Học sinh Thủ đô phải ‘vẽ lại’ con đường vào lớp 10

Sự điều chỉnh này với mục đích tạo điều kiện để học sinh được đăng ký dự thi vào nhiều trường THPT công lập trên toàn thành phố thay vì bị giới hạn theo nơi cư trú như trước. Tuy nhiên, cùng với cơ hội rộng mở, phụ huynh và học sinh phải chủ động tìm hiểu thông tin tuyển sinh, đánh giá đúng năng lực học tập và xây dựng phương án lựa chọn nguyện vọng phù hợp nhằm giảm rủi ro trong khi cạnh tranh có thể tăng cao.

Cơ hội mở rộng nhưng bài toán chọn trường khó hơn

Kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 năm học 2026-2027 tại Hà Nội đang bước vào giai đoạn nước rút với một số thay đổi chính sách được nhiều phụ huynh và học sinh đặc biệt quan tâm. Theo dự kiến, thành phố sẽ gỡ bỏ hoàn toàn 12 khu vực tuyển sinh, vốn là ranh giới địa lý tồn tại nhiều năm trong tuyển sinh vào các trường THPT công lập.

Sự thay đổi này đồng nghĩa với việc học sinh không còn bị “giới hạn” lựa chọn trường theo nơi cư trú. Các em có thể đăng ký dự thi vào nhiều trường thuộc các phường, xã khác nhau thay vì chỉ tập trung vào những trường trong khu vực như trước.

Nhiều ý kiến cho rằng đây là bước điều chỉnh phù hợp với quá trình đô thị hóa và phát triển hạ tầng giao thông của Thủ đô. Khi việc đi lại thuận tiện hơn, học sinh có thêm điều kiện tiếp cận những môi trường học tập phù hợp với năng lực và định hướng cá nhân.

Tuy nhiên, cùng với việc mở rộng lựa chọn, học sinh và phụ huynh cũng phải đối mặt với một “bài toán chiến lược” mới. Nếu trước đây nhiều gia đình gần như mặc định lựa chọn trường gần nhà thì nay việc xác định nguyện vọng đòi hỏi phải cân nhắc kỹ lưỡng giữa năng lực học tập, mức độ cạnh tranh và điều kiện đi lại.

Em Lan Anh, học sinh lớp 9 tại phường Tương Mai cho biết em và các bạn phải tìm hiểu nhiều hơn về điểm chuẩn các năm trước, chất lượng đào tạo của từng trường cũng như khả năng của bản thân để xây dựng mục tiêu phù hợp.

Theo các giáo viên bậc THCS tại Thủ đô, sự thay đổi này buộc học sinh chủ động hơn trong việc định hướng tương lai. Việc tiếp cận thông tin về chỉ tiêu tuyển sinh, chất lượng đào tạo hay xu hướng điểm chuẩn sẽ trở thành yếu tố quan trọng giúp các em đưa ra lựa chọn đúng đắn.

Áp lực cạnh tranh tăng và yêu cầu định hướng rõ ràng

Bên cạnh những cơ hội mới, nhiều phụ huynh cũng bày tỏ lo ngại khi mức độ cạnh tranh vào các trường có chất lượng đào tạo tốt được dự báo sẽ tăng mạnh. Khi không còn giới hạn theo khu vực, học sinh giỏi từ nhiều địa bàn có thể cùng đăng ký vào một trường, khiến điểm chuẩn biến động khó lường.

Chị Trịnh Mai Ngân, phụ huynh có con học lớp 9 tại Trường THCS Giảng Võ 2, phường Giảng Võ cho rằng việc bỏ khu vực tuyển sinh tạo sự công bằng hơn về cơ hội học tập, nhưng đồng thời cũng khiến các gia đình phải tính toán kỹ hơn về nguyện vọng, lựa chọn thêm phương án dự phòng để giảm rủi ro.

Không ít học sinh cũng cảm nhận rõ áp lực mới khi phải đặt mục tiêu điểm số cao hơn so với trước. Minh Đức, học sinh lớp 9 Trường THCS Tô Hoàng (phường Bạch Mai) chia sẻ, em nhận thấy sự cạnh tranh sẽ lớn hơn khi thí sinh ở nhiều phường, xã cùng hướng đến những trường có chất lượng tốt.

Ở góc độ quản lý, ông Nguyễn Nam Anh - Hiệu trưởng Trường THPT Ứng Hoà A (TP. Hà Nội) nhận định việc điều chỉnh chính sách tuyển sinh theo hướng bỏ chia khu vực là phù hợp với thực tiễn phát triển giáo dục hiện nay. Theo ông, sự thay đổi này góp phần tạo ra môi trường cạnh tranh lành mạnh giữa các trường, đồng thời giúp học sinh có cơ hội lựa chọn nơi học tập phù hợp hơn với năng lực và nguyện vọng.

Tuy nhiên, ông Nam Anh cho rằng để hỗ trợ học sinh và cha mẹ lựa chọn nguyện vọng tuyển sinh phù hợp, Sở Giáo dục và Đào tạo thành phố Hà Nội cần đẩy mạnh số hóa dữ liệu tuyển sinh qua các năm. Việc xây dựng hệ thống dữ liệu tập trung, cho phép truy cập trong thời gian dài sẽ giúp phụ huynh và học sinh có thêm căn cứ tham khảo khi định hướng chọn trường.

Hiện nay thông tin tuyển sinh chủ yếu được công bố dưới dạng văn bản, chưa hình thành cơ sở dữ liệu thống nhất. Nhiều số liệu như lượng thí sinh đăng ký, tỷ lệ trúng tuyển hay phạm vi tuyển sinh của từng trường vẫn phân tán ở nhiều nguồn khác nhau. Điều này khiến học sinh phải tìm hiểu qua nhiều kênh mới có thể nắm bắt đầy đủ thông tin cần thiết. 

Theo ông, cùng với việc đổi mới chính sách, công tác tư vấn hướng nghiệp và định hướng chọn trường cho học sinh lớp 9 tại các trường THCS cũng cần được tăng cường. Việc đánh giá đúng năng lực học sinh sẽ giúp các em đặt mục tiêu phù hợp, tránh áp lực không cần thiết. 

Dù còn những băn khoăn nhất định, nhiều phụ huynh và học sinh vẫn nhìn nhận việc bỏ khu vực tuyển sinh đã mở ra một “bức tranh” mới cho kỳ thi vào lớp 10 tại Hà Nội. Con đường vào lớp 10 vì thế không còn là lối đi quen thuộc như trước, mà đòi hỏi mỗi học sinh phải chủ động xây dựng lộ trình học tập rõ ràng và lựa chọn ngôi trường phù hợp nhất với điều kiện của mình.