Tăng cường chống dịch ở vùng công nghiệp tập trung số lượng lao động lớn

Sau khi TP.HCM áp dụng giãn cách xã hội suốt tháng 6/2021, thì một điểm nóng khác trong cuộc chiến chống Covid-19 mà người dân cả nước quan tâm là Bình Dương.

Bởi lẽ, đây là địa phương có nhiều khu công nghiệp và cụm công nghiệp nhất cả nước, với số lượng công nhân tập trung rất đông đảo. Tăng cường ngăn chặn làn sóng lây nhiễm ở Bình Dương có ý nghĩa quan trọng cho việc đảm bảo hoạt động sản xuất cho vùng kinh tế trọng điểm phía Nam.

Không khí ở Bình Dương những ngày cuối tháng 6/2021 rất nóng bỏng. Cái nóng bỏng của thời tiết miền Đông Nam bộ chỉ là một phần, mà cái nóng bỏng chủ yếu hình thành bởi những thông tin nhiều âu lo.

Bên cạnh việc nhiều lãnh đạo và cựu lãnh đạo đối diện hình thức kỷ luật vì sai phạm quản lý trong lĩnh vực đất đai, Bình Dương còn phải ứng phó diễn biến phức tạp của đại dịch toàn cầu. Nhiều nơi ở Bình Dương đã phong tỏa, nhưng vẫn cần biện pháp mạnh mẽ hơn để trấn áp Covid-19.

Bình Dương có 48 khu công nghiệp và cụm công nghiệp, trải đều ở các huyện thị như Bến Cát, Thuận An, Tân Uyên, Dĩ An, Thủ Dầu Một, Phú Giáo… Người dân đồng bằng sông Cửu Long và nhiều địa phương khác đã quen với câu nói “đi Bình Dương”, nghĩa là đi làm công nhân.

Hiện tại, số lượng lao động tạm trú tại Bình Dương đã nhiều hơn dân số cơ hữu của Bình Dương. Mặt khác, Bình Dương giáp ranh với TP.HCM, phụ thuộc giao thương và dịch vụ lẫn nhau, nên cả hai phải có chung phòng tuyến chống dịch Covid-19. Bởi lẽ ấy, khi TP.HCM thực hiện giãn cách xã hội, thì Bình Dương cũng đặt ra nhiều thử thách.

Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam - Trưởng ban Chỉ đạo Quốc gia phòng, chống dịch Covid-19 đã có buổi làm việc với quan chức tỉnh Bình Dương, khi vùng công nghiệp này liên tục ghi nhận số ca mắc lớn trong những ngày cuối tháng 6/2021.

Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam đánh giá với những ổ dịch đã được phát hiện, thì tỉnh Bình Dương tập trung khoanh gọn, xét nghiệm thật nhanh, thu hẹp dần điểm phong tỏa. Tuy nhiên, nguy cơ dịch bệnh ở địa phương còn rất lớn, không chỉ trong các khu công nghiệp mà cả ở nhiều nhà máy, doanh nghiệp xen lẫn trong các khu nhà trọ. 

Qua phân tích của các chuyên gia cũng như qua số liệu cho thấy TP.HCM và Bình Dương có thể đã có chùm lây nhiễm mới từ trước ngày 8/6, do đó ít nhiều trong cộng đồng đã có dịch. Bình Dương cần cân nhắc việc thực hiện giãn cách xã hội toàn bộ trên diện rộng mà linh hoạt trong việc phong tỏa theo diện hẹp, đến tận xã, phường, khu dân cư theo mức nguy cơ.

Ban chỉ đạo quốc gia phòng chống Covid-19 cho rằng, Bình Dương đã khoanh vùng phải thật chặt, nếu không sẽ không chỉ thiệt hại kinh tế mà còn khiến người dân có tâm lý lơ là, chủ quan trong phòng chống dịch.

Trường hợp chưa khoanh được hẹp ngay, thì phải khoanh vùng rộng nhưng phải làm rất nghiêm để tập trung lấy mẫu xét nghiệm rất nhanh trong một vài ngày, xác định được đúng các ổ dịch, nguồn lây để thu hẹp khu vực phong tỏa đúng trọng tâm, trọng điểm. Chính quyền địa phương tại những nơi không thực hiện phong tỏa, khoanh vùng cần yêu cầu người dân thực hiện nghiêm thông điệp 5K, hạn chế di chuyển, đi lại, tăng cường khai báo y tế, kiểm soát dịch bệnh.

Trong quá trình xét nghiệm, Bình Dương chia làm hai hướng. Thứ nhất truy vết, dập dịch ngay những khu đã khoanh vùng, phong tỏa, không tiếc nguồn lực dập ngay lập tức để đỡ gây tốn kém về sau. Thứ hai là lấy mẫu xét nghiệm tầm soát ở những nơi tưởng chừng an toàn nhưng thực tế có thể dịch bệnh đã xuất hiện trong cộng đồng.

