Sơn La tháo ‘nút thắt’ đất nông trường Tô Hiệu - Chiềng Sung

Chiều 10/3, Sở Nông nghiệp và Môi trường Sơn La tổ chức cuộc họp nắm bắt tiến độ triển khai thiết kế kỹ thuật - dự toán: Xác định ranh giới, cắm mốc, chỉnh lý hồ sơ ranh giới, đo vẽ bản đồ địa chính, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và xây dựng cơ sở dữ liệu địa chính đối với Công ty TNHH Nông nghiệp Tô Hiệu và Công ty cổ phần Nông nghiệp Chiềng Sung.

Rà soát hơn 1.100 ha đất nông trường

Dự án được triển khai nhằm rà soát, làm rõ hiện trạng quản lý, sử dụng đất của hai doanh nghiệp nông nghiệp có nguồn gốc từ các nông trường trước đây; đồng thời xác định phần diện tích tiếp tục giao cho doanh nghiệp quản lý và phần diện tích tiếp tục bàn giao lại cho địa phương.

Hiện nay, Công ty TNHH Nông nghiệp Tô Hiệu quản lý, sử dụng khoảng 925 ha đất, Công ty cổ phần Nông nghiệp Chiềng Sung quản lý, sử dụng khoảng 194 ha. Tổng diện tích cần rà soát, xác định ranh giới của hai đơn vị lên tới hơn 1.100 ha.

Trong quá trình triển khai, đơn vị thi công đã thu thập hồ sơ pháp lý liên quan, xây dựng bản đồ nền và sử dụng dữ liệu viễn thám, thiết bị bay không người lái (UAV) chụp ảnh hiện trạng để xác định ranh giới sử dụng đất ngoài thực địa. Đồng thời phối hợp với chính quyền địa phương và người dân rà soát hiện trạng sử dụng đất.

Đến nay, tại Công ty cổ phần Nông nghiệp Chiềng Sung đã chuyển vẽ ranh giới sử dụng đất lên bản đồ đạt hơn 51 km, hoàn thành cắm 142 mốc ranh giới và đo vẽ ngoại nghiệp khoảng 180 ha đất.

Đối với Công ty TNHH Nông nghiệp Tô Hiệu, hơn 300 km ranh giới được chuyển vẽ lên bản đồ, 369 mốc ranh giới được xác định và khoảng 200 ha đất đã được đo vẽ ngoại nghiệp phục vụ lập bản đồ địa chính.

Làm rõ thực trạng quản lý, sử dụng đất

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường Sơn La, một trong những mục tiêu quan trọng của dự án là làm rõ hiện trạng sử dụng đất trong phạm vi đất nguồn gốc nông trường, đặc biệt đối với các diện tích giao khoán, khoán trắng hoặc đang có tranh chấp, lấn chiếm.

Thực tế cho thấy, trong nhiều năm qua, một số diện tích đất nông trường đã phát sinh tình trạng người dân xây dựng nhà ở, chuyển nhượng hoặc sử dụng sai mục đích. Bên cạnh đó, hơn 1.381 ha đất có nguồn gốc nông trường đã bàn giao về huyện Mai Sơn cũ quản lý, nay thuộc 4 xã mới gồm Chiềng Mung, Mai Sơn, Tà Hộc và Chiềng Sung. Tuy nhiên, UBND huyện Mai Sơn cũ mới triển khai đo đạc hiện trạng thửa đất, trong khi hồ sơ về nguồn gốc đất, đối tượng sử dụng và hiện trạng tài sản trên đất chưa được rà soát đầy đủ.

Điều này khiến việc lập phương án sử dụng đất, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và quản lý đất sau khi bàn giao gặp nhiều khó khăn. Quá trình triển khai dự án cũng phát sinh một số vướng mắc như sự chênh lệch giữa dữ liệu bản đồ và hiện trạng thực địa; ranh giới một số khu vực giáp khu dân cư chưa phù hợp với thực tế; thiếu hồ sơ pháp lý để xác định nguồn gốc sử dụng với các diện tích dự kiến bàn giao lại cho địa phương quản lý.

Kết luận cuộc họp, ông Nguyễn Mạnh Hùng, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Sơn La nhấn mạnh, đất đai có nguồn gốc từ nông trường là lĩnh vực rất phức tạp, nhạy cảm, trong khi tình trạng sử dụng đất sai mục đích vẫn diễn ra khá phổ biến, như trồng cây không đúng mục đích sử dụng đất, xây dựng công trình trái phép trên đất nông nghiệp.

Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường giao đơn vị tư vấn phối hợp với hai công ty và chính quyền các xã rà soát, phân loại chi tiết từng nhóm trường hợp sử dụng đất sai mục đích, khoanh định rõ từng khu vực để có phương án xử lý riêng.

Đối với các hợp đồng giao khoán, cần làm rõ bản chất là khoán sản phẩm hay khoán trắng, đồng thời rà soát các vấn đề liên quan đến tranh chấp, đăng ký, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Việc đánh giá phải được thực hiện tổng thể, toàn diện trên toàn bộ hiện trạng sử dụng đất, làm cơ sở đề xuất giải pháp xử lý dứt điểm các tồn tại, vướng mắc.

Các phòng, đơn vị chuyên môn hướng dẫn các xã khẩn trương rà soát chi tiết các sản phẩm đo đạc đã được huyện bàn giao cho các xã trước đây làm cơ sở rà soát, lập phương án sử dụng đất đối với diện tích đất nông trường bàn giao về địa phương quản lý. Sau khi phương án sử dụng đất được phê duyệt, cơ quan chức năng sẽ tiến hành cắm mốc ngoài thực địa, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý diện tích đất có nguồn gốc từ các nông, lâm trường trên địa bàn tỉnh.