Đồng Nai: Từ ‘thủ phủ’ công nghiệp đến trung tâm nông nghiệp công nghệ cao

Với lợi thế địa lý chiến lược, kết nối thuận lợi với TP.HCM và các trung tâm tiêu thụ lớn, cùng quỹ đất nông nghiệp rộng, không chỉ phát triển công nghiệp, Đồng Nai đang dần trở thành một trung tâm nông nghiệp, nông nghiệp chế biến.

Từ “vệ tinh công nghiệp” đến trung tâm chế biến nông sản

Ngay từ những năm đầu đổi mới, Đồng Nai đã chủ động thu hút đầu tư vào nông nghiệp theo chuỗi khép kín, từ sản xuất – chế biến – tiêu thụ. Hàng loạt tên tuổi lớn trong và ngoài nước đã có mặt tại Đồng Nai như C.P. Việt Nam, Japfa, CJ, Emivet, Masan, Koyu & Unitek, Nestlé, Cargill, Hòa Phát, De Heus, GC Food…

Chỉ tính riêng lĩnh vực sản xuất thức ăn chăn nuôi, toàn tỉnh hiện có 63 DN đầu tư, với sản lượng cung ứng ra thị trường khoảng 5 triệu tấn/năm. Nhiều nhà máy ứng dụng công nghệ hiện đại, thuộc tốp đầu thế giới, không chỉ phục vụ thị trường trong nước mà còn đẩy mạnh xuất khẩu, góp phần nâng vị thế của ngành chăn nuôi Việt Nam trên bản đồ khu vực. Không dừng lại ở đó, Đồng Nai kiên trì định hướng thu hút đầu tư vào các khâu sơ chế, bảo quản, chế biến tinh và chế biến sâu. Những ngành chế biến nông sản có hàm lượng công nghệ cao, quy mô lớn, mang tầm khu vực và quốc tế luôn được tỉnh ưu tiên, xem là “chìa khóa” nâng cao giá trị gia tăng cho nông nghiệp.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, Đồng Nai đang triển khai Cụm công nghiệp Long Giao (xã Cẩm Mỹ) và Cụm công nghiệp Phú Túc (xã Định Quán), ưu tiên DN đầu tư chế biến sâu nông sản. Đây được kỳ vọng sẽ trở thành các “cứ điểm” hình thành chuỗi giá trị hoàn chỉnh, giải quyết bài toán đầu ra cho nông sản địa phương, đồng thời tạo thêm việc làm và thu nhập cho người dân nông thôn. Song song đó, tỉnh cũng là điểm đến hấp dẫn của các nhà đầu tư trong lĩnh vực chế biến sản phẩm chăn nuôi phục vụ xuất khẩu. Tiêu biểu là Công ty TNHH Koyu & Unitek – DN tiên phong xây dựng chuỗi chăn nuôi khép kín, chế biến thịt gà xuất khẩu sang thị trường Nhật Bản với quy mô dây chuyền giết mổ khoảng 1 triệu con gà mỗi tháng, trong đó sản lượng xuất khẩu chiếm từ 20-25%, tương đương 300-350 tấn/tháng, với khoảng 40 dòng sản phẩm chế biến khác nhau.

Theo Tổng giám đốc Công ty TNHH Koyu & Unitek Trần Nhơn Hiếu, ngoài thị trường Nhật Bản, DN đang lên kế hoạch mở rộng xuất khẩu sang Hong Kong và các nước châu Âu, đồng thời đầu tư thêm nhà máy giết mổ, chế biến tại Đồng Nai để mở rộng quy mô sản xuất.

Trong lĩnh vực giết mổ thịt gà xuất khẩu, Công ty TNHH CPV Food Bình Phước (C.P. Việt Nam) cũng vừa ghi dấu mốc xuất khẩu 10 ngàn tấn thịt gà sang Nhật Bản, cho thấy tiềm năng rất lớn của ngành chế biến sản phẩm chăn nuôi tại Đồng Nai.

“Thủ phủ” chăn nuôi tiếp tục được nâng tầm

Sau sáp nhập, Đồng Nai mới càng củng cố vững chắc vị thế “thủ phủ” chăn nuôi của cả nước. Toàn tỉnh hiện có gần 4,2 triệu con heo; khoảng 36,5 triệu con gia cầm; gần 169 ngàn con trâu, bò; hơn 3,64 triệu con thủy cầm và khoảng 3 ngàn nhà nuôi yến. Tỉnh đặt mục tiêu đến năm 2030, tỷ trọng gia súc, gia cầm được giết mổ tập trung công nghiệp đạt 90%; tỷ trọng thịt được chế biến đạt 30% trên tổng sản lượng. Đây không chỉ là bước chuyển về quy mô, mà còn là cú hích để ngành chăn nuôi Đồng Nai thoát khỏi mô hình sản xuất thô, tiến dần đến công nghiệp hóa, hiện đại hóa.

