Nỗi lo đuối nước: [Bài 2] 'Bẫy nước' quanh làng, phụ huynh thờ ơ

'Bẫy nước' hiện hữu khắp làng

Tan học, mấy đứa nhỏ ở khu vực Trường THCS Đông Tân (phường Đông Sơn, tỉnh Thanh Hóa) lại rủ nhau ôm cần câu chạy ra cái ao tù nằm sát trường. Đứa lớn khoảng 10 tuổi, loay hoay mắc mồi, đứa bé nhất 7 tuổi, chân đất men theo mép nước phủ đầy cỏ dại, miệng ríu rít cười nói. 

Theo quan sát, ao tù rộng vài trăm mét vuông, ước chừng sâu hơn 1m mét, nằm lọt thỏm giữa khu dân cư. Bờ ao trơn trượt, cỏ mọc um tùm, xung quanh chỉ quây tạm vài đoạn rào sắt xiêu vẹo, không hề có biển cảnh báo nguy hiểm hay rào chắn kiên cố.

Thế nhưng, lũ trẻ vẫn vô tư ngồi sát mép nước để câu cá, đùa nghịch... Khi được hỏi có sợ đuối nước không, cả nhóm 4 em nhỏ chỉ cười lắc đầu: “Không sợ đâu”, dù nhiều đứa trẻ trong số này chẳng biết bơi.

Sự vô tư ấy không chỉ đến từ trẻ nhỏ mà phần nào còn bắt nguồn từ tâm lý chủ quan của người lớn. Với nhiều gia đình ở làng quê, ao hồ, kênh mương đã quá quen thuộc trong sinh hoạt hằng ngày nên những nguy hiểm tiềm ẩn đôi khi bị xem nhẹ.

Cách đó không xa, tuyến kênh dẫn nước bắt nguồn từ sông Nhà Lê chảy qua tổ dân phố Tân Tự (phường Đông Sơn) chiều nào cũng trở thành “bể bơi tự phát” của hàng chục học sinh lớn nhỏ quanh vùng. Con kênh rộng hơn 2 m, mực nước thời điểm này chỉ sâu vài chục cm nên nhiều phụ huynh cho rằng khá an toàn.

Sau giờ tan học, tiếng gọi nhau í ới lại vang khắp một đoạn kênh. Đứa biết bơi thì lao mình xuống dòng nước đục ngầu để vùng vẫy, đứa chưa biết bơi cũng men theo mép nước nghịch đùa, bám vai anh chị chúng để tập ngụp lặn. Không áo phao, không người lớn theo sát, lũ trẻ vẫn vô tư chơi đùa giữa dòng nước như một thú vui quen thuộc mỗi ngày hè.

Điều đáng nói, nhiều phụ huynh dù biết con thường xuyên ra kênh tắm nhưng vẫn khá yên tâm vì cho rằng đây là khu vực quen thuộc, nước cạn, trẻ đông nên có thể tự trông chừng lẫn nhau.

Chiều muộn, chị N.T.D. (xã Đông Quang, tỉnh Thanh Hóa) mới ra mép kênh gọi nhóm trẻ đang ngụp lặn dưới nước lên bờ về nhà. Theo chị D., do con bị dị ứng với nước clo ở các bể bơi nên gia đình không cho theo học tại các trung tâm dạy bơi.

Không riêng chị D., nhiều phụ huynh ở khu vực này cũng mang tâm lý khá chủ quan. Họ cho rằng trẻ đã quen địa hình, quen dòng nước nên sẽ biết tự tránh nguy hiểm.

Một số người chỉ cấm con xuống tắm khi nước dâng cao, còn vào mùa khô hay thời điểm nước cạn thì vẫn để trẻ tự do vui chơi. Tuy nhiên, phần lớn trẻ nhỏ tại đây vẫn xuống nước hoàn toàn bằng sự “tự tin” của bản thân và sự yên tâm có phần dễ dãi của người lớn.

Một số phụ huynh khác cho biết, do nhà ở gần kênh nên thường để trẻ ra đây tắm cho tiện, thay vì đưa đến các điểm học bơi cách vài cây số. Theo họ, các trung tâm dạy bơi khá xa, không gian chật, đông người, nên trẻ không thích theo học. 

Chưa có giải pháp căn cơ

Dù nguy cơ đuối nước luôn hiện hữu quanh trường học và khu dân cư, song đến nay nhiều nơi vẫn chưa có giải pháp đủ mạnh để ngăn những “bẫy nước” bủa vây trẻ nhỏ mỗi ngày.

Cô Lê Thị Chung, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Đông Tân (Thanh Hóa) cho biết, khu vực quanh trường nằm gần sông Nhà Lê, nhiều đoạn chưa có rào chắn bảo vệ nên luôn tiềm ẩn nguy hiểm đối với học sinh.

Theo cô Chung, dù nhà trường thường xuyên tuyên truyền, nhắc nhở kỹ năng phòng tránh đuối nước, nhưng giáo viên không thể lúc nào cũng ở bên cạnh các em ngoài giờ học.

