Ba tỷ phú họ Trần và giấc mơ 'kỳ tích sông Hồng'

Trong lịch sử phát triển đô thị thế giới, rất nhiều cuộc lột xác bắt đầu từ một dòng sông. Seine làm nên dáng hình Paris; Thames tạo trục cảnh quan - kinh tế - du lịch cho London; Han River từ vùng ven nghèo nàn đã trở thành biểu tượng cho “kỳ tích” Seoul hiện đại.

Những con sông ấy chảy qua thành phố trở thành trung tâm của quy hoạch, của đời sống kinh tế - văn hóa và trở thành chiến lược phát triển dài hạn của các quốc gia.

Nhìn lại trong nước, Hà Nội cũng có một dòng sông như thế. Sông Hồng không chỉ là địa lý, mà là khởi nguồn của dòng chảy lịch sử nghìn năm Thăng Long. Nhưng suốt nhiều thập kỷ, sông Hồng đứng ngoài cấu trúc phát triển đô thị hiện đại, hai bên bờ là những bãi bồi hoang hóa, là những khoảng trống lãng phí giữa lòng Thủ đô.

Và chính từ nghịch lý ấy, một vấn đề cấp thiết được đặt ra là đã đến lúc Hà Nội lấy sông Hồng để làm “điểm tựa cho tương lai đô thị” hàng trăm năm sau - như cách Paris, London hay Seoul từng làm với những dòng sông của họ.

Ba con đường khác nhau gặp nhau ở một giấc mơ bên dòng sông

Trong bài viết “Khi Hòa Phát, Thaco, Đại Quang Minh cùng giải bài toán vốn 714.256 tỷ đồng” đăng trên Báo Nông nghiệp và Môi trường ngày 8/5, đã phân tích việc để tái cấu trúc toàn bộ dải đất ven sông, xây dựng trục đại lộ cảnh quan, hạ tầng giao thông, không gian công cộng, khu đô thị mới… con số dự kiến lên tới 714.256 tỷ đồng - hơn 27 tỷ USD. Một quy mô đầu tư lớn hơn tổng vốn của nhiều tuyến cao tốc cộng lại, xấp xỉ một nửa GDP của Hà Nội trong một năm. Đây không còn là câu chuyện quy hoạch đơn thuần. Đây là bài toán vốn lớn chưa từng có mà bên bước vào bài toán này là liên danh 3 doanh nghiệp Đại Quang Minh - Thaco - Hòa Phát.

Có một điều đặc biệt là Chủ tịch HĐQT của 3 doanh nghiệp này đều họ Trần: Ông Trần Đăng Khoa (Chủ tịch HĐQT Đại Quang Minh), ông Trần Bá Dương (Chủ tịch HĐQT Thaco Group), ông Trần Đình Long (Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Hòa Phát).

Ông Trần Đình Long - người được gọi là “ông vua thép” nhưng từng không muốn mọi người gọi mình như vậy. Từ hai bàn tay trắng, ông cùng các cộng sự gây dựng lên một tập đoàn công nghiệp có khả năng cung ứng vật liệu cho hàng loạt công trình hạ tầng lớn nhất cả nước. Nếu dự án Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng được triển khai, thép sẽ là xương sống của mọi kết cấu công trình từ kè sông, làm đại lộ, công viên chủ đề đến tái thiết các đại đô thị hiện đại ven sông.

Nói về dự án Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng, ông Trần Đình Long chia sẻ đó là một giấc mơ bởi dự án có quy mô vốn đầu tư “khổng lồ” và Hòa Phát tham gia dự án không chỉ có ý nghĩa về mặt kinh doanh mà còn là khát vọng lớn được đóng góp vào sự phát triển và thay đổi diện mạo của Hà Nội với tầm nhìn 100 năm.

Chủ tịch Trần Đình Long cho biết, ông từng đi qua các nước như châu Âu, Hàn Quốc, hay gần đây là sông Hoàng Phố ở TP Thượng Hải (Trung Quốc).

“Cách đây vài chục năm cảnh quan ven sông của nước họ cũng hoang sơ và phức tạp như hai bên bờ sông Hồng hiện nay. Sông Hoàng Phố, sông Hàn phía đông giờ đây rất đẹp. Họ đã làm được những điều vĩ đại”, ông Long nói đó là ước mơ khiến ông mong được tham gia vào quá trình bồi đắp sông Hồng.

Vị Chủ tịch cho biết, dự án Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng rất khó khăn do phải di dời hơn 200.000 người dân. Song, khó khăn lại càng khơi dậy khát khao chạm vào ước mơ và là động lực thôi thúc ông tham gia dự án này.

“Nếu lần này không làm được dự án sông Hồng thì chắc chắn không bao giờ có thể làm được nữa. Dù tôi và đội ngũ của mình chỉ đóng góp một phần nhỏ bé vào phần bản đồ này nhưng cảm thấy rất tự hào. Đó là ước mơ xây dựng sông Hồng đẹp với hàng chục công viên chuyên đề, hàng năm đón 30-40 triệu khách du lịch như các nước đã làm”, ông Long nói về dự án đầy hào hứng.

Trong khi đó tỷ phú họ Trần khác là ông Trần Bá Dương lại gắn liền với hệ sinh thái công nghiệp, hạ tầng và đô thị bài bản. Từ Chu Lai đến Thủ Thiêm, dấu ấn để lại không dừng ở các nhà máy hay những tòa nhà, mà là năng lực sắp xếp không gian phát triển trên quy mô lớn.

