Khánh Hòa căng mình chống ‘giặc lửa’ giữa cao điểm mùa khô

Bước vào mùa khô năm 2026, tỉnh Khánh Hòa đang phải đối mặt với những diễn biến thời tiết phức tạp.

Tình trạng nắng nóng kéo dài, độ ẩm không khí xuống thấp khiến thảm thực bì và vật liệu dễ cháy khô nhanh, làm gia tăng nguy cơ cháy rừng. Trước tình hình này, ngành nông nghiệp và môi trường tỉnh cùng các đơn vị chủ rừng đã đồng loạt triển khai các phương án tác chiến nhằm bảo vệ lá phổi xanh.

Hiểm họa từ những “vùng đỏ” nắng cháy

Theo đánh giá của cơ quan chức năng, mặc dù có sự khác biệt về thời tiết giữa các khu vực, nhưng áp lực cháy rừng đang gia tăng mạnh mẽ, đặc biệt là tại các khu vực rừng phía Nam của tỉnh.

Ông Nguyễn Danh, Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm tỉnh Khánh Hòa cho biết, hiện nay thời tiết khu vực phía Nam đã khô nóng trở lại sau những đợt mưa cục bộ hồi đầu năm. Nắng nóng kéo dài khiến thảm thực bì khô nhanh, đẩy nguy cơ cháy rừng lên mức cao trong thời gian tới. Tính đến thời điểm hiện tại, cấp dự báo cháy rừng trên toàn địa bàn tỉnh đang ở cấp II (cấp trung bình).

Tuy chưa ở mức cao, nhưng với diễn biến thời tiết phức tạp, đơn vị đã chỉ đạo tăng cường kiểm tra, giám sát việc triển khai thực hiện công tác phòng cháy, chữa cháy rừng và coi đây là nhiệm vụ trọng tâm, tuyệt đối không được chủ quan, lơ là, mất cảnh giác. Bởi thực tế đầu năm 2026 đã xảy ra một vụ cháy vào ngày 19/2 trên lâm phần quản lý của Ban Quản lý Vườn quốc gia Núi Chúa - Phước Bình. "Dù đó chỉ là cháy lướt dưới tán và chưa gây thiệt hại đến tài nguyên rừng, nhưng đã gióng lên hồi chuông cảnh báo, yêu cầu các đơn vị, địa phương nâng cao vai trò, trách nhiệm trong công tác phòng cháy, chữa cháy rừng", ông Danh nói.

Qua rà soát, toàn tỉnh Khánh Hòa hiện có gần 110.000 ha rừng nằm trong diện có nguy cơ xảy ra cháy. Trong đó, phần lớn diện tích là rừng tự nhiên với hơn 78.500 ha, còn lại là hơn 30.600 ha rừng trồng. Đây là những khu vực trọng điểm mà lực lượng kiểm lâm và chủ rừng phải đặc biệt lưu tâm.

Tại các đơn vị chủ rừng, công tác xác định vùng trọng điểm đã được cụ thể hóa đến từng tiểu khu. Ông Ngô Công Châu, Phó Giám đốc phụ trách Ban Quản lý rừng phòng hộ Cam Lâm - Cam Ranh - Khánh Sơn thông tin, đơn vị đang quản lý hơn 30.200 ha rừng và đất rừng. Nguy cơ cháy cao tập trung chủ yếu tại hơn 4.000 ha rừng trồng phòng hộ kéo dài từ xã Cam Hiệp dọc theo tỉnh lộ 9 và khu vực rừng thông tại Khánh Sơn.

Tương tự, tại phía Bắc, ông Đặng Quang Thành, Giám đốc Ban quản lý rừng phòng hộ Ninh Hòa - Vạn Ninh cho biết, đơn vị đã xác định trên 5.610 ha rừng có nguy cơ xảy ra cháy cao trong năm 2026. Diện tích này tập trung chủ yếu là rừng tự nhiên (5.267 ha) và một phần rừng trồng (343 ha) tại 5 xã: Tây Ninh Hòa, Bắc Ninh Hòa, Tu Bông, Vạn Hưng và Vạn Ninh.

Chủ động phương châm “4 tại chỗ”, xuyên đêm canh rừng

Trước áp lực quản lý diện tích rừng lớn trong điều kiện khắc nghiệt, các đơn vị đã triển khai quyết liệt phương châm “4 tại chỗ”. Không chỉ dừng lại ở việc lập kế hoạch trên giấy, các hoạt động thực địa đã được triển khai đồng bộ từ việc bố trí nhân lực đến trang bị kỹ thuật hiện đại.

