Theo Quyết định, Quỹ phòng thủ dân sự Trung ương được thành lập nhằm tiếp nhận, quản lý và sử dụng các nguồn đóng góp tự nguyện của tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước. Nguồn điều tiết từ Quỹ phòng thủ dân sự cấp tỉnh theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ. Cùng nguồn điều tiết từ các quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách có liên quan đến hoạt động ứng phó, khắc phục hậu quả sự cố, thảm họa. Quỹ do Bộ Quốc phòng quản lý.
Quỹ phòng thủ dân sự Trung ương được thành lập nhằm tiếp nhận, quản lý và sử dụng các nguồn đóng góp tự nguyện của tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước. Ảnh: VGP.
Về địa vị pháp lý, Quỹ thực hiện theo quy định tại khoản 1 Điều 23 Nghị định số 200/2025/NĐ-CP ngày 9/7/2025 của Chính phủ, văn bản quy định chi tiết một số điều của Luật Phòng thủ dân sự. Bộ máy quản lý Quỹ sử dụng quân nhân thuộc Bộ Quốc phòng và do Bộ trưởng Bộ Quốc phòng quyết định.
Quỹ hoạt động theo nguyên tắc không vì mục đích lợi nhuận. Việc quản lý và sử dụng nguồn lực phải đúng mục đích, đúng quy định pháp luật, bảo đảm kịp thời, hiệu quả, công khai, minh bạch và tiết kiệm. Nguồn lực của Quỹ được sử dụng để hỗ trợ các hoạt động phòng thủ dân sự mà ngân sách nhà nước chưa đầu tư hoặc đã đầu tư nhưng chưa đáp ứng yêu cầu. Việc điều tiết giữa Quỹ phòng thủ dân sự và các quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách liên quan đến hoạt động ứng phó, khắc phục hậu quả sự cố, thảm họa chỉ được thực hiện trong trường hợp cấp bách.
Quỹ có nhiệm vụ hỗ trợ các hoạt động phòng thủ dân sự mà ngân sách nhà nước chưa đầu tư hoặc chưa đáp ứng yêu cầu; tiếp nhận, quản lý và sử dụng các nguồn tài chính của Quỹ. Đồng thời thực hiện chế độ báo cáo, kế toán theo quy định của Nghị định và các quy định pháp luật liên quan. Quỹ cũng phải chấp hành việc thanh tra, kiểm tra, kiểm toán của cơ quan nhà nước có thẩm quyền và công khai quy chế hoạt động, kết quả hoạt động cũng như tình hình thực hiện Quỹ theo quy định.
Nguồn thu của Quỹ gồm: đóng góp tự nguyện của các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước; nguồn điều tiết từ các quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách liên quan đến hoạt động ứng phó, khắc phục hậu quả sự cố, thảm họa; nguồn điều tiết từ Quỹ phòng thủ dân sự cấp tỉnh về Quỹ trung ương theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ; và lãi phát sinh từ tài khoản tiền gửi của Quỹ. Nội dung chi của Quỹ được thực hiện theo quy định tại Điều 27 Nghị định số 200/2025/NĐ-CP.
Nguồn lực của Quỹ được sử dụng để hỗ trợ các hoạt động phòng thủ dân sự mà ngân sách nhà nước chưa đầu tư hoặc đã đầu tư nhưng chưa đáp ứng yêu cầu. Ảnh: Thuận Nhân.
Về thẩm quyền quyết định chi, Thủ trưởng cơ quan quản lý Quỹ có trách nhiệm trình Cơ quan Thường trực Ban Chỉ đạo Phòng thủ dân sự quốc gia xem xét, quyết định đối với các nội dung chi quy định tại các khoản 1, 2, 3 và 4 Điều 27 Nghị định số 200/2025/NĐ-CP. Các khoản chi này bao gồm: cứu trợ khẩn cấp lương thực, nước uống, thuốc chữa bệnh và các nhu cầu thiết yếu khác cho người bị thiệt hại do sự cố, thảm họa; hỗ trợ sửa chữa, xây dựng nhà ở, cơ sở y tế, trường học, đường giao thông; hỗ trợ các hoạt động ứng phó khẩn cấp khi vượt quá khả năng của địa phương.
Quỹ cũng được sử dụng để hỗ trợ khắc phục hậu quả sự cố, thảm họa tại những địa phương chịu thiệt hại vượt quá khả năng khắc phục. Hỗ trợ, trợ cấp đột xuất cho nạn nhân, gia đình nạn nhân bị thiệt hại và cho những người gặp tai nạn khi tham gia ứng phó, khắc phục sự cố, thảm họa. Bên cạnh đó, Quỹ hỗ trợ các dự án khẩn cấp nhằm ứng phó và khắc phục hậu quả sự cố, thảm họa; các dự án điều tra cơ bản; cũng như các hoạt động ứng phó, khắc phục sự cố, thảm họa mang tính liên tỉnh, liên vùng hoặc liên ngành. Quỹ cũng hỗ trợ công tác cảnh báo, theo dõi, giám sát và truyền tin về sự cố, thảm họa.
Đối với các nội dung chi khác quy định tại khoản 5 Điều 27 Nghị định số 200/2025/NĐ-CP, Thủ trưởng cơ quan quản lý Quỹ sẽ báo cáo Cơ quan Thường trực Ban Chỉ đạo Phòng thủ dân sự quốc gia để trình Thủ tướng Chính phủ quyết định.
Về cơ chế điều tiết nguồn lực, thẩm quyền điều tiết giữa Quỹ phòng thủ dân sự và các quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách liên quan đến hoạt động phòng ngừa, ứng phó và khắc phục hậu quả sự cố, thiên tai, thảm họa, dịch bệnh, môi trường được thực hiện theo khoản 3 Điều 26 Nghị định số 200/2025/NĐ-CP.
Theo đó, việc điều tiết được xem xét khi đã ban bố hoặc bãi bỏ cấp độ phòng thủ dân sự nhưng nguồn quỹ không đủ để bảo đảm cho hoạt động hỗ trợ ứng phó và khắc phục hậu quả sự cố, thảm họa. Khi đó, bộ trưởng phụ trách lĩnh vực liên quan sẽ chủ trì, phối hợp với Bộ Tài chính và Cơ quan Thường trực Ban Chỉ đạo Phòng thủ dân sự quốc gia tham mưu để Thủ tướng Chính phủ quyết định việc điều tiết.
Quyết định số 9/2026/QĐ-TTg có hiệu lực từ ngày 20/4/2026.
