Tàu cá 'phủ bạt' nằm bờ vì giá dầu tăng cao

Những ngày qua, giá dầu tăng cao (có thời điểm gần 31.000 đồng/lít) đã ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động của nhiều ngành nghề, đặc biệt là khai thác thủy sản.

Chi phí nhiên liệu tăng khiến mỗi chuyến biển trở nên tốn kém hơn, nhiều chủ tàu phải cân nhắc kỹ trước khi cho tàu rời bến.

Dù giá dầu những ngày gần đây đã có dấu hiệu hạ nhiệt, song không ít ngư dân vẫn dè dặt, chưa dám vươn khơi vì lo ngại giá nhiên liệu tiếp tục biến động.

Tàu cá nằm bờ vì giá dầu tăng

Cảng cá Lạch Bạng (xã Hải Bình, Thanh Hóa) những ngày này vắng vẻ đến lạ. Không khí trầm lắng bao trùm bến cảng vốn từng ồn ào, tấp nập mỗi khi mùa biển mới bắt đầu.

Năm ngoái, cũng vào thời điểm này, tàu thuyền ra vào liên tục, ngư dân tất bật sửa máy, vá lưới, chuẩn bị cho những chuyến vươn khơi đầu năm.

Còn bây giờ, dọc bến chỉ thấy hàng chục con tàu nằm im lìm, neo sát vào nhau. Khoang lái đóng kín, không một bóng người. Vài ngư dân tụ lại bàn bạc rồi cử ra một người trông coi cả dãy tàu. Cả bến cảng rộng lớn bỗng trở nên đìu hiu, như thiếu đi nhịp sống quen thuộc của làng biển.

Trên bến chỉ còn duy nhất chiếc tàu cá của ngư dân Nguyễn Hoàng Dũng (tàu QNg-92305-TS) đang lục đục chuẩn bị ra khơi. Trên tàu, vài thuyền viên đang nghiền đá, kiểm tra lại ngư lưới cụ. Không khí làm việc cũng lặng lẽ hơn mọi khi. Phía khu chợ thu gom gần bến, chỉ còn hai tiểu thương đang cấp đông mấy mẻ mực vừa thu mua được.

Anh Dũng cho biết, trước Tết tàu vẫn còn dư lại vài nghìn lít dầu nên thuyền trưởng quyết định cho tàu ra khơi, hy vọng kiếm được chút cá tôm để bù đắp chi phí. Nhưng tính toán kỹ, lượng dầu ấy cũng chỉ đủ để đánh bắt khoảng 4-5 ngày trên biển.

“Giờ không dám mua thêm dầu nữa. Đợt này giá tăng quá cao, trong khi ra khơi cũng không biết có trúng cá hay không. Liều quá là lỗ nặng”, anh Dũng bộc bạch.

Tàu của anh có 12 thuyền viên, được trả lương theo tháng khoảng 13-14 triệu đồng mỗi người tùy vị trí công việc. Vì vậy, mỗi chuyến biển chưa kịp có cá đã phải gánh một loạt chi phí.

“Tàu của tôi tiêu thụ khoảng 1.300 lít dầu mỗi ngày đêm, tức gần 40 triệu đồng. Chỉ riêng tiền dầu cho 10 ngày đi biển đã mất khoảng 400 triệu đồng. Năm ngoái cả năm tôi dùng khoảng 200.000 lít dầu, giá chỉ khoảng 17.000-18.000 đồng/lít. Nếu tính theo giá dầu năm nay ở thời điểm cao nhất mỗi chuyến ra khơi coi như phải bù thêm cả trăm triệu đồng tiền dầu”, anh Dũng thở dài.

Không chỉ giá cao, việc mua dầu cũng không hề dễ dàng. Theo anh Dũng, nhiều khi có tiền nhưng cũng chưa chắc mua đủ nhiên liệu.

“Anh em đi nốt chuyến này về nghỉ, chờ khi nào giá dầu hạ mới dám ra khơi tiếp. Chứ giờ tiền dầu đắt quá, đánh bắt không đủ bù chi phí”, anh nói.

Câu chuyện của anh Dũng cũng là nỗi lo chung của nhiều ngư dân tại cảng cá Lạch Bạng. Khi giá nhiên liệu tăng cao, mỗi chuyến biển trở thành một canh bạc lớn. Không ít chủ tàu đã chọn cách buộc dây, phủ bạt cho tàu nằm bờ, chờ thời.

Anh Phạm Duy Khánh, chủ tàu cá QNg-92344-TS công suất 900CV, quê Quảng Ngãi, gắn bó với nghề lưới kéo ở vùng biển Thanh Hóa đã nhiều năm. Gia đình anh có 2 tàu, mỗi chuyến biển phải duy trì 13-14 lao động. Những năm trước, cứ chừng nửa tháng Giêng âm lịch là tàu đã rục rịch rời bến. Nhưng năm nay, giá dầu tăng cao khiến anh em ngư dân chỉ đứng nhìn biển mà ngại nổ máy.

