Nhờ lợi thế khí hậu mát mẻ quanh năm, nguồn nước sạch, ổn định cùng diện tích rừng tự nhiên lớn, những năm gần đây, nghề nuôi cá nước lạnh ở xã Mường Hum, tỉnh Lào Cai đã phát triển mạnh, trở thành hướng sản xuất mang lại giá trị kinh tế cao, góp phần nâng cao thu nhập và tạo sinh kế bền vững cho nhiều hộ dân.
Thu nhập ổn định
Thôn Kin Chu Phìn hiện là một trong những khu vực phát triển mạnh nghề nuôi cá nước lạnh của xã Mường Hum. Trong số những hộ tiên phong gắn bó với nghề, gia đình anh Lý Láo Tả, thôn Chi Phìn được xem là điển hình về phát triển sản xuất quy mô hàng hóa.
Sau nhiều năm tích lũy kinh nghiệm và đầu tư mở rộng, đến nay gia đình anh Lý Láo Tả đã xây dựng hơn 10 ao nuôi cá tầm, cá hồi thương phẩm với tổng đàn khoảng 10.000 con. Số cá này đang chuẩn bị đến kỳ xuất bán ra thị trường.
Nhờ điều kiện tự nhiên thuận lợi, nghề nuôi cá nước lạnh ở Mường Hum, Lào Cai đang mang lại nguồn thu ổn định cho người dân. Ảnh: Bích Hợp.
Theo tính toán của gia đình anh Lý Láo Tả, mỗi lứa nuôi có thể cung cấp khoảng 20 tấn cá thương phẩm, trọng lượng bình quân từ 2 - 3 kg/con, mang lại doanh thu hơn 2 tỷ đồng. Đây là nguồn thu nhập chính giúp gia đình anh từng bước nâng cao đời sống và tiếp tục đầu tư mở rộng sản xuất.
Anh Lý Láo Tả cho biết, năm 2015 gia đình anh bắt đầu chuyển hướng sang nuôi cá nước lạnh. Những ngày đầu, do chưa có kinh nghiệm và đây là đối tượng nuôi mới nên gia đình chỉ mạnh dạn đầu tư với quy mô nhỏ để vừa làm vừa học hỏi.
Sau khi được tham quan, học tập kinh nghiệm tại một số địa phương có nghề nuôi cá nước lạnh phát triển, nhận thấy hiệu quả kinh tế cao hơn nhiều so với các loại hình sản xuất truyền thống, gia đình anh đã quyết định nuôi cá nước lạnh để phát triển kinh tế.
Mặc dù giá cá thương phẩm hiện nay có giảm so với những năm trước, song theo anh Tả, với điều kiện tự nhiên thuận lợi của địa phương, nghề nuôi cá nước lạnh vẫn mang lại hiệu quả kinh tế ổn định và là hướng phát triển phù hợp đối với người dân vùng cao.
Anh Lý Láo Tả (áo trắng) đang cùng cán bộ xã Mường Hum kiểm tra ao cá tầm thương phẩm của gia đình mình. Ảnh: Bích Hợp.
Cùng với gia đình anh Tả, gia đình anh Lý Sin Dùn cũng là một trong những hộ có quy mô nuôi cá nước lạnh lớn trên địa bàn xã Mường Hum, Lào Cai.
Hiện gia đình anh duy trì gần 10 bể nuôi cá tầm thương phẩm với khoảng 10.000 con. Nhờ chủ động học hỏi kỹ thuật, thực hiện nghiêm quy trình chăm sóc nên đàn cá sinh trưởng tốt, tỷ lệ hao hụt thấp, mang lại hiệu quả kinh tế ổn định.
Theo anh Dùn, nuôi cá nước lạnh đòi hỏi vốn đầu tư ban đầu khá lớn và yêu cầu kỹ thuật chăm sóc chặt chẽ. Tuy nhiên, nếu thực hiện đúng quy trình thì đây là nghề mang lại thu nhập khá, bởi không phải địa phương nào cũng có điều kiện tự nhiên phù hợp để phát triển.
Bảo vệ rừng để nuôi cá bền vững
Đối với nghề nuôi cá nước lạnh, ngoài con giống và kỹ thuật chăm sóc thì yếu tố quyết định nhất chính là nguồn nước. Nhờ có diện tích rừng tự nhiên rộng lớn, cùng khí hậu mát mẻ quanh năm, nguồn nước tại xã Mường Hum luôn dồi dào, nhiệt độ ổn định, đáp ứng tốt yêu cầu sinh trưởng của cá tầm và cá hồi.
Nghề nuôi cá nước lạnh đang trở thành kế sinh nhai ổn định cho gia đình anh Lý Láo Tả và là hướng phát triển kinh tế hiệu quả, góp phần nâng cao đời sống cho người dân xã Mường Hum, Lào Cai. Ảnh: Bích Hợp.