Ngoài ra, với đặc thù địa bàn tập trung người lao động đông đúc, Bình Dương đã chỉ đạo các doanh nghiệp xây dựng phương án bố trí ca kíp sản xuất gắn với chỗ ở của công nhân, gắn với tuyến xe đưa đón, để khi có ca nhiễm ở phân xưởng nào, doanh nghiệp nào thì khoanh gọn lại ngay, không ảnh hưởng đến cả nhà máy, khu công nghiệp. Các doanh nghiệp phải lập ngay danh sách công nhân, số điện thoại liên lạc, tổ chức khai báo y tế, sử dụng hệ thống tổng đài gọi điện tự động để tầm soát, phát hiện những người có triệu chứng ho, sốt…

Về chuẩn bị chỗ cách ly tập trung, Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam nhấn mạnh, Bình Dương phải quản lý thật nghiêm, giãn mật độ tối đa để chống lây nhiễm chéo; chuẩn bị kỹ phương án cách ly F1 tại nhà ở những gia đình có điều kiện bảo đảm về an toàn dịch tễ. Các khu nhà trọ phải chuẩn bị phương án, áp dụng thiết chế cách ly tập trung tại chỗ hoặc giải phóng toàn bộ khu trọ, khẩn trương làm sạch sau đó đưa công nhân không nhiễm bệnh quay trở lại.

Ngành y tế tỉnh Bình Dương cho biết, từ ngày 27/5 đến nay có thêm nhiều ca mắc Covid-19 mới trong cộng đồng, chủ yếu liên quan đến các ổ dịch ở TP.HCM với biến thể Delta phát hiện tại Ấn Độ. Dịch bệnh đã xuất hiện trong một số doanh nghiệp doanh nghiệp, nhà máy, khu công nghiệp, lây lan sang nhà trọ và vào các nhà máy khác.

Bình Dương đang tập trung xử lý hai chuỗi lây nhiễm lớn, phức tạp, một tại phường Tân Phước Khánh (thị xã Tân Uyên) với 20 ca và Công ty Việt Nam House Wares (phường Bình Chuẩn, thành phố Thuận An) với 86 ca chưa xác định được nguồn lây. Hơn nữa, Bình Dương có ranh giới đan xen với TPHCM nên số lượng ổ dịch tiếp xúc với TP.HCM rất lớn, hầu như mỗi ngày đều phát hiện F0 mới có liên quan.

Trong khi đó, ý thức người dân có phần lơ là chủ quan, nhiều trường hợp F0, F1 khai báo quanh co, không trung thực. Vì vậy, dù toàn bộ hệ thống chống dịch của tỉnh đang đặt trong tình trạng trực chiến cao nhất, nhưng Bình Dương vẫn rất lo ngại những F0 còn đang ở ngoài cộng đồng nếu không được phát hiện nhanh để lây lan vào khu công nghiệp thì sẽ bùng phát rất nhanh.

Đoàn kiểm tra của Bộ Y tế do Thứ trưởng Trần Văn Thuấn dẫn đầu cũng đã trực tiếp thị sát một số cơ sở cách ly, khu vực phong tỏa, khu nhà trọ công nhân ở Bình Dương. Đoàn kiểm tra của Bộ Y tế nhận xét nguy cơ lây nhiễm giữa khu công nghiệp, các nhà máy, doanh nghiệp và khu dân cư xen kẽ là rất lớn. Một số điểm thực hiện giãn cách xã hội, phong tỏa theo các mức độ nguy cơ chưa thực hiện nghiêm. 

Công suất lấy mẫu, xét nghiệm, cách ly, điều trị của Bình Dương cần được tăng cường mới có thể đáp ứng được yêu cầu nếu dịch diễn biến căng thẳng hơn. Bên cạnh việc hỗ trợ 300.000 khẩu trang, 10.000 bộ sinh phẩm xét nghiệm PCR, điều một xe xét nghiệm lưu động với công suất khoảng 1.000 - 2.000 mẫu đơn PCR cho tỉnh Bình Dương, thì Bộ Y tế cũng lên kế hoạch cấp khoảng 500.000 đến một triệu liều vaccine cho Bình Dương trong tháng 7/2021 để triển khai tiêm cho công nhân.

Dù Bình Dương không nằm trong danh sách 10 tỉnh, thành được Bộ Y tế nhắc nhở đẩy nhanh tiến độ tiêm ngừa vắc xin Covid-19. Thế nhưng, để dây chuyền cung ứng và sản xuất của vùng kinh tế trọng điểm phía Nam không bị đứt gãy, thì Bình Dương đang cần cung cấp số lượng vắc xin tương đối lớn để tiêm ngừa cho đội ngũ công nhân đông đảo ở 48 khu công nghiệp và cụm công nghiệp trên địa bàn.

Với nhiều doanh nghiệp lớn, tại sao Bình Dương không chủ động tìm kiếm nguồn vacxin cho công nhân? Chính phủ đã khẳng định Bộ Y tế được giao làm đầu mối nhập khẩu vacxin nhưng không độc quyền, mà luôn khuyến khích tất cả địa phương, doanh nghiệp có điều kiện, khả năng tiếp cận các nguồn vacxin có thể nhập khẩu. 

Theo Bộ trưởng Bộ Y tế - Nguyễn Thanh Long, vacxin chống Covid-19 đang khan hiếm, các tổ chức quốc tế luôn yêu cầu các nước tuân thủ nguyên tắc tiếp cận công bằng. Vì vậy rất khó khăn khi xử lý những đề nghị “hợp tình, hợp lý” của doanh nghiệp.

Với một doanh nghiệp tài trợ kinh phí đủ để mua hàng trăm nghìn liều vacxin và chỉ mong được tiêm cho mấy trăm nhân viên mà không được, thì quả thật không hợp lý. Do vậy, một động thái điều phối vắc xin cho công nhân ở Bình Dương là điều mà các cơ quan liên quan cần tập trung giải quyết trong thời gian sớm nhất.