Nguy cơ cháy rừng cao từ Thanh Hóa đến Huế

Theo báo cáo của Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm, Bắc Trung bộ tiếp tục chịu tác động mạnh của nắng nóng diện rộng, trong đó tâm điểm là dải từ Thanh Hóa đến Huế. Nhiệt độ cao nhất phổ biến 38-40 độ C, nhiều nơi vượt ngưỡng 40 độ. Đáng chú ý, độ ẩm không khí giảm sâu, chỉ còn 30-35% vào những ngày có gió khô, tạo nên trạng thái hanh khô cực đoan của thảm thực vật.

Yếu tố làm gia tăng rủi ro là ảnh hưởng kéo dài của gió Lào, loại gió Tây khô nóng đặc trưng, khiến quá trình bốc hơi diễn ra nhanh, lớp thực bì và lá rụng trong rừng khô giòn, dễ bắt lửa. Trong điều kiện này, chỉ một tia lửa nhỏ cũng có thể gây cháy và lan rộng với tốc độ rất nhanh, đặc biệt tại các khu rừng thông, keo có nhiều vật liệu cháy.

Cụ thể, nguy cơ cháy rừng tại khu vực từ Thanh Hóa đến Huế được đánh giá ở cấp IV đến cấp V (nguy hiểm và cực kỳ nguy hiểm). Đây là mức cảnh báo cao nhất trong hệ thống phân cấp, đồng nghĩa với việc khả năng cháy lớn xảy ra rất cao và công tác khống chế sẽ gặp nhiều khó khăn.

Các tỉnh như Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh được xác định là khu vực trọng điểm, nơi cháy rừng có thể lan nhanh trên diện rộng do đặc điểm rừng trồng thông, keo dễ bắt lửa và mật độ vật liệu cháy lớn.

Ở các khu vực khác, nguy cơ cháy rừng cũng gia tăng nhưng ở mức thấp hơn. Tây Bắc được cảnh báo cấp IV, với nền nhiệt 35-38 độ C. Tây Nguyên và Nam Trung bộ ở cấp III đến IV, cần đặc biệt cảnh giác tại các tỉnh có diện tích rừng thông, rừng khộp lớn như Gia Lai, Đắk Lắk, Lâm Đồng.

Trong khi đó, Nam bộ duy trì nguy cơ cháy ở cấp III đến IV, tập trung tại các khu rừng tràm thuộc An Giang, Cà Mau. Đặc điểm lớp than bùn khô tại đây khiến cháy có thể âm ỉ kéo dài, khó phát hiện và dập tắt triệt để.

Cơ quan chuyên môn đánh giá, 3 yếu tố nguy hiểm đang cùng lúc xuất hiện, gồm nhiệt độ cao kéo dài, độ ẩm giảm sâu và gió khô mạnh. Sự kết hợp này khiến nguy cơ cháy rừng không chỉ tăng về xác suất mà còn tăng về mức độ nghiêm trọng.

Trong điều kiện độ ẩm xuống dưới 35%, vật liệu cháy trong rừng gần như đạt trạng thái khô tuyệt đối. Khi xảy ra cháy, lửa có thể lan theo tầng thấp (thảm cỏ, lá khô), sau đó bùng lên tầng cao, gây cháy tán - dạng cháy khó kiểm soát nhất.

Ngoài yếu tố tự nhiên, hoạt động của con người tiếp tục là nguy cơ tiềm ẩn. Việc sử dụng lửa trong sản xuất nông nghiệp, đốt thực bì hoặc bất cẩn trong sinh hoạt có thể trở thành nguồn phát cháy trong bối cảnh thời tiết cực đoan.

Trước diễn biến phức tạp, Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm đề nghị lực lượng chức năng tại địa phương duy trì trực 24/24 giờ, tăng cường kiểm tra thực địa để đánh giá mức độ khô hạn của từng khu rừng, từ đó đưa ra cảnh báo sớm. Việc phát hiện và xử lý ngay từ khi đám cháy mới phát sinh được coi là yếu tố then chốt nhằm ngăn chặn cháy lan thành diện rộng.

Cùng với đó, quy định cấm lửa trong và gần rừng được áp dụng nghiêm ngặt. Các địa phương tăng cường quản lý hoạt động canh tác nương rẫy, hướng dẫn người dân tuân thủ quy hoạch, đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền pháp luật về phòng cháy chữa cháy rừng.

Chính quyền các cấp, đặc biệt là người đứng đầu địa phương, được yêu cầu trực tiếp chỉ đạo công tác ứng phó khi xảy ra cháy, đồng thời sẵn sàng huy động lực lượng, phương tiện để xử lý kịp thời.

Trước đó, tại Nghệ An, trong ngày 10-11/4 đã liên tiếp xảy ra nhiều vụ cháy rừng. Riêng ngày 10/4 ghi nhận ít nhất 3 vụ cháy tại các xã Tân Châu, Châu Bình và Tam Hợp. Lực lượng chức năng cùng hàng trăm người dân đã chia nhiều mũi phát đường băng cản lửa, khống chế sau nhiều giờ.

Ngày 11/4, thêm một vụ cháy xảy ra tại khu vực núi Mộ Dạ, xã An Châu, thiêu rụi hơn 500 m2 rừng. Đám cháy thậm chí bùng phát trở lại vào ban đêm, cho thấy nguy cơ cháy âm ỉ rất cao trong điều kiện khô hạn kéo dài.