Ông Ngô Công Châu chia sẻ, tại các khu vực rừng trọng điểm có nguy cơ cháy rừng cao, đơn vị đã huy động tối đa nguồn lực, tổ chức lực lượng thường trực 24/24 giờ. Các chốt chặn được thiết lập tại cửa rừng, khu vực giáp ranh đất sản xuất để kiểm soát người ra vào và tuyên truyền người dân ký cam kết không sử dụng lửa trong rừng. Một giải pháp then chốt khác là việc duy tu hệ thống đường băng cản lửa bao quanh các khu vực trọng điểm để ngăn chặn sự lan rộng nếu có hỏa hoạn xảy ra.

Về khía cạnh kỹ thuật, theoông Đặng Quang Thành, đơn vị đã ứng dụng công nghệ vào giám sát. Bên cạnh các công cụ truyền thống như ống nhòm, máy phun nước cao áp hay bình xịt đeo vai, Ban quản lý rừng phòng hộ Ninh Hòa - Vạn Ninh đã đưa vào sử dụng flycam để khảo sát và phát hiện sớm các điểm khói. Việc xây dựng bản đồ các vùng trọng điểm dễ cháy và theo dõi sát sao hệ thống cảnh báo sớm của Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm là nhiệm vụ bắt buộc hàng ngày của lực lượng chuyên trách.

Chi cục Kiểm lâm tỉnh đã chỉ đạo các đơn vị thường xuyên theo dõi thông tin cảnh báo cháy rừng từ website của Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm (http://vpdt.vnforest.gov.vn) và phần mềm Hệ thống giám sát rừng thông minh minh (https://fmsninhthuan.net); chấp hành nghiêm công tác trực phòng cháy chữa cháy rừng theo cấp dự báo cháy rừng, cụ thể cấp III trực từ 10 - 20 giờ, cấp IV từ 9 - 21 giờ và khi đạt cấp V - cấp cực kỳ nguy hiểm thực hiện trực 24/24 giờ và thiết lập đường dây nóng để tiếp nhận và xử lý nhanh thông tin cháy rừng.

Siết chặt phối hợp, nâng cao ý thức cộng đồng

Phòng cháy chữa cháy rừng (PCCCR) không chỉ là nhiệm vụ của riêng lực lượng Kiểm lâm mà cần sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị và cộng đồng dân cư. Đây là quan điểm chỉ đạo xuyên suốt của lãnh đạo ngành nông nghiệp và môi trường tỉnh Khánh Hòa.

Ông Trần Ngọc Hiếu, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Khánh Hòa khẳng định, Sở đã yêu cầu các đơn vị chủ rừng và chính quyền địa phương thực hiện nghiêm túc chỉ đạo của UBND tỉnh. Ông Hiếu nhấn mạnh: “Việc bố trí lực lượng túc trực và phối hợp chặt chẽ giữa các đơn vị là yếu tố then chốt để duy trì sự ổn định trong suốt mùa cao điểm”.

Lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường cũng đặc biệt lưu ý đến vai trò của chính quyền cấp xã. Các địa phương phải xác định PCCCR là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt trong hoạt động lãnh đạo. Sự phối hợp đồng bộ giữa chính quyền cơ sở và các chủ rừng sẽ giúp tăng cường khả năng ứng phó và giảm thiểu rủi ro. Bên cạnh đó, các cơ quan chức năng cần quản lý chặt chẽ hoạt động ra vào rừng, đặc biệt là tại các khu vực người dân thường xuyên đốt nương làm rẫy, đồng thời xử lý nghiêm các hành vi sử dụng lửa trái phép.

Về vấn đề quản lý đốt nương rẫy, ông Nguyễn Danh cho biết, Chi cục Kiểm lâm đã hướng dẫn người dân các điều kiện an toàn khi đốt nương, rẫy, đồng ruộng, đốt thực bì để chuẩn bị đất trồng rừng, cụ thể: Người dân khi đốt dọn thực bì phải làm đường ranh cản lửa, theo dõi thời tiết và chỉ được đốt vào lúc gió nhẹ (trước 9 giờ sáng hoặc sau 16 giờ chiều); trước khi đốt dọn nương rẫy phải thông báo với trưởng thôn, tổ đội phòng cháy, chữa cháy rừng, trong khi đốt phải bố trí người canh gác, có đủ dụng cụ để dập lửa khi cháy lan vào rừng, sau khi đốt xong phải dập tắt hết tàn lửa; không đốt nương rẫy vào những ngày có dự báo nguy cơ cháy rừng ở cấp IV và cấp V.

Cuộc chiến với “giặc lửa” tại Khánh Hòa vẫn còn nhiều thách thức phía trước khi cao điểm nắng nóng mới chỉ bắt đầu. Tuy nhiên, với sự chuẩn bị chủ động về lực lượng, trang thiết bị và đặc biệt là sự đồng lòng của người dân, ngành nông nghiệp và môi trường tỉnh quyết tâm hạn chế đến mức thấp nhất số vụ cháy cũng như thiệt hại do cháy rừng gây ra, bảo vệ bền vững tài nguyên rừng.