Ước tính có khoảng 2.000 tàu đã bị mắc kẹt ở eo biển kể từ khi Iran phong tỏa tuyến đường thủy để đáp trả chiến dịch không kích của Mỹ và Israel được phát động vào ngày 28/2. Kể từ đó, Mỹ cũng đã áp đặt lệnh phong tỏa hải quân đối với các cảng của Iran.
Trong một bài đăng trên Truth Social hôm 3/5 (giờ địa phương), ông Trump cho biết sáng kiến Dự án Tự do, dự kiến bắt đầu vào 4/5, nhằm giúp đỡ các quốc gia "trung lập và vô tội" trong cuộc xung đột.
"Vì lợi ích của Iran, Trung Đông và Mỹ, chúng tôi đã nói với các quốc gia này rằng chúng tôi sẽ hướng dẫn tàu của họ ra khỏi các tuyến đường thủy bị phong tỏa này một cách an toàn, để họ có thể tự do và có thể tiếp tục công việc kinh doanh của mình", ông Trump viết.
"Việc đưa các tàu này ra khỏi eo biển chỉ đơn thuần là nhằm giải cứu những con người, công ty và các quốc gia hoàn toàn không làm gì sai, họ là nạn nhân của cuộc xung đột này".
Tổng thống Mỹ Donald Trump. Ảnh: The Times.
Tờ Wall Street Journal, dẫn lời một quan chức cấp cao của Mỹ, mô tả sáng kiến này là một quy trình, thông qua đó các quốc gia, công ty bảo hiểm và tổ chức vận chuyển có thể điều phối giao thông qua Hormuz. Quan chức này cho biết sáng kiến này sẽ không sử dụng tàu chiến Mỹ để hộ tống tàu thuyền.
Trang tin Axios, dẫn lời các quan chức Mỹ, cho biết các tàu của hải quân Mỹ sẽ "có mặt ở gần" trong trường hợp họ cần ngăn chặn Iran tấn công các tàu thương mại đi qua eo biển. Quan chức này nói thêm rằng hải quân sẽ cung cấp cho các tàu vận tải thông tin về các tuyến đường chưa bị Iran rải thủy lôi.
Ebrahim Azizi, người đứng đầu Ủy ban An ninh Quốc gia thuộc Quốc hội Iran, bác bỏ "các bài đăng ảo tưởng" của Trump, nói rằng bất kỳ sự can thiệp nào vào eo biển sẽ trở thành hành vi vi phạm lệnh ngừng bắn.
