Chặng đường phát triển mới
Không khí chào mừng Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng lan tỏa khắp các ngõ hẻm, khu phố, đến từng tầng lớp nhân dân Thành phố mang tên Bác. Đây không chỉ là dấu mốc chính trị trọng đại, mà còn mở ra những định hướng chiến lược cho chặng đường phát triển mới của TP.HCM nói riêng và đất nước nói chung.
Đường sách TP.HCM là một trong những địa điểm lan tỏa tri thức và văn hóa đọc. Ảnh: Nguyễn Thủy.
Trong dòng chảy ấy, TP.HCM hòa nhịp bằng những hoạt động văn hóa, văn nghệ gần gũi, giàu cảm xúc, lan tỏa từ không gian công cộng đến từng cộng đồng dân cư. Đặc biệt, giới văn hóa, văn nghệ không chỉ góp mặt bằng tác phẩm, mà còn bằng tư duy phát triển mới, tầm nhìn dài hạn và tinh thần trách nhiệm với tương lai đô thị.
Nghệ sĩ Nhân dân Nguyễn Thị Thanh Thúy, Phó Giám đốc Sở Văn hóa - Thể thao TP.HCM từng nhận định: “TP.HCM là hiện thực sống động của sự kết nối, hội tụ các dòng chảy văn hóa bản địa, sự giao thoa giữa truyền thống và hiện đại, giữa văn hóa phương Đông và phương Tây”. Chính sự giao thoa ấy tạo nên sức sống cho bức tranh sáng tạo của thành phố, đồng thời truyền cảm hứng cho các thế hệ tiếp nối.
Trong chiến lược phát triển các ngành công nghiệp văn hóa, điện ảnh được xác định là một trong những trụ cột quan trọng. Với 935 doanh nghiệp và 9.294 lao động, lĩnh vực này cùng các ngành công nghiệp văn hóa khác được kỳ vọng đóng góp khoảng 7,2% GRDP vào năm 2030, đồng thời tạo ra hàng chục nghìn việc làm mới. Văn hóa, vì thế, không còn đứng bên lề, mà đang dần trở thành động lực tăng trưởng của đô thị.
TP.HCM hiện sở hữu hệ sinh thái văn hóa, điện ảnh lớn bậc nhất cả nước với 52 cụm rạp, 12 nhà hát, 11 bảo tàng, 25 thư viện, 1 trung tâm biểu diễn, 1 trung tâm triển lãm, 1 trường đại học sân khấu - điện ảnh, 184 không gian sáng tạo cùng hàng nghìn người làm nghề. Nhờ lợi thế này, thành phố luôn dẫn đầu về thị trường và lượng khán giả, chiếm khoảng 40% thị phần chiếu phim của Việt Nam.
Không gian sáng tạo ấy còn được bồi đắp bởi hệ thống liên hoan phim, lễ hội văn hóa, diễn đàn văn chương, triển lãm mỹ thuật, nhiếp ảnh… diễn ra quanh năm, tạo điều kiện để tài năng nảy nở và các ý tưởng mới được thử nghiệm.
Song song đó, hệ thống đào tạo nghệ thuật của TP.HCM cũng không ngừng mở rộng, từ bậc đại học đến phổ thông. Đáng chú ý, hai trường THPT Nguyễn Thị Minh Khai và Lê Quý Đôn đã tiên phong đưa điện ảnh vào giáo dục thông qua các câu lạc bộ và môn học chuyên đề, giúp học sinh tiếp cận ngôn ngữ điện ảnh từ sớm, hình thành tư duy sáng tạo, kỹ năng làm việc nhóm và khả năng kể chuyện bằng hình ảnh.
Phối cảnh Khu liên hợp thể dục thể thao Quốc gia Rạch Chiếc. Ảnh: Viện Quy hoạch Xây dựng Miền Nam.
Mở ra không gian sáng tạo mang tầm nhìn dài hạn
Bên cạnh các chương trình chính trị - xã hội trọng điểm, giới văn hóa, văn nghệ, thể thao thành phố còn gửi gắm kỳ vọng bằng những công trình, không gian sáng tạo mang tầm nhìn dài hạn. Trong dòng chảy ấy, Khu liên hợp thể dục thể thao Quốc gia Rạch Chiếc không chỉ là một dự án hạ tầng, mà được hình dung là “không gian lớn” cho phát triển văn hóa, con người và đô thị TP.HCM.
Sau hơn ba thập niên chờ đợi, trăn trở, Rạch Chiếc đang đứng trước ngưỡng cửa mở ra một chương mới khi chính thức được khởi công. Với diện tích 186,78ha tại phường Bình Trưng, tổng mức đầu tư dự kiến khoảng 146.000 tỷ đồng, dự án được triển khai theo hình thức đối tác công tư (PPP), hợp đồng BT, thời gian hoàn thành dự kiến 8 năm.