Có nhiều lý do khiến ông Trần Bá Dương muốn “chinh phục giấc mơ sông Hồng”. Những năm gần đây, khi thị trường ô tô ngày càng cạnh tranh khốc liệt, Thaco có xu hướng đầu tư mạnh mẽ cho bất động sản, khu công nghiệp, hạ tầng đô thị và nông nghiệp. Trong khi ngành nghề ô tô vốn làm nên tên tuổi của doanh nghiệp, Thaco chỉ dự kiến giải ngân đầu tư 1.000 tỷ đồng năm 2026, nhưng riêng với hạ tầng và bất động sản thông qua Đại Quang Minh, Thaco dự kiến giải ngân đầu tư hơn 21.000 tỷ đồng năm 2026 - lớn nhất trong các ngành nghề kinh doanh của tập đoàn, nông nghiệp thông qua Thaco Agri giải ngân đầu tư hơn 10.000 tỷ đồng...

Điều này phản ánh chiến lược “xoay trục” trong kinh doanh rất nhanh nhạy của tỷ phú họ Trần. Và hơn hết, từ kinh nghiệm “đánh thức” Thủ Thiêm, ông Trần Bá Dương hiểu rằng giá trị lớn nhất không nằm ở từng công trình riêng lẻ, mà ở khả năng biến một vùng đất bị bỏ quên thành một cấu trúc đô thị sống động. Và sông Hồng với dải bãi bồi kéo dài giữa lòng Hà Nội, hiện ra như một thách thức lớn hơn, một giấc mơ lớn hơn. Không chỉ là đầu tư, đó là khát vọng góp phần tạo nên một “kỳ tích sông Hồng” của thời hiện đại.

Chủ tịch HĐQT Đại Quang Minh Trần Đăng Khoa - một đại gia sinh năm 1970 với chất giọng khàn đặc trưng của mình, ông được giới kinh tế gọi với biệt danh “Khoa khàn”. Doanh nhân này rất ít khi xuất hiện trước truyền thông, ông đã kinh doanh bất động sản “ẩn mình” suốt hàng thập kỷ. Tuy nhiên nhắc đến ông Khoa là mọi người nghĩ đến một trong những người đầu tiên “đánh thức” Thủ Thiêm từ vùng đầm lầy thành khu đô thị kiểu mẫu. Kinh nghiệm đánh thức những vùng đất bị bỏ quên của ông chính là điều sông Hồng đang cần.

Và với Dự án Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng, ông Khoa trong ngày khởi công Dự án Khu đô thị đa mục tiêu tại xã Thư Lâm, huyện Đông Anh đã khẳng định đây là khu đô thị đa mục tiêu đầu tiên của Hà Nội được thiết kế theo triết lý sinh kế bền vững, kết nối chặt chẽ với hành lang phát triển kinh tế - công nghệ - giao thông phía Bắc Thủ đô trong tầm nhìn quy hoạch 100 năm.

Từ góc nhìn kinh tế tư nhân, định hướng này được đánh giá là một trong những cơ sở để Hà Nội thiết lập mô hình tăng trưởng mới, gắn với nâng cao năng suất tổng hợp, chuyển dịch từ phát triển theo chiều rộng sang chiều sâu, từ quản lý hành chính sang giải pháp phát triển toàn diện, lấy người dân làm trung tâm và là chủ thể của quá trình tái thiết.

Ba con người, ba lĩnh vực, ba năng lực cốt lõi khác nhau nhưng khi hợp sức cùng nhau, họ tạo thành một chuỗi năng lực từ vật liệu, hạ tầng đến phát triển đô thị để làm nên "kỳ tích sông Hồng". 

Nếu dự án thành hình, Hà Nội sẽ không còn phát triển lệch về phía Tây như suốt nhiều năm qua. Trục sông Hồng có thể trở thành trục phát triển mới, mở ra hành lang phát triển mới cho Hà Nội, giải tỏa áp lực nội đô.

Khi giấc mơ nghìn năm gặp nguồn lực của thời đại mới

Sông Hồng từng nuôi dưỡng người Việt bằng phù sa. Từng bảo vệ kinh thành Thăng Long bằng dòng chảy tự nhiên. Từng đi vào ký ức của nhiều thế hệ người Việt như một biểu tượng lịch sử. Nhưng lịch sử, nếu chỉ để hoài niệm, sẽ không tạo ra tương lai.

Giấc mơ đánh thức sông Hồng vì thế không chỉ là câu chuyện hạ tầng hay bất động sản. Đó là giấc mơ tái cấu trúc không gian phát triển của Hà Nội. Là phép thử cho năng lực của doanh nghiệp tư nhân Việt Nam khi bước vào những bài toán tầm quốc gia. Là cơ hội để một đô thị nghìn năm tuổi tìm ra trục phát triển mới cho nhiều thập kỷ tiếp theo.

Có thể phải rất lâu nữa, người ta mới biết dự án này đi đến đâu. Nhưng ngay tại thời điểm này, việc những doanh nhân tư nhân dám bước vào một bài toán 27 tỷ USD đã tự nó mang một ý nghĩa đặc biệt.

Bởi đôi khi, lịch sử của một thành phố không chỉ được viết bằng các quyết định hành chính, mà còn bằng những giấc mơ đủ lớn của những con người dám làm.