Theo thông tin từ Thương vụ Việt Nam tại Indonesia, ngày 20/5, phát biểu trước Hạ viện Indonesia, Tổng thống Prabowo Subianto cho biết nước này sẽ triển khai chính sách doanh nghiệp nhà nước độc quyền xuất khẩu đối với than, dầu cọ thô (CPO) và một số khoáng sản chiến lược thông qua việc thành lập doanh nghiệp nhà nước chuyên trách xuất khẩu.
Indonesia là một trong những đối tác cung ứng than, dầu cọ lớn của Việt Nam. Ảnh minh họa.
Theo lãnh đạo Indonesia, chính sách mới nhằm tăng cường quản lý tài nguyên quốc gia, hạn chế thất thoát nguồn thu và nâng cao quyền kiểm soát của Chính phủ đối với hoạt động định giá hàng hóa xuất khẩu. Ông cho rằng Indonesia cần có vai trò lớn hơn trong việc kiểm soát giá trị tài nguyên của mình thay vì phụ thuộc vào biến động từ thị trường bên ngoài.
Indonesia hiện là một trong những quốc gia xuất khẩu than nhiệt điện và dầu cọ lớn nhất thế giới. Vì vậy, bất kỳ thay đổi nào trong chính sách quản lý xuất khẩu của nước này đều có thể tác động đến thị trường hàng hóa toàn cầu, đặc biệt tại khu vực châu Á, trong đó có Việt Nam.
Theo hãng tin Reuters, Indonesia dự kiến triển khai lộ trình chuyển đổi trong khoảng 3 tháng và đưa hoạt động xuất khẩu các mặt hàng tài nguyên chiến lược vào hệ thống do Nhà nước kiểm soát.
Trong giai đoạn chuyển tiếp, cơ chế giao dịch giữa doanh nghiệp xuất khẩu Indonesia và khách hàng quốc tế có thể thay đổi đáng kể, liên quan đến quy trình phê duyệt, cơ chế định giá, thời gian giao hàng cũng như việc thực hiện các hợp đồng hiện hữu.
Với doanh nghiệp Việt Nam, than và dầu cọ từ Indonesia hiện vẫn là nguồn nguyên liệu quan trọng đối với nhiều ngành sản xuất. Bởi vậy, việc thay đổi cơ chế xuất khẩu có thể khiến doanh nghiệp đối mặt nguy cơ gián đoạn nguồn cung trong ngắn hạn hoặc biến động chi phí đầu vào nếu thủ tục giao dịch kéo dài và giá hàng hóa tăng lên.
Trong lĩnh vực năng lượng, biến động nguồn cung than nhập khẩu có thể tạo thêm áp lực lên chi phí của các ngành sử dụng nhiều nhiên liệu như nhiệt điện, xi măng và công nghiệp sản xuất. Trong khi đó, dầu cọ là nguyên liệu được sử dụng phổ biến trong ngành thực phẩm, dầu ăn và hàng tiêu dùng, nên diễn biến giá mặt hàng này cũng có thể ảnh hưởng đến chi phí sản xuất của doanh nghiệp trong nước.
Thương vụ Việt Nam tại Indonesia khuyến cáo doanh nghiệp nhập khẩu cần rà soát lại toàn bộ hợp đồng hiện có, chủ động làm việc với đối tác Indonesia cũng như các bên liên quan như ngân hàng, bảo hiểm, giám định để bảo đảm tiến độ thực hiện hợp đồng trong giai đoạn chuyển đổi chính sách.
Cơ quan này cũng khuyến nghị doanh nghiệp thường xuyên cập nhật các quy định mới từ phía Indonesia, theo dõi sát diễn biến thị trường và xây dựng phương án đa dạng hóa nguồn cung nhằm giảm rủi ro phụ thuộc vào một thị trường nhập khẩu duy nhất.
Các chuyên gia nhận định, động thái của Indonesia cho thấy xu hướng gia tăng kiểm soát đối với các mặt hàng tài nguyên chiến lược tại nhiều quốc gia xuất khẩu lớn. Trong bối cảnh thị trường hàng hóa toàn cầu vẫn tiềm ẩn nhiều biến động, thay đổi chính sách từ Indonesia có thể tiếp tục ảnh hưởng đến mặt bằng giá than và dầu cọ trong thời gian tới.
