Tại Lễ phát động Cuộc vận động sáng tác văn học nghệ thuật về ngành Nông nghiệp và Môi trường diễn ra ngày 23/4, Tạp chí Nông nghiệp và Môi trường đã công bố Kế hoạch tổ chức Cuộc vận động sưu tầm tư liệu, hiện vật lịch sử ngành Nông nghiệp và Môi trường, hướng tới xây dựng không gian trưng bày, phòng truyền thống tại Khu di tích lịch sử Quốc gia Bộ Canh nông (xã Thái Bình, tỉnh Tuyên Quang).
Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Phùng Đức Tiến phát biểu tại buổi lễ. Ảnh: Đình Thế.
Theo kế hoạch, cuộc vận động sẽ được triển khai theo lộ trình bài bản. Giai đoạn chuẩn bị trong tháng 4/2026 sẽ tập trung xây dựng kế hoạch chi tiết, tổ chức lễ phát động và gửi thông tin đến các tổ chức, cá nhân liên quan. Từ tháng 5/2026-8/2027 là giai đoạn tuyên truyền và tiếp nhận, với nhiều hình thức truyền thông đa dạng trên báo chí, mạng xã hội và các hội, đoàn thể. Ban tổ chức cũng có thể trực tiếp tới các địa phương để vận động và tiếp nhận hiện vật.
Sau khi tiếp nhận, các tư liệu, hiện vật sẽ được phân loại, thẩm định và bảo quản trong giai đoạn tháng 9-10/2027. Mỗi hiện vật đều được lập hồ sơ khoa học đầy đủ về nguồn gốc, niên đại và ý nghĩa. Đây là bước quan trọng nhằm đảm bảo tính xác thực và giá trị lâu dài của các hiện vật trước khi đưa vào trưng bày.
Giai đoạn tổng kết và trưng bày dự kiến diễn ra vào cuối năm 2027, gắn với dịp kỷ niệm 82 năm ngày truyền thống ngành Nông nghiệp và Môi trường. Tại đây, các cá nhân, tổ chức có đóng góp tích cực sẽ được vinh danh, trao giấy chứng nhận hoặc kỷ niệm chương. Đồng thời, Ban tổ chức cũng trao giải cho những tư liệu, hiện vật độc đáo hoặc bộ sưu tập có giá trị lịch sử cao. Triển lãm sẽ là điểm nhấn, mang đến cho công chúng cái nhìn toàn diện về hành trình phát triển của ngành.
Dân tộc Tày tại cuộc thi cấy lúa truyền thống. Ảnh: Dương Hoàng.
Từ những công cụ lao động thô sơ như cày, bừa, liềm, hái đến các tài liệu về cơ giới hóa, nông nghiệp công nghệ cao, hay các minh chứng về nỗ lực bảo vệ môi trường, tất cả đều là những "nhân chứng" sống động phản ánh hành trình chuyển mình của nông nghiệp và môi trường Việt Nam. Không chỉ dừng lại ở việc lưu giữ, các hiện vật sẽ được trưng bày, triển lãm, qua đó góp phần giáo dục truyền thống, khơi dậy niềm tự hào và lòng biết ơn đối với các thế hệ đi trước.
Điểm đáng chú ý của cuộc vận động là phạm vi sưu tầm rộng, bao trùm cả nông nghiệp truyền thống, nông nghiệp hiện đại và lĩnh vực tài nguyên, môi trường. Những bản đồ địa chính qua các thời kỳ, tư liệu về biến đổi khí hậu, hình ảnh các chiến dịch trồng rừng, xử lý ô nhiễm hay các sáng chế nông nghiệp xanh đều được khuyến khích đóng góp. Đặc biệt, các tài liệu giấy như nhật ký đồng ruộng, sách hướng dẫn canh tác cũ, thư từ, huân chương, hình ảnh hội nghị hay các chuyến đi thực địa… cũng mang giá trị lịch sử và nhân văn sâu sắc.
Không chỉ hướng tới các cơ quan, tổ chức, cuộc vận động còn mở rộng tới mọi cá nhân trong và ngoài nước. Các nhà khoa học, nông dân, cựu cán bộ ngành, những người từng gắn bó với nông nghiệp - môi trường được khuyến khích tham gia hiến tặng hoặc chia sẻ tư liệu. Điều này giúp tạo nên một bức tranh đa chiều, chân thực về sự phát triển của ngành, đồng thời thúc đẩy tinh thần xã hội hóa trong công tác bảo tồn di sản.
Một điểm linh hoạt trong cuộc vận động là hình thức tiếp nhận đa dạng: hiến tặng, cho mượn hoặc số hóa. Điều này tạo điều kiện thuận lợi cho người tham gia, đặc biệt với những hiện vật quý giá mà chủ sở hữu muốn lưu giữ bản gốc. Việc số hóa cũng giúp mở rộng khả năng lưu trữ và tiếp cận, phù hợp với xu hướng chuyển đổi số hiện nay.
Tạp chí Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp chặt chẽ với Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Tuyên Quang trong triển khai. Hai đơn vị sẽ cùng xây dựng kế hoạch, tổ chức lễ phát động, tiếp nhận và thẩm định hiện vật, đồng thời chuẩn bị không gian trưng bày tại khu di tích.
