Tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, bài tham luận của đồng chí Lê Mạnh Hùng - Quyền Bộ trưởng Bộ Công Thương, đã gợi mở một hình ảnh giàu tính biểu tượng về con đường phát triển của Việt Nam trong giai đoạn mới. Đó là hình ảnh con thuyền kinh tế quốc gia đang đồng thời chèo lái trên hai dòng chảy lớn: dòng chảy xanh của phát triển bền vững và dòng chảy số của kỷ nguyên công nghệ.
Đồng chí Lê Mạnh Hùng, Bí thư Đảng ủy, Quyền Bộ trưởng Bộ Công Thương trình bày tham luận với chủ đề “Phát triển công nghiệp, thương mại Việt Nam tự chủ, kết nối, hiện đại hóa, chuyển đổi xanh, chuyển đổi số và hội nhập hiệu quả vào chuỗi sản xuất, chuỗi cung ứng toàn cầu” tại Đại hội XIV của Đảng. Ảnh: PV.
Hai dòng chảy ấy hội tụ trong một khái niệm vừa cô đọng, vừa giàu nội hàm: “chuyển đổi kép”. Theo đồng chí Lê Mạnh Hùng, việc “đẩy mạnh chuyển đổi kép, kết hợp chuyển đổi xanh gắn với bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia và chuyển đổi số, cần được xác định như một đột phá chiến lược”. Quan điểm này bám sát tinh thần các văn kiện dự thảo trình Đại hội XIV, trong đó Đảng ta khẳng định khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia là động lực chính của tăng trưởng, đồng thời xác lập bốn trụ cột chuyển đổi: số, xanh, năng lượng và nhân lực.
Có thể nói, đây là lần đầu tiên những khái niệm từng được xem là “tương lai” đã trở thành “hiện tại” trong tư duy chiến lược quốc gia. Việt Nam không còn đứng ngoài lề cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, mà đã chủ động bước vào trung tâm của quá trình chuyển đổi toàn cầu.
Petrovietnam đang đứng trước yêu cầu trở thành người kiến tạo hệ sinh thái năng lượng tương lai xanh hơn, sạch hơn, thông minh hơn. Ảnh: Petrovietnam.
Trong dòng chảy lớn ấy, Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) hiện lên như một con tàu chủ lực. Nếu ví nền kinh tế là một cỗ máy vận hành liên tục, thì năng lượng chính là dòng máu nuôi sống cỗ máy ấy. Và trong nhiều thập kỷ qua, Petrovietnam đã đảm nhiệm vai trò “mạch nguồn”, bảo đảm cho dòng chảy năng lượng luôn thông suốt, từ những mỏ dầu ngoài khơi xa đến từng nhà máy, khu công nghiệp và từng hộ gia đình trên cả nước.
Tuy nhiên, bối cảnh mới đòi hỏi những vai trò mới và cách làm mới. Petrovietnam không thể chỉ dừng lại ở vai trò khai thác và cung ứng năng lượng truyền thống, mà phải chuyển mình để trở thành chủ thể kiến tạo hệ sinh thái năng lượng tương lai xanh hơn, sạch hơn và thông minh hơn. Đó chính là tinh thần cốt lõi của “chuyển đổi kép”.
“Chuyển đổi kép” không phải là khẩu hiệu, mà là một quá trình tái cấu trúc sâu sắc, toàn diện và có chiều sâu. Quá trình ấy không đơn thuần là việc đưa công nghệ số vào vận hành hay đầu tư thêm một vài dự án năng lượng tái tạo, mà là sự thay đổi từ gốc rễ: từ tư duy quản trị, mô hình tổ chức, phương thức sản xuất, cho đến văn hóa doanh nghiệp và cấu trúc nguồn nhân lực.
Vận hành Nhà máy thông minh Đạm Cà Mau với những tiến bộ KHCN và CĐS, trí tuệ nhân tạo. Ảnh: Petrovietnam.
Trước hết là chuyển đổi số, dòng chảy đầu tiên của chuyển đổi kép. Nếu trước đây, hoạt động sản xuất kinh doanh chủ yếu dựa vào kinh nghiệm, quy trình thủ công và dữ liệu phân tán, thì hôm nay Petrovietnam đang từng bước xây dựng một “hệ thần kinh số” cho toàn Tập đoàn. Dữ liệu được số hóa, quy trình được tự động hóa, các quyết định quản trị được hỗ trợ bởi phân tích dữ liệu và trí tuệ nhân tạo.
Từ khâu thăm dò, khai thác, chế biến đến phân phối, từng mắt xích trong chuỗi giá trị dầu khí, năng lượng được kết nối trong một hệ sinh thái số thống nhất. Petrovietnam đang chuyển mình từ một “nhà máy cơ khí” truyền thống sang một “cỗ máy số”, nơi từng thiết bị được gắn cảm biến, từng dòng chảy được đo đếm theo thời gian thực, từng quyết định được soi chiếu bằng dữ liệu. Chuyển đổi số vì thế không chỉ nâng cao hiệu quả và năng suất, mà còn góp phần tăng cường an toàn, minh bạch và khả năng thích ứng trong bối cảnh thị trường đầy biến động.
