Bộ Y tế lấy ý kiến dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi)

Văn bản mới được ban hành theo Công văn số 2115/BYT-ATTP, thay thế công văn trước đó, nhằm tiếp tục xin ý kiến góp ý hoàn thiện dự thảo.

Trước đó, ngày 26/3, Bộ Y tế đã có Công văn số 2085/BYT-ATTP lấy ý kiến sau cuộc họp ngày 25/3/2026. Tuy nhiên, trên cơ sở tiếp thu, chỉnh lý, Bộ đã hoàn thiện lại dự thảo và gửi lại các đơn vị liên quan để tiếp tục đóng góp ý kiến. Thời hạn tiếp nhận góp ý được ấn định trước 17h ngày 31/3/2026, gửi về Cục An toàn thực phẩm bằng văn bản hoặc qua thư điện tử.

Dự thảo lần này tập trung vào việc hoàn thiện hệ thống chính sách theo hướng nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm. Một trong những nội dung đáng chú ý là định hướng tổ chức lại bộ máy quản lý theo hướng thống nhất đầu mối từ Trung ương đến địa phương, đồng thời đẩy mạnh phân cấp, phân quyền cho chính quyền các cấp. Theo phương án được lựa chọn, mô hình quản lý hiện hành cơ bản được giữ ổn định, trong đó Bộ Y tế tiếp tục đóng vai trò đầu mối, các bộ ngành quản lý theo lĩnh vực chuyên ngành, còn chính quyền địa phương chịu trách nhiệm toàn diện trên địa bàn.

Việc lựa chọn phương án này được đánh giá là phù hợp trong bối cảnh hiện nay khi có thể tận dụng tối đa nguồn lực sẵn có, tránh xáo trộn lớn về tổ chức bộ máy, đồng thời tiết kiệm chi phí đầu tư. Bên cạnh đó, dự thảo cũng nhấn mạnh việc xây dựng hệ thống dữ liệu liên thông giữa các ngành nhằm nâng cao hiệu quả phối hợp trong quản lý.

Một điểm mới quan trọng của dự thảo là chuyển mạnh sang phương thức quản lý an toàn thực phẩm theo chuỗi giá trị. Theo đó, toàn bộ quá trình từ nguyên liệu đầu vào, sản xuất, chế biến, lưu thông đến khi sản phẩm đến tay người tiêu dùng đều được kiểm soát chặt chẽ. Dự thảo bổ sung nhiều quy định nhằm siết chặt điều kiện sản xuất, yêu cầu áp dụng các tiêu chuẩn quốc tế như GMP, HACCP, ISO 22000; đồng thời tăng cường công tác hậu kiểm dựa trên mức độ rủi ro và lịch sử tuân thủ của doanh nghiệp.

Việc quản lý theo chuỗi giá trị được kỳ vọng sẽ khắc phục những hạn chế hiện nay như chồng chéo trong phân công quản lý, thiếu đồng bộ trong kiểm soát chất lượng và khó khăn trong truy xuất nguồn gốc thực phẩm. Qua đó, góp phần giảm nguy cơ ngộ độc thực phẩm và các bệnh truyền qua thực phẩm, bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

Bên cạnh đó, dự thảo cũng bổ sung chính sách kiểm soát chặt chẽ việc sử dụng nguyên liệu, phụ gia thực phẩm và chất hỗ trợ chế biến có nguy cơ bị lạm dụng. Các chất thuộc diện kiểm soát đặc biệt sẽ phải được khai báo ngay từ khâu nhập khẩu hoặc sản xuất, theo dõi xuyên suốt quá trình sử dụng và lưu thông. Đồng thời, cơ quan quản lý sẽ tăng cường kiểm tra, giám sát và truy xuất nguồn gốc khi có dấu hiệu vi phạm. Đây được xem là giải pháp toàn diện, kết hợp giữa tiền kiểm và hậu kiểm nhằm bịt kín các “kẽ hở” trong quản lý.

Đáng chú ý, dự thảo Luật cũng đưa ra nhiều cơ chế ưu đãi nhằm khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực công nghệ thực phẩm. Ngoài các chính sách hiện hành, doanh nghiệp có thể được hỗ trợ lãi suất vay, miễn giảm thuế thu nhập doanh nghiệp trong 5 năm, ưu tiên giải quyết thủ tục hành chính và áp dụng cơ chế kiểm tra giảm đối với các sản phẩm đạt tiêu chuẩn quốc tế. Các chính sách này hướng tới thúc đẩy đổi mới sáng tạo, nâng cao chất lượng sản phẩm và từng bước đưa Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng thực phẩm toàn cầu.

Trong quá trình xây dựng dự thảo, Bộ Y tế cũng cân nhắc các phương án tổ chức bộ máy mới. Tuy nhiên, phương án thành lập hệ thống quản lý an toàn thực phẩm độc lập từ Trung ương đến địa phương được đánh giá có chi phí rất lớn, chưa kể chi phí vận hành và nhân lực, nên chưa phù hợp với điều kiện hiện nay.

Việc lấy ý kiến rộng rãi đối với dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) được kỳ vọng sẽ giúp hoàn thiện khung chính sách theo hướng khả thi, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu thực tiễn. Qua đó, góp phần nâng cao chất lượng quản lý, bảo đảm an toàn thực phẩm và bảo vệ sức khỏe người dân trong bối cảnh mới.