.

Bước tiếp theo là tăng cường kiểm tra, xử lý vi phạm với sự phối hợp của Phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị, Ban Quản lý dự án đầu tư - hạ tầng, cảnh sát phụ trách khu vực và đơn vị thu gom môi trường.

Cuối cùng, sau khi xóa bỏ điểm đen, địa phương sẽ tiếp tục duy trì giám sát bằng camera, đồng thời nghiên cứu cải tạo cảnh quan để ngăn tái diễn tình trạng đổ rác bừa bãi.

Theo bà Thanh, điều quan trọng nhất không chỉ là thu gom sạch rác mà là thay đổi nhận thức của người dân về trách nhiệm giữ gìn môi trường sống.

Đợt cao điểm lần này cũng gắn với quy định mới của thành phố về khung giờ thu gom rác từ 20h đến 23h. Đây được xem là giải pháp nhằm hạn chế xe rác hoạt động vào giờ cao điểm, giảm ùn tắc và cải thiện mỹ quan đô thị.

Tuy nhiên, việc thay đổi giờ thu gom cũng đặt ra không ít áp lực cho cả chính quyền cơ sở và đơn vị môi trường, nhất là tại địa bàn đông dân cư như phường Tương Mai.

Áp lực từ 40 "điểm nóng"

Theo ông Nguyễn Ngọc Chuyển, Phó Giám đốc phụ trách Ban Quản lý dự án đầu tư - hạ tầng phường Tương Mai, phường có mật độ dân số cao, nhiều ngõ nhỏ, xen kẽ khu dân cư cũ, tập thể cũ và nhà tái định cư nên công tác vệ sinh môi trường luôn đối mặt nhiều khó khăn.

Thực tế, sau khi thành phố áp dụng quy định thu gom rác từ sau 20h hằng ngày, nhiều người dân vẫn giữ thói quen cũ, mang rác ra từ cuối giờ chiều. Theo thống kê của Ban Quản lý dự án đầu tư - hạ tầng phường Tương Mai, hiện toàn địa bàn có khoảng 40 điểm thường xuyên tập kết rác thải sai giờ quy định.

Ghi nhận thực tế tại địa bàn của phóng viên Báo Nông nghiệp và Môi trường, nhiều điểm đen tồn tại trong thời gian dài tại các khu vực như ngã ba Trần Đại Nghĩa - sông Sét, đầu ngõ Gốc Đề đường Minh Khai, đầu ngõ 106 Nguyễn An Ninh hay điểm trường 10-10 đường Nguyễn An Ninh...

Không chỉ người dân, nhiều hộ kinh doanh hàng ăn, hoặc tại các khu vực chợ tự phát cũng chưa bố trí phương tiện lưu chứa rác phù hợp. Sau giờ bán hàng, rác thường được xả trực tiếp lên vỉa hè hoặc đầu ngõ, tạo thành các đống rác lớn trước giờ xe thu gom hoạt động.

Theo ông Nguyễn Ngọc Chuyển, vào khung giờ cao điểm từ 20h đến 23h hằng ngày, lượng rác phát sinh dồn dập khiến công nhân môi trường phải làm việc tới 3h sáng hôm sau mới có thể thu gom hết.

Khảo sát thực tế trong các ngày trung tuần tháng 5, phóng viên ghi nhận vào khoảng 20h hằng ngày - thời điểm đơn vị môi trường bắt đầu thu gom - nhiều tuyến đường như Trương Định, Giải Phóng, Vành đai 2, Nguyễn An Ninh… đã xuất hiện tình trạng lượng rác thải tập kết dày đặc.

Để hạn chế tồn đọng, Ban Quản lý dự án đầu tư - hạ tầng đã yêu cầu đơn vị môi trường tăng tần suất thu gom rác bịch, bọc bỏ sai quy định lên 2 lần/ngày. Cùng với đó, địa phương cũng tăng cường phối hợp liên ngành nhằm xử lý vi phạm về đổ rác sai giờ, sai nơi quy định. Theo ông Chuyển, phường đã thành lập các tổ công tác gồm Phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị, Ban Quản lý dự án đầu tư - hạ tầng, công an cơ sở cùng đơn vị môi trường để kiểm tra, xử lý vi phạm và tuyên truyền trực tiếp tới người dân.

Một số "điểm nóng" bước đầu đã có chuyển biến tích cực. Khu vực Trần Đại Nghĩa - sông Sét hay đầu ngõ tổ dân phố 16 từng là nơi thường xuyên tồn đọng rác nay đã giảm đáng kể tình trạng đổ rác ban ngày.

Theo anh Nguyễn Anh Đức - Bí thư Đoàn Thanh niên phường Tương Mai, để hạn chế tình trạng tái phát các “điểm đen chân rác”, địa phương đang đẩy mạnh vai trò tự quản tại khu dân cư thông qua Ban Công tác Mặt trận, các chi hội đoàn thể, nhất là lực lượng đoàn viên thanh niên. Các nội dung tuyên truyền được lồng ghép qua họp tổ dân phố, nhóm zalo cộng đồng, hệ thống loa truyền thanh và các đợt ra quân vệ sinh môi trường cuối tuần.

Bí thư Đoàn Thanh niên phường Tương Mai đề xuất mô hình “Khu phố tự quản phối hợp xử lý vi phạm”, trong đó lực lượng đoàn viên, hội viên và tổ dân phố cùng tham gia nhắc nhở, giám sát tại các khu vực thường xuyên phát sinh đổ rác sai quy định, kết hợp lắp biển tuyên truyền, camera giám sát...

Ngoài việc lập chốt trực và cắm biển cấm, phường Tương Mai cũng đang nghiên cứu ứng dụng công nghệ để nâng cao hiệu quả quản lý.

Ban Quản lý dự án đầu tư - hạ tầng đã đề xuất lắp camera giám sát tại các "điểm nóng", đồng thời xây dựng bản đồ số quản lý các vị trí thường xuyên phát sinh đổ rác sai quy định. Mục tiêu lâu dài không chỉ dừng ở việc “xóa điểm đen” đổ rác sai quy định mà hướng tới hình thành thói quen sống sạch, sống văn minh trong cộng đồng dân cư.