Giữ sinh kế ngư dân trước nguy cơ sạt lở bờ biển, bồi lấp luồng lạch

Khu vực Cửa Lở (xã An Phú, tỉnh Quảng Ngãi) nhiều năm qua liên tục xảy ra tình trạng bồi lấp nghiêm trọng, khiến tàu thuyền ra vào gặp nhiều khó khăn, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn trong mùa mưa bão. Trong khi đó, tại xã Long Phụng, vùng ven biển tiếp giáp Cửa Lở thì tình trạng sạt lở bờ biển cũng đang diễn biến phức tạp, đe dọa tuyến đường ven biển và đời sống của hàng trăm hộ dân.

Trước thực trạng vừa bồi lấp cửa biển, vừa sạt lở bờ biển, tỉnh Quảng Ngãi đang hoàn thiện hồ sơ trình chủ trương đầu tư dự án xây dựng đê chắn cát, giảm sóng kết hợp nạo vét thông luồng, tiêu thoát lũ tại khu vực Cửa Lở. Dự án được kỳ vọng sẽ góp phần khắc phục tình trạng bồi lấp, giảm thiểu sạt lở, đảm bảo an toàn cho tàu thuyền và ổn định đời sống người dân ven biển.

Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông tỉnh Quảng Ngãi cho hay, đơn vị đang hoàn thiện hồ sơ đề xuất chủ trương đầu tư để trình HĐND tỉnh xem xét tại kỳ họp tháng 4 tới. Dự án dự kiến triển khai tại 2 xã An Phú và Long Phụng với nhiều hạng mục quan trọng nhằm xử lý tổng thể tình trạng bồi lấp cửa biển, đồng thời hạn chế nguy cơ xói lở bờ biển trong khu vực.

Theo đề xuất, dự án sẽ xây dựng tuyến đê chắn cát và giảm sóng phía nam dài khoảng 500 m, phía bắc dài khoảng 800 m. Ngoài ra, còn có cụm kè mỏ hàn dài khoảng 300 m kết hợp đê ngầm giảm sóng dài khoảng 200 m, cùng hệ thống kè bảo vệ bờ phía bắc dài khoảng 200 m. Song song với các hạng mục bảo vệ bờ, dự án cũng tiến hành nạo vét khơi thông khu vực cửa sông và các bãi bồi dọc tuyến luồng trên sông Vệ. Hệ thống phao báo hiệu sẽ được lắp đặt nhằm đảm bảo an toàn hàng hải, giúp tàu thuyền của ngư dân ra vào thuận lợi hơn.

Tại khu vực Cửa Lở, nhiều năm qua, tình trạng bồi lấp diễn ra ngày càng nghiêm trọng, đặc biệt trong khoảng thời gian từ tháng 4 đến tháng 10 hằng năm. Do sự thay đổi của luồng lạch và hướng dòng chảy, nhiều tàu cá công suất lớn không thể ra vào cửa biển. Không ít trường hợp tàu cá bị mắc cạn hoặc va đập hư hỏng khi di chuyển qua khu vực này.

Đối với ngư dân địa phương, mỗi chuyến biển trở về đều tiềm ẩn nhiều rủi ro khi phải tìm cách vượt qua cửa biển bị bồi lấp. Có những tàu cá phải chờ thủy triều lên mới dám vào bờ, trong khi một số khác buộc phải vòng sang lối khác để cập cảng, khiến hành trình kéo dài và tốn thêm chi phí. Ngư dân tại đây mong muốn luồng lạch ra vào cửa biển sớm được nạo vét, khơi thông để tàu thuyền có thể hoạt động thuận lợi, ổn định sinh kế lâu dài.

Không chỉ gặp khó khăn trong hoạt động khai thác thủy sản, khu vực ven biển xã Long Phụng - nơi tiếp giáp cửa biển Cửa Lở cũng đang chịu tác động mạnh của dòng chảy và sóng biển. Tại đây, dòng nước từ sông Vệ đổ ra biển với lưu lượng và lưu tốc lớn, đặc biệt vào mùa mưa lũ. Khi triều cường dâng cao kết hợp với sóng lớn, việc thoát lũ từ sông ra biển gặp nhiều trở ngại, khiến nguy cơ mất an toàn cho tàu thuyền và khu dân cư ven biển gia tăng.