Theo anh Khánh, mỗi chuyến biển của hai tàu thường kéo dài khoảng 12 ngày, tiêu thụ chừng 20.000 lít dầu. Với giá hiện nay, riêng tiền nhiên liệu đã ngốn tới khoảng 600 triệu đồng, chưa kể chi phí ăn uống, đá lạnh và tiền công thuyền viên.

“Biển thì vẫn vậy, chuyến được chuyến mất, nhưng giá dầu đội lên quá cao. Nếu ra khơi thời điểm này, mỗi chuyến coi như phải bù thêm hơn 200 triệu đồng so với năm ngoái. Đi thì sợ lỗ, mà nằm bờ lâu quá thì anh em cũng sốt ruột. Giờ tiền lương cho anh em cũng phải nợ mà chưa nghĩ ra cách xoay xở”, anh Khánh nói.

Theo anh Khánh, trước đây các đầu mối cung cấp nhiên liệu thường cho tàu cá lấy dầu theo kiểu “gối đầu”, tức là ra khơi trước, sau chuyến biển cập bến mới thanh toán. Nhờ vậy nhiều chủ tàu vẫn mạnh dạn cho tàu rời bến dù trong túi chưa sẵn tiền. Nhưng lúc này thì khác, giá dầu tăng cao khiến cả người bán lẫn ngư dân đều dè dặt.

“Giờ chẳng ai dám vay dầu để liều ra khơi nữa, lỡ chuyến biển thất thu thì nợ chồng nợ”, anh Khánh nói.

Tàu dầu cũng… thất nghiệp

Ông Văn Minh (xã Hải Bình, Thanh Hóa), người nhiều năm chở dầu cung cấp cho tàu cá, vẫn quen thói lái chiếc tàu dầu nhỏ chạy chậm dọc bến Lạch Bạng.

Mọi năm vào mùa này, điện thoại của ông gần như không lúc nào ngớt. Chủ tàu gọi dầu liên tục, có ngày ông chở ra bến cả nghìn lít cung cấp cho tàu cá tại cảng. Vừa bơm xong cho tàu này lại có tàu khác gọi, chiếc tàu dầu nhỏ chạy ra chạy vào từ sáng tới tối.

Nhưng năm nay thì khác hẳn. Tàu cá nằm bờ nhiều, người ra vào bến cũng thưa thớt. Ông Minh chạy xe máy vài vòng quanh bến nhưng chẳng ai hỏi mua dầu. 

Ông Minh cho biết, dầu ông lấy trực tiếp từ doanh nghiệp cung cấp nhiên liệu cho tàu cá. Trước đây, mỗi lần nhập về là vài chục nghìn lít vì biết chắc ngư dân sẽ dùng hết. Còn năm nay, ông chưa dám lấy dầu vì nhiều ngư dân chưa có nhu cầu. “Ngư dân chưa ra khơi thì tôi cũng đâu dám nhập. Dầu để lâu vừa rủi ro vừa đọng vốn”, ông Minh nói.

Theo ông Minh, việc tàu cá nằm bờ không chỉ khiến ngư dân lo lắng mà những người làm dịch vụ quanh bến cũng bị ảnh hưởng theo. Từ người bán dầu, bán đá lạnh đến các vựa thu mua hải sản đều rơi vào cảnh đìu hiu.

Ông Minh bảo: “Bao giờ tàu cá nổ máy ra khơi trở lại thì tụi tôi mới có việc. Chứ giờ tàu cá nghỉ thì tàu dầu cũng… nằm chơi”.

Tại Cảng cá Lạch Bạng hiện có khoảng 170 tàu cá có chiều dài từ 6 đến trên 15 m. Thế nhưng những ngày này, nhìn dọc bến cảng hầu hết tàu ghé thân nhau nằm im, dây neo buộc chặt vào cầu cảng. 

Ông Lê Văn Thăng, Giám đốc Ban Quản lý Cảng cá Thanh Hóa cho biết, nguyên nhân của tình trạng trên là do giá dầu năm nay tăng cao khiến chi phí mỗi chuyến biển đội lên đáng kể.

Bên cạnh đó, một số ngư dân dù muốn vươn khơi nhưng việc mua nhiên liệu không đảm bảo đủ số lượng cho chuyến biển dài ngày nên đành tạm thời nằm bờ.

Cũng theo ông Thăng, không ít chủ tàu đang có tâm lý chờ giá dầu hạ nhiệt thêm rồi mới cho tàu rời bến để giảm bớt rủi ro chi phí.

Dù vậy, hoạt động bốc dỡ thủy sản qua các cảng cá trên địa bàn vẫn duy trì ổn định. Tính từ sau Tết đến nay, sản lượng hàng hóa bốc dỡ qua cảng cá Thanh Hóa đạt khoảng 2.000 tấn, tương đương cùng kỳ năm ngoái.