Thành công từ triết lý “xanh hóa công nghiệp”
Giữa thời điểm nhiều doanh nghiệp phải cắt giảm quy mô do đại dịch Covid-19, năm 2020 Công ty Cổ phần Thiết bị và Giải pháp Cơ khí Automech (Automech) lại bắt đầu hành trình mới: Đầu tư vào công nghiệp hỗ trợ, lấy cơ khí chế tạo làm trụ cột.
Phó Tổng giám đốc Hồ Ngọc Toàn cho biết, cơ khí là điểm khởi đầu của mọi ngành công nghiệp, từ nông nghiệp, ô tô đến điện tử. Chỉ khi làm chủ được linh kiện, máy móc và quy trình sản xuất, Việt Nam mới có thể phát triển các ngành công nghiệp khác một cách bền vững.
Phó Tổng giám đốc Automech Hồ Ngọc Toàn. Ảnh: VITR.
Từ tư duy đó, Automech không chọn con đường gia công truyền thống mà đầu tư bài bản vào công nghệ và chuỗi cung ứng xanh. Công ty hợp tác với các hãng sản xuất, nhà phát triển công nghệ từ châu Âu, Nhật Bản, Hàn Quốc và Trung Quốc để đưa dây chuyền hiện đại về Việt Nam. Sau vài năm, mạng lưới của Automech đã mở rộng với hơn 500 đối tác, trong đó có những thương hiệu lớn như Hòa Phát, VinFast, TC Motor, Rạng Đông…
Sự phát triển nhanh chóng của Automech bắt đầu từ triết lý “xanh hóa công nghiệp”. Mỗi dự án đều được công ty tính toán về khả năng tiết kiệm năng lượng, tối ưu quy trình và giảm thiểu phế thải. Các nhà máy mới được thiết kế theo mô hình sản xuất thông minh, tự động hóa cao, giúp kiểm soát tiêu hao điện, nước và nguyên liệu.
Công ty cũng đưa yếu tố môi trường vào đào tạo nhân lực, hợp tác với các trường đại học để sinh viên thực hành trên máy móc hiện đại, đồng thời trải nghiệm quy trình sản xuất đạt chuẩn quốc tế.
Trong chuỗi giá trị sản xuất, Automech tập trung vào những cụm linh kiện phức tạp, phần mà trước đây Việt Nam phải nhập khẩu. Bằng việc chế tạo cụm linh kiện hoàn chỉnh, từ khuôn mẫu, JIG gá đến tổ hợp cơ khí chính xác, công ty giúp nâng tỷ lệ nội địa hóa trong sản xuất ô tô và điện tử.
Từ các mô hình thử nghiệm, Automech giới thiệu cho khách hàng trong nước thấy giá trị gia tăng của việc làm chủ công nghệ và sản xuất trọn gói. Cách tiếp cận này vừa giảm chi phí nhập khẩu, vừa góp phần cắt giảm khí thải từ vận chuyển và trung gian, hướng đến nền sản xuất thân thiện môi trường.
Automech đã ghi dấu ấn đậm nét thông qua việc tham gia hàng loạt dự án quy mô quốc gia, góp phần khẳng định vị thế của doanh nghiệp Việt trong lĩnh vực công nghiệp hỗ trợ. Cụ thể, Automech là tổng thầu cung cấp thiết bị và dây chuyền sản xuất cho nhà máy sản xuất ô tô đầu tiên tại Việt Nam, trong đó có dây chuyền dập Tandem 800T – 1300T, trạm hàn cản trước và sau xe ô tô, trạm hàn spot cùng nhiều hạng mục quan trọng khác. Đây không chỉ là dấu mốc lịch sử của ngành công nghiệp ô tô nội địa, mà còn là minh chứng cho năng lực của doanh nghiệp Việt trong việc thiết kế, triển khai và vận hành những dây chuyền sản xuất phức tạp, đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế.
Song song với đó, Automech cũng tham gia cung cấp thiết bị gia công chính xác cho nhà máy sản xuất pin VinES, góp phần hoàn thiện chuỗi giá trị công nghiệp hỗ trợ trong hệ sinh thái sản xuất ô tô và năng lượng sạch tại Việt Nam. Automech còn cung cấp thiết bị và dây chuyền sản xuất cho nhà máy sản xuất vỏ container đầu tiên tại Việt Nam, cũng như dây chuyền sản xuất vỏ tủ đông, tủ mát. Các hạng mục này không chỉ đáp ứng nhu cầu nội địa mà còn mở ra cơ hội xuất khẩu, đưa sản phẩm cơ khí "Made in Vietnam" vươn ra thị trường quốc tế.