Bên cạnh đó, tình trạng sạt lở bờ biển tại xã Long Phụng cũng diễn biến ngày càng phức tạp. Cuối năm 2025, cơn bão số 13 kết hợp triều cường mạnh đã gây thiệt hại nghiêm trọng cho tuyến đường ven biển Trùng Dương. Sóng lớn đánh sập nhiều đoạn đường bê tông, cuốn các mảng bê tông xuống biển.

Theo người dân địa phương, tuyến đường này mới được xây dựng và đưa vào sử dụng hơn 2 năm nhưng đã bị sạt lở nghiêm trọng. Nhiều mảng bê tông bị sóng đánh gãy, nằm ngổn ngang dọc bờ biển. Sóng tiếp tục khoét sâu vào bên trong tạo thành hàm ếch rộng khoảng 70 cm, sâu hơn 1,2 m. Điều đáng lo ngại là khu vực sạt lở hiện chỉ còn cách nhà dân khoảng 200 m. Nếu tình trạng xâm thực tiếp tục diễn ra, nguy cơ biển lấn sâu vào đất liền là rất lớn.

Bà Nguyễn Thị Bê (57 tuổi, thôn An Chuẩn, xã Long Phụng) cho biết gia đình bà vừa xây căn nhà trị giá khoảng 600 triệu đồng sau nhiều năm tích cóp. Căn nhà nằm cách tuyến đường bê tông ven biển gần 100 m, nhưng hiện nay sóng biển đang ngày càng tiến sát. “Chúng tôi đã xây nhà cửa kiên cố nên không muốn phải di dời đi nơi khác. Chỉ mong các cơ quan chức năng sớm đầu tư xây dựng kè biển hoặc có giải pháp bảo vệ tuyến đường và đất đai để người dân yên tâm sinh sống”, bà Bê chia sẻ.

Theo ông Ngô Văn Thanh, Chủ tịch UBND xã Long Phụng, tình trạng sạt lở tuyến đường ven biển đang ảnh hưởng trực tiếp đến hơn 600 hộ dân tại các thôn An Chuẩn, Kỳ Tân và Vinh Phú. Sau khi xảy ra sạt lở, chính quyền địa phương đã báo cáo và đề nghị UBND tỉnh Quảng Ngãi kiểm tra thực tế, đồng thời sớm có giải pháp khắc phục.

Ông Nguyễn Công Hoàng, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi cho rằng, dự án xây dựng đê chắn cát, giảm sóng kết hợp nạo vét thông luồng và tiêu thoát lũ tại khu vực Cửa Lở có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với địa phương. Khi được triển khai, dự án sẽ góp phần che chắn, giảm sóng, hạn chế tình trạng bồi lấp cửa biển và tăng khả năng tiêu thoát lũ cho khu vực sông Vệ. Đồng thời, dự án cũng tạo điều kiện thuận lợi cho tàu thuyền của ngư dân ra vào neo đậu, tránh trú bão an toàn.

Bên cạnh đó, việc đầu tư các hạng mục kè bảo vệ bờ sẽ giúp hạn chế tình trạng xói lở ven biển, bảo vệ hạ tầng giao thông và khu dân cư, qua đó góp phần ổn định đời sống người dân và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội địa phương. Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi yêu cầu các đơn vị liên quan khẩn trương hoàn thiện hồ sơ, đảm bảo tiến độ để sớm đưa dự án vào danh mục đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 - 2030.

“Khi dự án được phê duyệt, phương án thi công cần được tính toán khoa học, đảm bảo ổn định bờ và an toàn công trình. Đồng thời phải tăng cường kiểm soát chặt chẽ hoạt động nạo vét, tránh thất thoát tài nguyên khoáng sản trong quá trình thực hiện”, ông Hoàng nhấn mạnh.