Không chỉ mạnh về chăn nuôi, Đồng Nai còn sở hữu quỹ đất nông nghiệp hơn 1 triệu ha, với hệ sinh thái đa dạng và nhiều loại cây trồng có diện tích thuộc tốp đầu cả nước như: điều hơn 170 ngàn ha, cao su hơn 280 ngàn ha, chuối và sầu riêng mỗi loại khoảng 20 ngàn ha, hồ tiêu 22 ngàn ha… Nhiều địa phương đã hình thành các vùng sản xuất tập trung, vùng chuyên canh quy mô lớn, đáp ứng tốt nhu cầu nguyên liệu ổn định cho các nhà máy chế biến. Nhờ đó, tỉnh thu hút được nhiều tập đoàn, DN đầu tư chế biến các sản phẩm cây công nghiệp chủ lực như cà phê, cao su, điều.

Các nhà máy chế biến cà phê lớn như Vinacafé Biên Hòa, Nestlé Việt Nam, Nhà máy cà phê hòa tan Tín Nghĩa… đều thuộc nhóm dẫn đầu cả nước về quy mô và sản lượng, cung cấp sản phẩm cho cả thị trường nội địa lẫn xuất khẩu. Đặc biệt, với diện tích trồng điều lớn nhất cả nước, Đồng Nai được xem là “thủ phủ” điều của Việt Nam. Hiện cả nước xuất khẩu từ 3-4 triệu tấn hạt điều mỗi năm, với kim ngạch hơn 4 tỷ USD; trong đó, Đồng Nai chiếm khoảng 50% cả về sản lượng và giá trị. Theo Phó Chủ tịch Hội Điều Đồng Nai Nguyễn Hoàng Đạt, trên địa bàn tỉnh có hơn 1,4 ngàn DN chế biến hạt điều. Sản phẩm đa dạng, đáp ứng tốt các tiêu chuẩn xuất khẩu, nhiều sản phẩm đã được cấp chỉ dẫn địa lý, tạo dựng thương hiệu vững chắc trên thị trường quốc tế. Sau sáp nhập, Đồng Nai có thêm cơ hội nâng tầm ngành điều cả về sản lượng lẫn chất lượng, đặc biệt là gia tăng tỷ trọng xuất khẩu.

Đầu tư giống – bệ đỡ cho nông nghiệp thành công

Một điểm nhấn khác trong chiến lược phát triển nông nghiệp của Đồng Nai là đầu tư cho lĩnh vực giống. Toàn tỉnh hiện có 3 đơn vị nghiên cứu giống cây nông nghiệp, 16 cơ sở sản xuất giống và 402 cơ sở kinh doanh giống cây trồng, với tổng sản lượng hạt giống cung ứng ra thị trường khoảng 11 ngàn tấn/năm. Nhiều DN đã xây dựng mô hình liên kết chặt chẽ với nông dân. Điển hình như Công ty TNHH Phát triển nông nghiệp Trang Việt, chuyên sản xuất các loại giống lấy hạt như khổ qua, bí đỏ, dưa leo, dưa hấu… Không chỉ phục vụ thị trường trong nước, sản phẩm giống của DN còn xuất khẩu sang nhiều quốc gia. Mô hình liên kết bao tiêu, hướng dẫn kỹ thuật giúp nông dân yên tâm sản xuất, có lợi nhuận ổn định.

Cùng với đó, Chương trình Mỗi xã một sản phẩm (OCOP) được triển khai hiệu quả, trở thành “bệ đỡ” cho nhiều DN, hợp tác xã đầu tư vào chế biến nông sản. Tính đến tháng 11/2025, toàn tỉnh có 496 sản phẩm OCOP của 323 chủ thể, trong đó có 17 sản phẩm OCOP 5 sao. Trong số này, nổi bật là Công ty TNHH Ca cao Trọng Đức với Dự án Cánh đồng lớn ca cao gắn với chế biến sâu. Ông Đặng Tường Khanh, Chủ tịch HĐTV Công ty TNHH Ca cao Trọng Đức cho biết, sau hơn 20 năm hình thành, DN đã có vùng nguyên liệu hơn 1.000ha. Ngoài 2 sản phẩm đạt OCOP 5 sao, công ty còn chế biến nhiều sản phẩm giá trị cao như chocolate, bột ca cao, xuất khẩu vào các thị trường khó tính.

Với tầm nhìn dài hạn, cơ chế thông thoáng và sự đồng hành chặt chẽ cùng DN, Đồng Nai đang từng bước trở thành trung tâm nông nghiệp chế biến hiện đại. Làn sóng đầu tư vào trồng trọt, chăn nuôi hiện đại và chế biến nông sản tăng cao, đặt nền móng cho một nền nông nghiệp bền vững, giá trị cao, đủ sức cạnh tranh trên thị trường khu vực và thế giới.