Song hành với chuyển đổi số là chuyển dịch xanh, dòng chảy thứ hai, cũng là dòng chảy mang tính sống còn. Thế giới đang bước vào kỷ nguyên hậu các-bon, khi năng lượng hóa thạch dần nhường chỗ cho năng lượng tái tạo, hydrogen, nhiên liệu sinh học và các giải pháp lưu trữ thông minh. Với cam kết đạt phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050, Việt Nam không thể đứng ngoài cuộc chuyển dịch ấy. Và với vai trò trụ cột của an ninh năng lượng quốc gia, Petrovietnam càng không thể đứng yên.
Chủ tịch HĐTV Petrovietnam Lê Ngọc Sơn cùng lãnh đạo Tập đoàn kiểm tra công trường Dự án Lô B, Trung tâm Công nghiệp Năng lượng và Hậu cần Kỹ thuật PTSC. Ảnh: Petrovietnam.
Chuyển dịch xanh được Petrovietnam xác định là một quá trình “chuyển tiếp có trách nhiệm”: vừa khai thác hiệu quả các nguồn lực truyền thống, vừa từng bước mở rộng sang các lĩnh vực năng lượng mới. Đó là cách tiếp cận hài hòa, nhằm bảo đảm an ninh năng lượng, thực hiện trách nhiệm môi trường, đồng thời duy trì sự ổn định và bền vững trong phát triển.
Một trụ cột quan trọng khác của chuyển đổi kép là đổi mới quản trị và điều hành. Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt, mô hình quản trị cồng kềnh, phân tán, chậm phản ứng không còn phù hợp. Petrovietnam đang từng bước tinh gọn bộ máy, tập trung nguồn lực cho các dự án trọng điểm, chiến lược, đồng thời xây dựng cơ chế điều hành linh hoạt, minh bạch và hiệu quả hơn.
Đổi mới quản trị không chỉ là sắp xếp lại tổ chức, mà còn là thay đổi văn hóa quản lý: từ quản lý theo mệnh lệnh sang quản trị theo mục tiêu, từ kiểm soát sang trao quyền, từ “làm đúng quy trình” sang “làm đúng việc, đúng thời điểm”. Một doanh nghiệp hiện đại không chỉ cần hệ thống quy định chặt chẽ, mà còn cần đội ngũ nhân sự dám nghĩ, dám làm và dám chịu trách nhiệm.
Điều đó dẫn đến trụ cột thứ tư của chuyển đổi kép: phát triển nguồn nhân lực. Trong kỷ nguyên số và xanh, con người vẫn là trung tâm của mọi quá trình chuyển đổi. Công nghệ có thể thay thế nhiều công việc, nhưng không thể thay thế tư duy, sáng tạo và tinh thần trách nhiệm. Petrovietnam xác định, chuyển đổi kép chỉ có thể thành công khi mỗi cán bộ, kỹ sư, người lao động đều trở thành một “tác nhân chuyển đổi”.
Petrovietnam đã, đang và sẽ tiếp tục những bước vững vàng và quyết đoán, vì tương lai năng lượng quốc gia. Ảnh: Petrovietnam.
Mục tiêu cuối cùng của chuyển đổi kép không chỉ là những con số tăng trưởng. Dù tăng trưởng trên 10% trong năm 2026 là chỉ tiêu đáng kỳ vọng, nhưng quan trọng hơn là chất lượng của tăng trưởng: tăng trưởng gắn với hiệu quả, năng lực cạnh tranh, tính bền vững và khả năng hội nhập. Đó là tăng trưởng được đo bằng giá trị gia tăng, hàm lượng công nghệ, mức độ xanh hóa và đóng góp cho xã hội.
Ở tầm rộng hơn, chuyển đổi kép của Petrovietnam chính là một lát cắt sinh động của chuyển đổi kép quốc gia. Nó phản ánh tư duy phát triển mới, không đặt tăng trưởng và môi trường ở hai cực đối lập, mà tìm cách tích hợp và dung hòa; không coi số hóa là công cụ hỗ trợ, mà là nền tảng cốt lõi; không xem con người là chi phí, mà là tài sản chiến lược.
Đại hội XIV của Đảng không chỉ tổng kết một nhiệm kỳ, mà còn mở ra tầm nhìn kiến tạo cho chặng đường phía trước. Trong tầm nhìn ấy, “chuyển đổi kép” nổi lên như một trụ cột chiến lược. Và trong trụ cột ấy, Petrovietnam đang góp một viên đá nền quan trọng, vững chắc, bền bỉ và giàu ý nghĩa cho tương lai năng lượng quốc gia và cho một Việt Nam xanh hơn, vững mạnh hơn trong kỷ nguyên mới.
