Loại trừ sốt rét là dấu mốc đáng ghi nhận, nhưng duy trì thành quả ấy mới là chặng đường dài đòi hỏi sự chủ động và bền bỉ của ngành y tế. Với Điện Biên - địa phương có địa hình rộng, nhiều khu vực miền núi, biên giới và dân cư thường xuyên di biến động nên nguy cơ bệnh quay trở lại vẫn luôn cần được theo dõi, giám sát chặt chẽ.
Trong bối cảnh đó, ngày 16/7, Sở Y tế tỉnh Điện Biên tổ chức Hội nghị huy động nguồn lực cho phòng, chống, loại trừ và đề phòng sốt rét quay trở lại.
Hội nghị có sự tham dự của đồng chí Vừ A Sử, Phó Giám đốc Sở Y tế tỉnh Điện Biên; đại diện các phòng chức năng của Sở Y tế, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Điện Biên, Bệnh viện Phổi cùng cán bộ làm công tác phòng, chống sốt rét tại các trung tâm y tế và trạm y tế xã, phường. Đây là dịp để ngành Y tế Điện Biên đánh giá kết quả đạt được, đồng thời thống nhất các giải pháp nhằm giữ vững thành quả loại trừ sốt rét trong giai đoạn mới.
Báo cáo tại hội nghị cho thấy Điện Biên bước sang giai đoạn giám sát, phòng ngừa sốt rét quay trở lại. Ảnh: CDC Điện Biên.
Theo báo cáo của ngành y tế, Điện Biên là tỉnh miền núi, biên giới phía tây bắc, địa hình bị chia cắt. Hơn 85% dân số là đồng bào dân tộc thiểu số, chủ yếu là người Mông và Thái, sinh sống phân tán ở vùng sâu, vùng xa. Đồng bào có tập quán canh tác "đi rừng, ngủ nương" nên nguy cơ sốt rét cao.
Đặc thù về địa hình, điều kiện tự nhiên và môi trường sống đặt ra yêu cầu công tác giám sát dịch tễ phải được duy trì thường xuyên, nhất là tại các khu vực vùng sâu, vùng xa và địa bàn có nguy cơ. Vì vậy, giữ vững thành quả loại trừ sốt rét không chỉ là nhiệm vụ chuyên môn của ngành y tế mà còn góp phần bảo vệ môi trường sống an toàn, nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân.
Bằng sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, sự hỗ trợ chuyên môn của Viện Sốt rét - Ký sinh trùng - Côn trùng Trung ương cùng các nguồn tài trợ từ Dự án RAI và Dự án C19RM, công tác phòng, chống sốt rét trên địa bàn tỉnh Điện Biên đã đạt kết quả tích cực. Từ năm 2022 đến năm 2025, toàn tỉnh Điện Biên không ghi nhận ca sốt rét mới, gồm cả ca nội địa và ngoại lai.
Trên cơ sở kết quả đó, ngày 30/6/2025, Viện Sốt rét - Ký sinh trùng - Côn trùng Trung ương đã ban hành Quyết định số 685/QĐ-VSR công nhận Điện Biên đạt tiêu chuẩn loại trừ sốt rét. Đây là dấu mốc quan trọng, đánh dấu việc địa phương chuyển từ mục tiêu loại trừ sang giai đoạn duy trì thành quả, giám sát và phòng ngừa bệnh quay trở lại.
Để hiện thực hóa mục tiêu này, hội nghị đã triển khai Kế hoạch Dự án RAI4E giai đoạn 2024-2026 tại xã Mường Toong, xã Mường Nhé và phường Điện Biên Phủ. Các hoạt động trọng tâm gồm duy trì mạng lưới điểm kính hiển vi phát hiện ca bệnh; hỗ trợ kinh phí đi lại hằng tháng cho 14 y tế thôn bản tại các điểm nóng của xã Mường Nhé để quản lý người dân di biến động; tăng cường giám sát dịch tễ từ tuyến tỉnh đến cơ sở; đồng thời bảo đảm cung ứng thuốc điều trị, test nhanh, màn đôi và võng tẩm hóa chất phục vụ công tác phòng bệnh.
Ông Vừ A Sử, Phó Giám đốc Sở Y tế tỉnh Điện Biên phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị tổ chức sự kiện huy động nguồn lực cho phòng, chống và loại trừ sốt rét tại tỉnh Điện Biên. Ảnh: CDC Điện Biên.
Việc duy trì hệ thống giám sát, phát hiện sớm và chủ động phòng bệnh không chỉ góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng mà còn nâng cao khả năng thích ứng của ngành y tế trước những yếu tố nguy cơ từ điều kiện tự nhiên và môi trường tại địa phương.
Ông Vừ A Sử, Phó Giám đốc Sở Y tế tỉnh Điện Biên, cho biết: Sau khi được công nhận loại trừ sốt rét, các đơn vị y tế tuyệt đối không được chủ quan mà phải tiếp tục nâng cao năng lực giám sát dịch tễ, củng cố mạng lưới y tế thôn bản, chủ động phát hiện và xử lý kịp thời các trường hợp nghi ngờ.
Ông cũng kiến nghị Viện Sốt rét - Ký sinh trùng - Côn trùng Trung ương tiếp tục làm đầu mối mua sắm tập trung thuốc, hóa chất và vật tư y tế cho các địa phương đã loại trừ sốt rét; ưu tiên các nguồn tài trợ quốc tế, tăng cường hỗ trợ chuyên môn thực địa và bảo đảm nguồn thuốc dự phòng để Điện Biên luôn sẵn sàng ứng phó với nguy cơ bệnh quay trở lại.
Giữ vững thành quả loại trừ sốt rét không chỉ là nhiệm vụ của riêng ngành y tế mà còn cần sự đồng hành của chính quyền địa phương và người dân. Trong điều kiện địa hình, môi trường tự nhiên và đặc điểm dân cư còn tiềm ẩn nhiều yếu tố nguy cơ, việc duy trì hệ thống giám sát chủ động, củng cố y tế cơ sở và huy động hiệu quả các nguồn lực sẽ góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng, hướng tới môi trường sống an toàn, phát triển bền vững và mục tiêu loại trừ hoàn toàn bệnh sốt rét trên phạm vi cả nước vào năm 2030.
