Người dân Làng Chạng bất an bên miệng 'hà bá'

Tình trạng sạt lở bờ suối Ngòi Hút tại xã Phong Dụ Thượng, tỉnh Lào Cai đang đặt cuộc sống của nhiều hộ dân vào tình thế nguy hiểm.

Mỗi khi mùa mưa bão đến, nỗi lo sợ về thiên tai lại đè nặng lên người dân nơi đây khi diện tích đất ở và đất sản xuất liên tục bị dòng nước lũ xâm thực, xói mòn.

Gia đình bà Trần Thị Điều ở thôn Làng Chạng là một trong những hộ chịu thiệt hại nặng nề do trận lũ kinh hoàng năm trước.

Bà Điều cho biết, trận lũ lớn năm 2025 đã cuốn phăng hơn 8 m đất bờ suối của gia đình. Sự cố sạt lở nghiêm trọng này đã kéo sập hoàn toàn một căn nhà ngang, gian bếp cùng toàn bộ công trình vệ sinh.

"Bây giờ cứ mỗi lần có mưa lũ là chúng tôi lại rủ nhau tháo chạy", bà Điều chia sẻ.

Hiện tại, dù đã cố gắng sửa chữa, gia cố tạm thời để có nơi sinh hoạt, nhưng phần nền móng còn lại của ngôi nhà vẫn nằm chênh vênh ngay sát mép suối. Diễn biến sạt lở ngày càng phức tạp khiến cuộc sống của gia đình bà bị đảo lộn, luôn sống trong tâm trạng bất an.

Trước hiểm họa thiên tai rình rập, mong mỏi cấp thiết nhất của bà Điều và các hộ dân sống dọc bờ suối Ngòi Hút là Nhà nước khẩn trương có phương án đầu tư, xây dựng hệ thống bờ kè kiên cố nhằm bảo vệ tài sản và tính mạng cho bà con.

Không riêng gì hộ bà Điều, nhiều gia đình khác sinh sống lâu năm bên bờ suối Ngòi Hút cũng đang phải đối mặt với hiểm họa mất đất, mất nhà.

Tình trạng sạt lở diễn ra với tốc độ và quy mô ngày càng nghiêm trọng, khiến các biện pháp giữ đất tự nhiên của người dân hoàn toàn mất tác dụng.

Nhà bà Hà Thị Đông, một hộ dân sinh sống lâu năm tại địa phương vẫn chưa hết bàng hoàng về đợt lũ quét và sạt lở kinh hoàng xảy ra vào cuối tháng 9 năm ngoái.

Để giữ đất bờ suối, gia đình bà đã trồng những bụi tre lớn và hàng xoan lâu năm, có đường kính thân cây bằng cả vòng tay ôm. Tuy nhiên, sức tàn phá của dòng nước lũ quá lớn, chỉ trong chớp mắt, toàn bộ cây cối giữ đất đã bị dòng nước cuốn trôi.

"Lúc đó nước đổ về ầm ầm, sau tiếng động lớn là không còn gì nữa, cả gia đình tôi phải chạy đi sơ tán ngay", bà Đông nhớ lại.

Kể từ sau trận lũ dữ đó, tâm lý hoang mang, lo sợ bao trùm lên cuộc sống của gia đình bà và các hộ xung quanh. Mỗi khi dự báo có mưa bão, người dân trong khu vực lại phải chủ động di tản, sang tá túc nhờ tại những ngôi nhà ở vị trí an toàn hơn.

Trước thực trạng bờ suối tiếp tục xuất hiện các vết nứt nguy hiểm, bà Đông bày tỏ nguyện vọng mong muốn Chính phủ và Nhà nước sớm quan tâm, tạo điều kiện đầu tư xây dựng hệ thống bờ kè kiên cố để xử lý dứt điểm các điểm sạt lở, giúp người dân an tâm sinh sống, ổn định làm ăn.

Sau các đợt mưa lũ liên tiếp trong hai năm 2024 và 2025, tình trạng sạt lở dọc bờ suối Ngòi Hút đang diễn biến hết sức phức tạp.

Hiện tại, dòng lũ đã khoét sâu, làm sạt lở một đoạn bờ suối dài khoảng 750 mét, ăn sâu vào diện tích đất ở và các công trình xây dựng của người dân. Nhiều ngôi nhà trong thôn đã xuất hiện các vết nứt lớn, nguy cơ tiếp tục đổ sập xuống lòng suối.

Ông Hoàng Trọng Vinh, người dân thôn Làng Chạng bày tỏ, nếu không có biện pháp can thiệp kịp thời, hậu quả sẽ không thể lường trước được.

Người dân mong muốn dự án kè kiên cố sớm được triển khai. Trong thời gian chờ đợi, đề xuất chính quyền địa phương hỗ trợ ngay các biện pháp khắc phục tạm thời như thả rọ đá, nắn dòng chảy hoặc kè bằng đá hộc nhằm giảm bớt nguy hiểm.

Trao đổi về vấn đề này, ông Hoàng Văn Khoa, Phó Chủ tịch UBND xã Phong Dụ Thượng cho biết, đợt mưa lũ lớn vào tháng 10/2025 đã gây thiệt hại hết sức nặng nề, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống của hàng chục hộ dân trong khu vực.

Trận lũ dữ đã cuốn trôi toàn bộ công trình phụ và diện tích lớn đất ở phía sau nhà của 28 hộ dân giáp bờ suối Ngòi Hút.

Không dừng lại ở đó, thiên tai còn phá hủy tuyến đường giao thông nông thôn, hệ thống kênh mương nội đồng và đường ra khu sản xuất, làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến việc trồng cấy trên diện tích hơn 10 héc-ta lúa của bà con.

Mùa mưa bão năm nay đang đến gần, để chủ động bảo vệ tính mạng và tài sản cho nhân dân, UBND xã Phong Dụ Thượng đã trích một phần ngân sách địa phương trị giá 550 triệu đồng để xây dựng bờ kè tạm thời với chiều dài hơn 100 m. Song đây chỉ là phương án ứng phó trước mắt.

Về giải pháp căn cơ và lâu dài, xã Phong Dụ Thượng đề xuất phương án xây dựng hệ thống bờ kè khẩn cấp tại thôn Làng Chạng. Tuy nhiên, đến thời điểm hiện tại, dự án này vẫn đang phải chờ được phê duyệt chủ trương đầu tư.