Hơn 560 điểm sạt lở bờ sông và bờ biển
Cà Mau là tỉnh địa đầu cực Nam của đất nước, có 3 mặt giáp biển, với hệ thống sông ngòi chằng chịt và đường bờ biển dài hơn 310km, bao gồm cả bờ biển Đông và bờ biển Tây. Những năm gần đây, tình trạng sạt lở bờ sông, bờ biển trên địa bàn tỉnh diễn biến ngày càng nghiêm trọng, phức tạp và khó lường, trở thành thách thức lớn đối với phát triển kinh tế - xã hội, ổn định dân cư và bảo đảm an toàn tính mạng, tài sản của người dân.
Từ năm 2011 đến năm 2023, Cà Mau mất khoảng 6.200 ha đất và rừng phòng hộ ven biển do sạt lở. Ảnh: Trọng Linh.
Theo thống kê của các cơ quan chuyên môn, toàn tỉnh hiện có hơn 560 điểm sạt lở bờ sông và bờ biển, với tổng chiều dài bị ảnh hưởng trên 1.100km. Trong đó, sạt lở bờ biển khoảng 90km, tập trung chủ yếu tại các khu vực ven biển Tây và ven biển Đông. Đối với sạt lở bờ sông, tình trạng này xảy ra trên hầu hết các tuyến sông lớn như sông Ông Đốc, sông Bảy Háp, sông Gành Hào, sông Cửa Lớn…, nhiều đoạn có nguy cơ rất cao, đe dọa trực tiếp khu dân cư, công trình hạ tầng và giao thông.
Đáng lo ngại, từ năm 2011 đến năm 2023, Cà Mau mất khoảng 6.200ha đất và rừng phòng hộ ven biển do sạt lở. Tại nhiều khu vực, tốc độ sạt lở lên tới 20-50m mỗi năm, làm biến dạng đường bờ, cuốn trôi rừng phòng hộ, đất sản xuất và buộc hàng trăm hộ dân phải di dời khẩn cấp để đảm bảo an toàn. Không chỉ gây thiệt hại về đất đai, sạt lở còn tác động nghiêm trọng đến sinh kế của người dân ven sông, ven biển, đặc biệt là các hộ làm nghề nuôi trồng, khai thác thủy sản.
Tình hình sạt lở bờ biển Đông tại Cà Mau ngày càng nghiêm trọng. Ảnh: Trọng Linh.
Nguyên nhân sạt lở được xác định là do tác động tổng hợp của biến đổi khí hậu, nước biển dâng, triều cường, sóng lớn, thời tiết cực đoan ngày càng gia tăng. Bên cạnh đó, tình trạng suy giảm rừng ngập mặn ven biển, hoạt động khai thác cát lòng sông, thay đổi dòng chảy tự nhiên và đặc điểm nền đất yếu của vùng Đồng bằng sông Cửu Long đã và đang làm gia tăng nguy cơ sạt lở tại Cà Mau.
Cần nguồn vốn hàng chục nghìn tỷ đồng
Ông Lê Văn Sử, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau, cho biết: Trước thực trạng sạt lở bờ sông, bờ biển trên địa bàn, tỉnh Cà Mau đã chủ động triển khai nhiều giải pháp nhằm hạn chế thiệt hại do sạt lở gây ra. Trong thời gian qua, tỉnh đã đầu tư xây dựng nhiều công trình kè chống sạt lở bờ sông, bờ biển, ưu tiên các điểm xung yếu, cấp bách; tổ chức di dời, bố trí tái định cư cho các hộ dân sinh sống trong khu vực nguy hiểm. Đồng thời, công tác trồng, phục hồi rừng phòng hộ ven biển được đẩy mạnh, từng bước hình thành “vành đai xanh” bảo vệ bờ biển một cách bền vững.
Tuy nhiên, do phạm vi sạt lở rộng, mức độ ngày càng nghiêm trọng và chi phí đầu tư rất lớn, nguồn lực ngân sách địa phương không thể đáp ứng đầy đủ nhu cầu. Theo tính toán, để xử lý căn cơ các điểm sạt lở nguy hiểm, tỉnh Cà Mau cần nguồn vốn lên tới hàng chục nghìn tỷ đồng.
UBND tỉnh Cà Mau đã kiến nghị Trung ương hỗ trợ khẩn cấp hơn 13.000 tỷ đồng để đầu tư 16 dự án phòng, chống sạt lở bờ sông, bờ biển. Ảnh: Trọng Linh.
Trước mắt, UBND tỉnh Cà Mau đã kiến nghị Trung ương hỗ trợ khẩn cấp hơn 13.000 tỷ đồng để đầu tư xây dựng 16 dự án phòng, chống sạt lở bờ sông, bờ biển. Các dự án đã được sắp xếp thứ tự ưu tiên, tập trung vào các khu vực xung yếu, nguy cơ rất cao, ảnh hưởng trực tiếp đến dân cư và hạ tầng trọng điểm.
Cà Mau đã xây dựng đề án phòng, chống sạt lở bờ sông, bờ biển đến năm 2030, với tổng nhu cầu vốn dự kiến khoảng 26.820 tỷ đồng, trong đó mong muốn nhận được sự hỗ trợ từ ngân sách Trung ương, các chương trình mục tiêu quốc gia và các dự án ứng phó biến đổi khí hậu.