Nhận thức rõ vai trò quan trọng của nguồn nước, người dân địa phương luôn tích cực phối hợp với chính quyền trong công tác quản lý, bảo vệ rừng đầu nguồn, giữ gìn hệ sinh thái và nguồn sinh thủy phục vụ sản xuất.
Ông Lý Gì Go, Trưởng thôn Kin Chu Phìn, xã Mường Hum cho biết, những năm qua, người dân trong thôn luôn nâng cao ý thức bảo vệ rừng, không khai thác lâm sản trái phép, đồng thời tích cực tham gia các hoạt động tuần tra, bảo vệ rừng do địa phương tổ chức.
Việc giữ gìn diện tích rừng đầu nguồn không chỉ góp phần bảo vệ môi trường sinh thái mà còn giúp duy trì nguồn nước ổn định, tạo điều kiện thuận lợi để nghề nuôi cá nước lạnh phát triển bền vững.
Theo thống kê của UBND xã Mường Hum, hiện toàn xã có khoảng 50 hộ dân và doanh nghiệp tham gia nuôi cá nước lạnh với tổng diện tích gần 5 ha. Các cơ sở nuôi tập trung chủ yếu tại các thôn Kin Chu Phìn, Tả Tà Lé và Tả Pờ Hồ.
Sản lượng cá nước lạnh hằng năm đạt từ 80 - 100 tấn, chủ yếu là cá tầm và cá hồi thương phẩm, mang lại nguồn thu hàng chục tỷ đồng cho người dân địa phương.
Ông Phạm Anh Xuân, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy xã Mường Hum cho biết, phát triển nghề nuôi cá nước lạnh là hướng đi phù hợp với điều kiện tự nhiên của địa phương, góp phần nâng cao thu nhập cho người dân và từng bước hình thành vùng sản xuất hàng hóa có giá trị kinh tế cao.
Thời gian tới, địa phương sẽ tiếp tục định hướng phát triển nghề theo hướng bền vững, tạo điều kiện thúc đẩy liên kết sản xuất, tiêu thụ sản phẩm, nâng cao giá trị gia tăng và từng bước xây dựng thương hiệu cá nước lạnh Mường Hum.
Những ngôi nhà khang trang đang dần hiện hữu tại Mường Hum, Lào Cai nhờ phát huy hiệu quả lợi thế thiên nhiên phát triển nghề cá nước lạnh. Ảnh: Bích Hợp.
Tuy nhiên, để bảo đảm hiệu quả lâu dài, việc phát triển nghề nuôi cá nước lạnh sẽ được quản lý theo quy hoạch cụ thể, phù hợp với khả năng đáp ứng của nguồn nước và điều kiện môi trường sinh thái.
Địa phương cũng tiếp tục tuyên truyền, vận động người dân phát triển đúng định hướng, tránh mở rộng diện tích nuôi một cách tự phát có thể gây ảnh hưởng đến môi trường và làm suy giảm nguồn nước.
Song song với đó, công tác bảo vệ rừng đầu nguồn, sử dụng tiết kiệm và hiệu quả tài nguyên nước sẽ tiếp tục được tăng cường, tạo nền tảng vững chắc để nghề nuôi cá nước lạnh ở Mường Hum phát triển ổn định, bền vững, trở thành ngành sản xuất hàng hóa đặc trưng, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế và nâng cao đời sống cho người dân vùng cao.




![Cô Tô ký sự: [Bài cuối] Người thuần hóa ong rừng, bán mật 1 triệu đồng/lít](https://t.ex-cdn.com/nongnghiepmoitruong.vn/480w/files/tuongdt/2026/06/03/2717-dsc_0117-232132_80.jpg)
![Arabica Sơn La: [Bài 1] Từ vùng nguyên liệu đến hệ sinh thái ngành hàng](https://t.ex-cdn.com/nongnghiepmoitruong.vn/480w/files/news/2026/07/02/ca-phe-8-nongnghiep-132338.jpg)









![5 thị trường, 1 chiến lược: [Bài 1] Tâm thế của nông nghiệp thời đại mới](https://t.ex-cdn.com/nongnghiepmoitruong.vn/480w/files/chinq/2026/07/13/0200-local1781774249077xkbngpyyh0-105645_814.jpg)

![Arabica Sơn La: [Bài 2] Cần một hội đồng ngành hàng](https://t.ex-cdn.com/nongnghiepmoitruong.vn/480w/files/nghienmx/2026/07/05/0330-arabica-son-la-bai-2-hoi-dong-nganh-hang-ca-phe-arabica-son-la-095602_202.jpg)