Không chỉ phục vụ thị trường trong nước, Automech còn được nhiều doanh nghiệp FDI lựa chọn làm đối tác cung ứng thiết bị và giải pháp sản xuất, nhờ năng lực đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế. Qua đó, Automech khẳng định mình không chỉ là một nhà cung cấp thiết bị cơ khí, mà là đối tác chiến lược, đồng hành cùng các tập đoàn lớn trong việc kiến tạo những công trình mang tầm vóc quốc gia.
Vẫn còn đó những khó khăn cần tháo gỡ
Theo ông Hồ Ngọc Toàn, lợi thế lớn nhất của doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ Việt Nam là tính linh hoạt và đội ngũ kỹ sư trẻ, ham học hỏi. Nhiều kỹ sư cơ khí hiện có khả năng tiếp cận công nghệ mới rất nhanh, giúp doanh nghiệp đổi mới quy trình sản xuất kịp thời.
Tuy nhiên, những hạn chế vẫn tồn tại, từ quy mô nhỏ, thiếu vốn đến việc chưa đạt đủ chứng chỉ quốc tế như IATF 16949 trong lĩnh vực ô tô. Ông cho biết, bản thân Automech cũng mất 2 năm để đạt được tiêu chuẩn này - một chặng đường đòi hỏi đầu tư lớn cả về thiết bị lẫn quản trị.
Công nhân Automech vận hành máy cắt laser trong công nghiệp chế tạo. Ảnh: Automech.
Công nghệ là điểm nghẽn lâu năm của ngành cơ khí Việt Nam. 10 năm trước, phần lớn doanh nghiệp tư nhân sử dụng máy móc cũ, khiến năng suất thấp và sản phẩm khó đáp ứng tiêu chuẩn xuất khẩu. Đến 5 năm gần đây, làn sóng đổi mới thiết bị mới thực sự diễn ra mạnh mẽ, khi nhiều nhà máy đầu tư toàn bộ dây chuyền mới từ Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc. Tuy vậy, sự chuyển biến vẫn mới chỉ diễn ra ở khoảng 20% doanh nghiệp có tiềm lực tài chính.
Để phát triển bền vững, ông Toàn cho rằng doanh nghiệp phải chủ động đầu tư vào nghiên cứu và phát triển (R&D), đặc biệt là thiết kế công nghiệp - mảnh ghép còn thiếu của Việt Nam. “Khi làm chủ thiết kế, doanh nghiệp không chỉ kiểm soát chất lượng mà còn tối ưu vật liệu, giảm phát thải và tiết kiệm năng lượng trong suốt vòng đời sản phẩm”, ông nói.
Với định hướng đó, Automech không chỉ mở rộng sản xuất mà còn xây dựng trung tâm công nghệ và đổi mới sáng tạo ngay trong nhà máy. Tại đây, doanh nghiệp trưng bày và giới thiệu các quy trình gia công mới, tổ chức hội thảo, diễn đàn để khách hàng trải nghiệm thực tế công nghệ xanh và tự động hóa. Sau mỗi mô hình thử nghiệm, công ty đánh giá hiệu quả về năng lượng, vật liệu và phát thải trước khi đưa vào sản xuất hàng loạt.
Không dừng ở phạm vi doanh nghiệp, Automech kiến nghị Chính phủ và địa phương sớm hình thành các khu công nghiệp chuyên biệt cho doanh nghiệp trong nước hoạt động trong lĩnh vực công nghiệp hỗ trợ. Việc tập trung doanh nghiệp cùng ngành nghề vào một khu vực sẽ giúp chia sẻ hạ tầng, tiết giảm chi phí vận chuyển, đồng thời tạo điều kiện cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ tham gia chuỗi cung ứng xanh. Ông Toàn cho rằng, nếu mô hình này được nhân rộng, địa phương sẽ không chỉ hưởng lợi từ thuế mà còn xây dựng được hệ sinh thái sản xuất nội địa thân thiện môi trường.
Bên cạnh đó, ông đề xuất cần có chính sách tín dụng ưu đãi dành riêng cho các doanh nghiệp đầu tư vào công nghệ tiết kiệm năng lượng, vật liệu tái chế và thiết kế xanh. “Một khu công nghiệp xanh của các doanh nghiệp Việt sẽ là nền tảng để công nghiệp hỗ trợ thực sự trở thành động lực tăng trưởng bền vững”, ông kỳ vọng.
Automech hiện vận hành nhà máy đầu tiên tại Bắc Ninh và đang chuẩn bị đầu tư nhà máy thứ hai. Với định hướng sản xuất sạch, đổi mới công nghệ liên tục và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, doanh nghiệp đặt mục tiêu trở thành trung tâm công nghệ cơ khí hiện đại, góp phần nâng vị thế ngành công nghiệp hỗ trợ Việt Nam trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
