Xu hướng mới của ngành cảng biển
Sự dịch chuyển của chuỗi cung ứng toàn cầu đang đặt ra những yêu cầu mới đối với ngành cảng biển. Nếu trước đây năng lực khai thác chủ yếu được đánh giá qua quy mô hạ tầng hay sản lượng hàng hóa thông qua, thì hiện nay các tiêu chí như chuyển đổi số, phát triển xanh và khả năng vận hành thông minh ngày càng trở thành yếu tố quyết định lợi thế cạnh tranh.
Các sáng kiến cảng xanh và cảng thông minh được triển khai đồng bộ tại cảng quốc tế Long An. Ảnh: Bích Liên.
Xu hướng này được phản ánh rõ tại "Hội nghị và Triển lãm ASEAN Ports & Logistics 2026" diễn ra từ ngày 7-9/7 tại Kuala Lumpur (Malaysia), nơi quy tụ hơn 300 lãnh đạo, chuyên gia, cơ quan quản lý, doanh nghiệp khai thác cảng, hãng tàu và nhà cung cấp công nghệ trong khu vực. Các nội dung được thảo luận tập trung vào chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo (AI), cảng xanh, chuyển dịch năng lượng và nâng cao khả năng chống chịu của chuỗi cung ứng.
Điều đó cho thấy quá trình cạnh tranh giữa các cảng biển không còn dừng ở việc mở rộng cầu bến hay tăng công suất khai thác, mà đang chuyển sang cuộc đua về công nghệ, hiệu quả vận hành và phát triển bền vững.
Công nghệ và phát triển xanh song hành
Trong xu hướng đó, nhiều doanh nghiệp cảng biển tại Việt Nam đang từng bước đầu tư theo mô hình cảng xanh và cảng thông minh. Tại ASEAN Ports & Logistics 2026, cảng quốc tế Long An giới thiệu mô hình smart green port với hệ sinh thái số tích hợp, kết nối từ cầu bến, kho bãi, vận tải đến khách hàng thông qua các nền tảng quản trị và điều hành như SAP S/4HANA, TOS, E-Port và WMS.
Theo doanh nghiệp, việc ứng dụng các nền tảng số giúp kết nối xuyên suốt hoạt động khai thác, nâng cao hiệu quả vận hành, tăng tính minh bạch và cải thiện khả năng phối hợp trong chuỗi logistics.
Ông Võ Quốc Huy, Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng Giám đốc cảng quốc tế Long An chia sẻ sau khi cảng vinh dự đón nhận giải thưởng. Ảnh: Bích Liên.
Song song với chuyển đổi số, cảng cũng triển khai nhiều giải pháp phát triển xanh như hệ thống điện mặt trời áp mái, điện hóa thiết bị khai thác, sử dụng cẩu điện và các giải pháp sử dụng năng lượng hiệu quả nhằm đáp ứng định hướng ESG và mục tiêu phát thải ròng bằng "0" của Việt Nam.
Những nỗ lực này đã được ghi nhận khi cảng quốc tế Long An trở thành đại diện đầu tiên của Việt Nam được Frost & Sullivan (Hoa Kỳ) trao giải thưởng "Smart Green Port Company of the Year 2026" khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Theo ông Võ Quốc Huy, Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng Giám đốc cảng quốc tế Long An, doanh nghiệp kiên định chiến lược lấy công nghệ, chuyển đổi xanh và hiệu quả vận hành làm nền tảng để nâng cao năng lực cạnh tranh và tạo giá trị bền vững cho khách hàng cũng như chuỗi cung ứng.
Tại hội nghị, đại diện cảng quốc tế Long An cũng chia sẻ mô hình hệ sinh thái cảng biển - công nghiệp - đô thị - dịch vụ - logistics tích hợp quy mô 1.935 ha, kết nối hạ tầng cảng biển, khu công nghiệp, sản xuất và dịch vụ logistics trong một chuỗi giá trị. Mô hình này góp phần tối ưu dòng chảy hàng hóa, nâng cao hiệu quả chuỗi cung ứng và phát huy lợi thế kết nối giữa TP.HCM, Đồng bằng sông Cửu Long với các tuyến hàng hải quốc tế.
Tiếp nối ASEAN Ports & Logistics 2026, cảng quốc tế Long An cũng được lựa chọn là cảng chủ nhà của ASEAN Ports & Logistics 2027, dự kiến tổ chức tại TP.HCM vào tháng 3/2027. Sự kiện được kỳ vọng sẽ là diễn đàn kết nối các cơ quan quản lý, doanh nghiệp và chuyên gia trong lĩnh vực cảng biển - logistics, đồng thời góp phần quảng bá năng lực của ngành cảng biển Việt Nam trong tiến trình hội nhập và phát triển chuỗi cung ứng bền vững.