Không dừng lại ở vai trò một sân vận động đơn lẻ, Khu Thể dục thể thao Quốc gia Rạch Chiếc được định hướng phát triển thành khu liên hợp thể thao - văn hóa - dịch vụ đa chức năng, mang tính tổng thể và dài hạn. Dự án bao gồm hệ thống nhà thi đấu và biểu diễn đa năng, trung tâm thể thao đa năng, trung tâm thể thao dưới nước, trung tâm quần vợt, các khu huấn luyện, tập huấn chuyên sâu, cùng không gian công viên công cộng và quảng trường kéo dài xuyên suốt, bảo đảm sự liên kết đồng bộ giữa các hạng mục chức năng.
So với bản quy hoạch năm 2018, quy hoạch lần này được kế thừa và mở rộng theo định hướng “thể thao - sức khỏe - sinh thái”. Thay vì những công trình thi đấu khép kín, Rạch Chiếc được hình dung như một công viên văn hóa - thể thao mở, nơi người dân có thể đến mỗi ngày để rèn luyện, thư giãn, sáng tạo và thưởng thức nghệ thuật.
Phối cảnh khu vực công cộng, cây xanh tại Khu liên hợp thể dục thể thao Quốc gia Rạch Chiếc. Ảnh: Viện Quy hoạch Xây dựng Miền Nam.
Ý tưởng lấy mặt nước làm trung tâm, với “dải lụa” công viên và hệ thống kênh, hồ uốn lượn xuyên suốt từ bắc xuống nam, biến toàn bộ khu liên hợp thành một chỉnh thể sinh thái sống động. Sân vận động Rạch Chiếc với hạng mục then chốt rộng 24ha, tổng mức đầu tư 35.000 tỷ đồng, sức chứa khoảng 70.000 chỗ được đặt cạnh dòng sông như một điểm nhấn đô thị đặc biệt. Lớp vỏ mặt nước không chỉ tạo dấu ấn nhận diện, mà còn gợi nhắc bản sắc sông nước Nam Bộ, nơi kiến trúc hiện đại đối thoại hài hòa với thiên nhiên.
Khi hoàn thành, Rạch Chiếc không chỉ đủ điều kiện tổ chức SEA Games, Asiad hay các giải đấu quốc tế đạt chuẩn FIFA, mà còn có thể trở thành điểm đến của những sự kiện âm nhạc, lễ hội văn hóa quy mô quốc gia và quốc tế. Nhà thi đấu 18.000 chỗ, trung tâm thể thao đa năng 5.000-10.000 chỗ, trung tâm thể thao dưới nước 4.000 chỗ đạt chuẩn Olympic, cùng hệ thống quảng trường, trung tâm hội nghị, triển lãm, công viên công cộng… sẽ tạo nên không gian biểu đạt mới cho đời sống văn hóa - nghệ thuật thành phố, đồng thời mang đến không gian công cộng chất lượng cao cho người dân.
Trên nền tảng đó, Rạch Chiếc hướng tới xây dựng hệ sinh thái kinh tế thể thao tiên tiến đầu tiên tại Việt Nam, thúc đẩy phát triển dịch vụ và sản phẩm thể thao chuyên nghiệp, tăng cường sự gắn kết giữa thể thao, văn hóa, du lịch và giáo dục.
Khu Thể dục thể thao Quốc gia Rạch Chiếc bắt đầu động thổ vào ngày 15/1 vừa qua. Ảnh: Viện Quy hoạch Xây dựng Miền Nam.
Về lâu dài, Khu Thể dục thể thao Quốc gia Rạch Chiếc được kỳ vọng trở thành động lực phát triển kinh tế - xã hội quan trọng của khu vực, đóng góp nguồn thu ổn định cho ngân sách nhà nước, gia tăng sức hút đầu tư, thúc đẩy du lịch thể thao và các hoạt động dịch vụ, thương mại liên quan. Đồng thời, tạo thêm nhiều việc làm, nâng cao thu nhập và cải thiện đời sống cho người dân địa phương và khu vực lân cận, góp phần bảo đảm an sinh xã hội trong quá trình phát triển đô thị.
Cùng với Rạch Chiếc, các công trình văn hóa, thể thao đồng thời được định vị như một không gian phát triển tổng hợp hội tụ thể thao - văn hóa - đời sống đô thị, đáp ứng nhu cầu hưởng thụ văn hóa, rèn luyện sức khỏe và sáng tạo của người dân, đồng thời khẳng định bước đi chiến lược của TP.HCM trong giai đoạn phát triển mới. Sự định vị này đang được truyền thêm lửa từ Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thức XIV của Đảng, kỳ vọng sớm khởi sắc, thành hiện thực.
