Radar thu thập dữ liệu tại Trạm Khí tượng Côn Minh, tỉnh Vân Nam (Trung Quốc). Ảnh: Yang Zheng
Theo các chuyên gia, kể từ khi thành lập nước (năm 1949) đến nay Trung Quốc đã tiến hành hai cuộc khảo sát khí hậu, vào các năm 1964 và 1979. Và đây là lần khảo sát khí hậu thứ ba, nhằm tạo ra cơ cấu sản xuất nông nghiệp phù hợp với điều kiện của từng địa phương.
Ông Xue Zhilong, Bí thư Đảng ủy làng Huangqitan, thành phố Ulaanqab, khu tự trị Nội Mông cho biết, sau chuyến nghiên cứu thực địa ở phía nam “thành phố xanh Hohhot”, nhiều đại biểu nhận thấy rằng cần có một cuộc khảo sát và phân vùng tài nguyên khí hậu nông nghiệp mới để giúp nông dân quyết định trồng cây gì, nuôi con gì...
Nội Mông là một trong bốn khu vực cấp tỉnh với diện tích hơn 6,7 triệu ha đất canh tác nông nghiệp.
"Tôi rất ngạc nhiên khi biết hiện thời gian không có sương giá ở các ngôi làng lân cận lại có thể chênh lệch đến hơn 10 ngày. Điều đó có nghĩa là trong khi cây trồng ở làng này tươi tốt thì ở làng kia lại bị chết cóng, vì vậy cần phải tiến hành các cuộc khảo sát khí hậu nông nghiệp", ông Xue nói.
Ông Xue hiện đồng thời là đại biểu Quốc hội Trung Quốc cho biết thêm: "Ở quê tôi thời gian không có sương giá nhiều nhất cũng chỉ 97 ngày một năm. Chính vì vậy, các giống ngô sáp và ngô ngọt có chu kỳ sinh trưởng dài ngày đều không thể đạt năng suất cao nên nông dân chỉ trồng các loại giống ngắn ngày".
Chính vì vậy, chỉ có khoa học mới có thể giúp nông dân hiểu rõ hơn về khí hậu và loại cây trồng nào phù hợp hơn để canh tác, đồng thời thông qua dự đoán khí hậu, nông dân có thể duy trì sản xuất mùa vụ bền vững.
Ông Xue lấy ví dụ, vùng Nội Mông có rất nhiều tài nguyên đất dốc thích hợp để trồng cây caragana, loại cây bụi thuộc họ đậu Siberia, có chức năng chống chịu gió rất tốt, trong khi lại vừa là nguồn thức ăn rất tốt cho cừu và lạc đà.
Kỹ sư Zhang Lei, chuyên gia cao cấp tại Cơ quan Khí tượng nông nghiệp và sinh thái thuộc Trung tâm Dự báo Khí tượng quốc gia cho biết, cuộc khảo sát và phân vùng khí hậu gần đây nhất, từ bốn thập kỷ trước hiện đã không còn đáp ứng nhu cầu của sản xuất nông nghiệp hiện đại.
Bà Zhang nói: “Trung Quốc đã và đang trải qua những thay đổi trong lịch thời vụ sản xuất cây trồng và mùa màng do biến đổi khí hậu. Kể từ giai đoạn 1951 đến 1980, 30 tiểu vùng khí hậu đã bị thay đổi, dịch chuyển. Theo đó, lượng mưa hàng năm đã tăng trung bình tới 5,1 mm cứ sau mỗi 10 năm”.
Theo Cơ quan Khí tượng Trung Quốc, lượng nước và nhiệt độ tăng lên đã mở rộng diện tích thích hợp cho ngô và lúa ở vùng đông bắc đất nước, đồng thời cũng làm dịch chuyển các khu vực trồng cam về phía bắc.
Vào tháng 2 vừa qua, chính phủ Trung Quốc đã công bố “Văn kiện Trung ương số 1”, khẳng định rằng cần thiết phải bắt đầu một cuộc phân vùng và khảo sát tài nguyên khí hậu nông nghiệp quốc gia mới.
Văn kiện yêu cầu cơ quan khí tượng quốc gia đánh giá cụ thể sự sinh trưởng và phân bố của cây trồng dựa trên dữ liệu vệ tinh được thu thập từ những năm 1980 để hỗ trợ cho cuộc khảo sát.
