Nghề dệt thổ cẩm là một phần không thể thiếu trong đời sống văn hóa của đồng bào dân tộc Lào ở tỉnh Điện Biên. Trải qua bao thăng trầm, nghề truyền thống này vẫn được các thế hệ phụ nữ Lào trân trọng, gìn giữ, xem như sợi dây kết nối giữa quá khứ và hiện tại.
Trước sự phát triển mạnh mẽ của ngành công nghiệp may mặc, nghề dệt thổ cẩm thủ công vẫn hiện diện bền bỉ trong đời sống người Lào. Từ những sợi bông tự nhiên, qua đôi tay khéo léo của người phụ nữ, từng tấm vải nhiều màu sắc, hoa văn tinh tế được tạo nên, mang đậm nét đặc trưng văn hóa như hình chữ vạn, con voi, rắn, chùa tháp… Mỗi họa tiết không chỉ thể hiện óc thẩm mỹ mà còn gửi gắm niềm tin, triết lý sống của người Lào.
Gian trưng bày, giới thiệu sản phẩm thổ cẩm truyền thống của Hợp tác xã Dệt thổ cẩm Lào Na Sang 2 xã Núa Ngam, tỉnh Điện Biên. Ảnh: Hoàng Châu.
Tại bản Na Sang, xã Núa Ngam, tỉnh Điện Biên, nghề dệt thổ cẩm đã trở thành niềm tự hào của người dân. Chị Lò Sao May, Hợp tác xã Dệt thổ cẩm Na Sang 2, chia sẻ: Dân tộc Lào chúng tôi không thể thiếu bộ trang phục truyền thống. Dịp lễ hội, cưới hỏi hay giao lưu văn hóa, chị em đều mặc váy áo tự dệt. Chúng tôi trồng bông, nhuộm chàm, nuôi tằm, dệt vải theo cách cha ông truyền lại và dạy con cháu tiếp nối để giữ nghề của dân tộc.
Không chỉ lưu giữ nghề truyền thống, nhiều phụ nữ Lào còn mạnh dạn liên kết sản xuất, từng bước đưa sản phẩm thổ cẩm trở thành hàng hóa có giá trị kinh tế. Bà Lò Thị Viên, Giám đốc Hợp tác xã (HTX) Dệt thổ cẩm Na Sang 2, đã vận động hơn 9 hộ gia đình tham gia dệt vải. Bà Viên, cho biết: Chúng tôi mong muốn duy trì và phát huy nghề dệt truyền thống. Hầu hết các hộ trong bản đều có khung cửi. Chiều xuống, sau khi hoàn tất công việc thường ngày, chị em tranh thủ dệt để tăng thu nhập và quảng bá văn hóa dân tộc Lào; Khăn thổ cẩm HTX dệt đã được chứng nhận là sản phẩm OCOP 3 sao.
Phụ nữ dân tộc Lào (Điện Biên) khéo léo dệt thổ cẩm truyền thống, góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc giữa nhịp sống hiện đại. Ảnh: Hoàng Châu.
Bà Vừ Đào My, Phó Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh Điện Biên, cho biết: Hội Phụ nữ tỉnh luôn xác định việc bảo tồn và phát triển nghề dệt thổ cẩm là một trong những nhiệm vụ quan trọng trong phong trào phụ nữ các dân tộc thiểu số. Hội đã triển khai nhiều hoạt động hỗ trợ như tập huấn kỹ thuật, kết nối tiêu thụ sản phẩm, xây dựng mô hình phụ nữ khởi nghiệp với nghề truyền thống. Qua đó, vừa giúp chị em có thêm thu nhập, vừa góp phần gìn giữ giá trị văn hóa của dân tộc Lào.
Nhờ sự hỗ trợ của các cấp hội và chính quyền địa phương, nhiều sản phẩm thổ cẩm của phụ nữ Lào đã được giới thiệu tại các hội chợ, triển lãm văn hóa, du lịch trong và ngoài tỉnh, được du khách ưa chuộng.
Giữa nhịp sống hiện đại, tiếng thoi đưa bên khung cửi ở các bản làng người Lào vẫn vang lên đều đặn. Từng tấm vải thổ cẩm không chỉ là sản phẩm lao động mà còn là minh chứng cho tình yêu nghề, lòng tự hào và ý chí gìn giữ hồn cốt văn hóa dân tộc của người phụ nữ Lào trên mảnh đất Điện Biên.
