Giải quyết nhu cầu đất cần gắn với sinh kế đồng bào dân tộc thiểu số

Hỗ trợ thông qua miễn giảm tiền sử dụng đất, phí, lệ phí

Thực hiện Luật Đất đai năm 2024, HĐND - UBND tỉnh Sơn La đã ban hành 41 văn bản quy phạm pháp luật, gồm 4 nghị quyết của HĐND tỉnh và 37 quyết định của UBND tỉnh cùng nhiều văn bản khác nhằm cụ thể hóa các quy định về quản lý, sử dụng đất đai và chính sách hỗ trợ đồng bào dân tộc thiểu số. Trong đó, đã ban hành các quy định về hạn mức giao đất, hạn mức công nhận đất ở, hạn mức nhận chuyển quyền sử dụng đất nông nghiệp; quy định chính sách đất đai đối với người dân tộc thiểu số sinh sống trên địa bàn.

Tỉnh Sơn La cũng tập trung giải quyết tình trạng nhà tạm, nhà dột nát cho các hộ dân tộc thiểu số nghèo và cận nghèo, gắn việc giao đất với thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia. Đồng thời, đẩy mạnh xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai, đến nay đã triển khai tại 51/75 xã, phường, đạt 68% tổng số đơn vị hành chính cấp xã.

Hiện nay, việc thực hiện chính sách đất đai đối với đồng bào dân tộc thiểu số trên địa bàn tỉnh Sơn La chủ yếu thông qua các chính sách miễn, giảm tiền sử dụng đất; miễn phí, lệ phí đăng ký đất đai đối với các đối tượng thuộc diện thụ hưởng. Đối với các hộ thiếu đất ở, đất sản xuất, tỉnh Sơn La đang chỉ đạo rà soát quỹ đất từ các tổ chức kinh tế, đơn vị sự nghiệp công lập và các công ty nông, lâm nghiệp bàn giao về địa phương để xây dựng phương án hỗ trợ theo quy định.

Khó khăn của Sơn La hiện nay nằm ở đặc thù địa hình miền núi phức tạp, dân cư phân bố không đồng đều. Tỷ lệ đo đạc bản đồ địa chính chính quy hiện mới đạt 19,1% diện tích tự nhiên; cơ sở dữ liệu đất đai tại nhiều địa phương còn thiếu đồng bộ.

Nguồn lực đầu tư cho công tác quản lý đất đai còn hạn chế; đội ngũ cán bộ địa chính ở cơ sở còn thiếu và kiêm nhiệm nhiều nhiệm vụ. Một số khu vực vùng cao vẫn xảy ra tình trạng tranh chấp đất đai, đất chưa có giấy tờ hợp pháp, cùng với tập quán canh tác nương rẫy gây áp lực đối với công tác quản lý, bảo vệ và sử dụng đất bền vững.

Cần rà soát, thống kê đầy đủ nhu cầu đất của đồng bào

Đoàn khảo sát của Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Sơn La vừa khảo sát thực tế tại các xã Song Khủa, Lóng Phiêng, Bó Sinh; tổng hợp, đánh giá kết quả thực hiện chính sách đất đai đối với đồng bào dân tộc thiểu số tại 22 xã khác trên địa bàn; đồng thời vừa làm việc với UBND tỉnh Sơn La về tình hình thực hiện chính sách đất đai đối với đồng bào dân tộc thiểu số theo Luật Đất đai năm 2024. 

Đoàn khảo sát đề nghị tỉnh Sơn La tiếp tục thống kê đầy đủ nhu cầu đất ở thực tế của đồng bào dân tộc thiểu số; đánh giá thực trạng các hộ mới tách hộ, các hộ nhiều thế hệ cùng sinh sống trên một thửa đất dẫn đến thiếu đất ở, đất sản xuất; làm rõ những vướng mắc trong việc chuyển mục đích sử dụng đất đối với các trường hợp người dân đã sinh sống ổn định trên đất. Đồng thời, nghiên cứu các giải pháp sinh kế lâu dài cho đồng bào dân tộc thiểu số trên cơ sở giải quyết cơ bản nhu cầu đất ở, đất sản xuất.

Về chính sách đất đai, Sơn La kiến nghị Quốc hội nghiên cứu sửa đổi, hoàn thiện Luật Đất đai theo hướng bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất với các luật có liên quan như Luật Đầu tư, Luật Quy hoạch, Luật Nhà ở, Luật Lâm nghiệp, Luật Đấu thầu; đồng thời giao địa phương chủ động xây dựng quy định về định mức đất làm căn cứ xác định các trường hợp thiếu đất ở, đất nông nghiệp.

Tỉnh Sơn La cũng đề nghị Chính phủ, các bộ, ngành sớm ban hành đầy đủ, đồng bộ các văn bản hướng dẫn để thống nhất trong quá trình triển khai thực hiện Luật Đất đai, nhất là các quy định về giao đất, cho thuê đất, hỗ trợ đất ở, đất sản xuất, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, miễn giảm tiền sử dụng đất, tiền thuê đất và giải quyết tranh chấp đất đai.

Sơn La hiện có 75 xã, phường, dân số đạt trên 1,32 triệu người với 314.946 hộ dân thuộc 12 dân tộc. Trong đó, có 248.719 hộ đồng bào dân tộc thiểu số, chiếm gần 79% tổng số hộ dân toàn tỉnh Sơn La; số hộ nghèo là 28.212 hộ, trong đó hộ nghèo là đồng bào dân tộc thiểu số chiếm hơn 97%.