Điều khiến nhà trường lo lắng là nhiều học sinh sau giờ tan học vẫn tụ tập thả diều, vui chơi dọc bờ sông, kênh mương; chỉ cần một cú trượt chân cũng có thể dẫn tới tai nạn đáng tiếc.

Cũng theo Hiệu trưởng Trường Tiểu học Đông Tân, thời gian tới nhà trường sẽ tiếp tục tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn học sinh nhận biết khu vực nguy hiểm, không vui chơi tại những nơi không có rào chắn an toàn; đồng thời phối hợp chặt chẽ với gia đình và địa phương trong việc quản lý, giám sát học sinh ngoài giờ học, đặc biệt trong dịp nghỉ hè.

Tại nhiều địa phương ở Thanh Hóa thời gian qua vẫn liên tiếp xảy ra các vụ đuối nước thương tâm, mà phần lớn nạn nhân đều là trẻ nhỏ sống gần ao hồ, sông suối, kênh mương. Tại xã Xuân Du (tỉnh Thanh Hóa), cách đây không lâu cũng xảy ra vụ đuối nước khiến hai chị em ruột tử vong, để lại nỗi ám ảnh lớn với người dân địa phương.

Ông Lê Viết Hương, Phó Chủ tịch UBND xã Xuân Du (Thanh Hóa) cho biết, từ thời điểm sáp nhập xã đến nay, trên địa bàn mới xảy ra 1 vụ đuối nước. Trước khi sáp nhập, trung bình mỗi năm địa phương ghi nhận khoảng 1-2 trường hợp tử vong do đuối nước.

Theo ông Hương, toàn xã hiện có khoảng 65 ha diện tích mặt nước, chủ yếu là các ao hồ, hồ đập nhỏ. Công tác phòng, chống đuối nước cho trẻ em luôn được địa phương quan tâm, trong đó Phòng Văn hóa tham mưu UBND xã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo, đẩy mạnh tuyên truyền đến người dân.

“Hiện nay, các hồ đập lớn đều đã được cắm biển cảnh báo, tuy nhiên nhiều ao hồ nhỏ nằm xen kẽ trong khu dân cư vẫn chưa có biển báo hay rào chắn bảo đảm an toàn. Bên cạnh đó, ý thức của một bộ phận người dân trong việc quản lý, giám sát trẻ em vẫn chưa cao, nhất là vào thời điểm nghỉ hè hoặc ngoài giờ học”, ông Hương nói.

Theo ông Hương, trên địa bàn xã Xuân Du hiện có 2 bể bơi tổ chức dạy bơi cho trẻ em, song số lượng trẻ tham gia mới chỉ chiếm khoảng 5% tổng số trẻ trong xã. Việc học bơi hiện vẫn mang tính tự phát nên hiệu quả chưa cao.

“Muốn giảm thiểu tai nạn đuối nước thì cần xem việc học bơi là môn học bắt buộc trong trường học để tất cả trẻ em đều được tiếp cận. Trong khi đó, cơ sở vật chất tại nhiều trường học hiện nay vẫn chưa đáp ứng yêu cầu”, ông Hương kiến nghị.

Lãnh đạo UBND xã cũng đề nghị các ngành, đoàn thể tăng cường phối hợp tuyên truyền, nâng cao ý thức của phụ huynh trong quản lý con em, nhất là trong dịp nghỉ hè. Đồng thời, địa phương mong muốn được đầu tư thêm sân chơi, khu sinh hoạt và cơ sở vật chất phục vụ luyện tập cho trẻ em, góp phần hạn chế thấp nhất các vụ đuối nước.

Theo ghi nhận của phóng viên, bên cạnh kênh rạch, sông, suối, ao hồ, tại nhiều địa phương trên địa bàn tỉnh, còn tồn tại nhiều hố sâu ngập nước chưa được hoàn thổ sau khi hoạt động khai thác khoáng sản diễn ra, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn cho người dân, đặc biệt là trẻ nhỏ.

Đáng nói, không ít khu vực gần khu dân cư nhưng thiếu biển cảnh báo, không có rào chắn bảo vệ, trong khi việc kiểm tra, giám sát thực tế còn khá lỏng lẻo.

Chiều muộn, bên con kênh nối sông Nhà Lê (đoạn chạy qua phường Đông Sơn), hàng chục đứa trẻ vẫn vô tư lao mình xuống dòng nước đục ngầu. Khung cảnh ấy không chỉ xuất hiện ở một con kênh, một làng quê, mà đang phổ biến ở nhiều nơi.

Và rồi, sau những phút vui đùa tưởng chừng vô hại ấy, cùng với sự chủ quan của người lớn, không ít gia đình đã phải nhận về nỗi đau không thể bù đắp khi con trẻ mãi mãi không trở về. Nhưng sau mỗi vụ đuối nước thương tâm, trách nhiệm vẫn thường chỉ dừng lại ở những lời cảnh báo, còn những “bẫy nước” giữa làng quê thì vẫn hiện hữu, lặng lẽ chực chờ thêm những bi kịch khác.