Động thái này được xem là bước leo thang mạnh mẽ nhằm gây sức ép kinh tế, tác động tới thị trường ngay lập tức, kéo giá dầu giảm sang ngày thứ hai liên tiếp.
Phát biểu trước truyền thông hôm 15/4, Tổng thống Donald Trump cho biết các cuộc thương lượng giữa Mỹ và Iran có thể được nối lại tại Pakistan trong vài ngày tới. Phó Tổng thống JD Vance, người trực tiếp tham gia vòng đàm phán cuối tuần qua, cũng bày tỏ sự lạc quan về tình hình hiện tại, dù chưa đạt được đột phá.
“Tôi nghĩ hai ngày tới sẽ rất đáng chú ý", ông Trump nói với ABC News, đồng thời cho rằng không cần thiết phải gia hạn lệnh ngừng bắn sẽ kết thúc vào ngày 21/4. Theo ông, một thỏa thuận vẫn là lựa chọn ưu tiên, bởi đó sẽ là nền tảng để Iran tái thiết sau xung đột.
Quân đội Mỹ cho biết đã chặn 8 tàu chở dầu liên quan đến Iran kể từ khi phong tỏa bắt đầu. Ảnh: The Conversation.
Theo Đô đốc Brad Cooper, Tư lệnh Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ, lực lượng Mỹ đã chặn hoàn toàn thương mại đường biển của Iran - lĩnh vực chiếm tới 90% nền kinh tế nước này - chỉ trong chưa đầy 36 giờ kể từ khi áp đặt phong tỏa. Nhiều tàu chở dầu buộc phải quay đầu, trong đó có tàu Rich Starry (thuộc sở hữu Trung Quốc, đang chịu lệnh trừng phạt của Mỹ) phải rút khỏi Vịnh Ba Tư và quay lại eo biển Hormuz
Trước đó, quân đội Mỹ cho biết đã chặn 8 tàu chở dầu liên quan đến Iran kể từ khi phong tỏa bắt đầu hôm thứ Hai, theo Wall Street Journal.
Theo giới quan sát, việc phong tỏa hàng hải không chỉ bóp nghẹt nguồn thu của Tehran mà còn tạo sức ép trực tiếp lên bàn đàm phán. Dù vậy, quan chức từ Pakistan, Iran và khu vực Vùng Vịnh cho biết các đoàn đàm phán có thể sớm quay lại Thủ đô Islamabad, dù lịch cụ thể chưa được ấn định.
Những tín hiệu tích cực từ ngoại giao đã phần nào đã giúp thị trường dầu mỏ hạ nhiệt. Giá dầu duy trì dưới ngưỡng 100 USD/thùng trong hai phiên liên tiếp, chứng khoán châu Á khởi sắc, trong khi đồng USD tạm ổn định sau chuỗi giảm sâu.
Tuy nhiên, thị trường có thể tiếp tục thiếu nguồn cung khi Mỹ dự kiến không gia hạn miễn trừ 30 ngày đối với dầu Iran vận chuyển bằng đường biển (sắp hết hạn trong tuần này), đồng thời cũng để miễn trừ tương tự với dầu Nga hết hiệu lực cuối tuần qua.
Bất đồng lớn nhất vẫn nằm ở chương trình hạt nhân của Iran. Washington đề xuất Tehran đình chỉ toàn bộ hoạt động hạt nhân trong 20 năm, trong khi phía Iran chỉ chấp nhận thời hạn từ 3-5 năm. Ngoài ra, Mỹ yêu cầu Iran phải đưa toàn bộ vật liệu hạt nhân đã làm giàu ra khỏi lãnh thổ, đổi lại Tehran đòi dỡ bỏ các lệnh trừng phạt quốc tế.
Đàm phán Mỹ - Iran có thể sớm khởi động lại. Ảnh: Ynetnews.
Tại Seoul, Tổng Giám đốc Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) Rafael Grossi nhận định thời hạn đình chỉ là vấn đề chính trị, song không loại trừ khả năng hai bên đạt được thỏa hiệp như một bước xây dựng lòng tin.
Theo nguồn tin từ Reuters, các cuộc đàm phán hậu trường gần đây đã ghi nhận tiến triển nhất định, mở ra khả năng hai bên tiến gần hơn tới một thỏa thuận mới. Dù vậy, triển vọng hòa bình vẫn gặp trở ngại lớn khi Israel tiếp tục tấn công Lebanon nhằm vào Hezbollah - tổ chức vũ trang do Iran hậu thuẫn. Mỹ và Israel cho rằng các chiến dịch này không nằm trong khuôn khổ ngừng bắn, trong khi Iran phản đối.
Hôm thứ Ba, Anh, Canada, Nhật Bản và 7 quốc gia khác đã lên án việc các binh sĩ gìn giữ hòa bình của Liên hợp quốc bị sát hại tại Lebanon, đồng thời kêu gọi “chấm dứt ngay lập tức các hành động thù địch”.
Tuyên bố được đưa ra sau khi 3 binh sĩ gìn giữ hòa bình người Indonesia thiệt mạng vào tháng trước. Các nước cũng hoan nghênh lệnh ngừng bắn giữa Mỹ, Israel và Iran.
