Là xã vùng sâu, vùng xa, nằm ở khu vực khó khăn của tỉnh Lào Cai, Phong Dụ Thượng là nơi sinh sống của 6 dân tộc, trong đó chủ yếu là đồng bào dân tộc thiểu số người Tày, Dao và Mông. Dù còn nhiều khó khăn, nhưng thời gian qua, địa phương luôn gìn giữ, phát huy bản sắc văn hóa của các dân tộc, trong đó có Lễ hội Lồng Tồng được tổ chức thường niên vào dịp đầu năm mới.
Lễ hội Lồng Tồng (cầu mùa) được tổ chức thường niên vào dịp đầu năm mới ở Phong Dụ Thượng. Ảnh: Thanh Tiến.
Năm nay, Lễ hội Lồng Tồng được tổ chức trong hai ngày 1 và 2/3. Đây không chỉ là nghi lễ cầu mùa truyền thống, mà còn là điểm hẹn văn hóa - du lịch hấp dẫn du khách những ngày đầu năm.
Bà Lò Thị Nguyên, thôn Làng Chạng, xã Phong Dụ Thượng chia sẻ, đối với đồng bào các dân tộc nơi đây, Lễ hội Lồng Tồng là lễ hội lớn của người dân trong những ngày đầu năm mới. Do đó, gần đến ngày tổ chức lễ hội, bà con ai cũng háo hức chờ đợi để đi chơi hội với các trò chơi dân gian. Đây cũng là dịp để đồng bào các dân tộc gặp gỡ và thắt tình đoàn kết.
Người dân địa phương rước lễ. Ảnh: Thanh Tiến.
Lễ hội năm nay được mở đầu bằng các nghi thức trang nghiêm tại Đình thôn Làng Chạng và Đình Làng Than, những ngôi đình cổ gắn với đời sống tâm linh của cộng đồng. Nghi lễ mổ trâu cúng tế, lễ rước và cúng thần Nông thể hiện ước vọng mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu, vạn vật sinh sôi.
Chủ tịch xã Phong Dụ Thượng đánh trống khai hội. Ảnh: Thanh Tiến.
Điểm nhấn của lễ hội là nghi thức tịch điền (cày ruộng). Người đứng đầu địa phương thực hiện những đường cày đầu tiên trên thửa ruộng được chọn, mở đầu cho mùa sản xuất mới trong tiếng trống hội rộn ràng và niềm hân hoan của bà con. Ngay sau đó, người dân cùng lãnh đạo địa phương gieo hạt, gửi gắm niềm tin vào một năm đủ đầy.
Không chỉ mang ý nghĩa tín ngưỡng, Lễ hội Lồng Tồng còn là không gian giao lưu văn hóa sôi động. Các trò chơi dân gian như ném còn, đẩy gậy, kéo co, bịt mắt đánh trống, đi cà kheo… thu hút đông đảo người dân và du khách tham gia. Những làn điệu dân ca, điệu múa truyền thống cùng nghi thức đốt lửa xòe tạo nên bức tranh xuân rực rỡ giữa núi rừng vùng cao.
Nghi thức tịch điền được lãnh đạo xã thực hiện trên cánh đồng. Ảnh: Thanh Tiến.
Du khách Đinh Thị Thùy, đến từ phương Yên Bái chia sẻ, đây là lần đầu tiên mình đến Phong Dụ Thượng, mặc dù là xã vùng cao khó khăn nhưng quy mô tổ chức rất bài bản. Tại đây, mình được tận mắt xem các nghi lễ linh thiêng và hòa mình cùng người dân vui chơi các trò chơi dân gian, đó là một trải nghiệm thú vị.
Trong khuôn khổ lễ hội còn có không gian trưng bày các sản vật của các thôn, đơn vị và doanh nghiệp địa phương. Du khách có thể thưởng thức và trải nghiệm nhiều đặc sản vùng cao như cá suối, gà đen, lợn đen, ốc dạ, xôi ngũ sắc… cùng các loại rau rừng, măng, nấm tự nhiên. Đây cũng là dịp để địa phương quảng bá nông sản đặc trưng, từng bước xây dựng thương hiệu sản phẩm gắn với phát triển du lịch cộng đồng.
Lãnh đạo xã gieo hạt giống mong cho một năm mùa màng tươi tốt. Ảnh: Thanh Tiến.
Ông Lương Văn Thu, Chủ tịch UBND xã Phong Dụ Thượng cho biết, Lễ hội Lồng Tồng được khởi nguồn từ nhu cầu sản xuất nông nghiệp của người Tày khi sống thành làng bản. Một di sản văn hóa của dân tộc, biểu tượng thiêng liêng, biểu tượng gắn kết cộng đồng. Theo thời gian, Lễ hội không chỉ quy tụ những sắc thái văn hóa đặc trưng nhất của dân tộc Tày mà còn lan tỏa sang các dân tộc khác như: Dao, Thái, Mông. Lễ hội không chỉ là dịp để cầu mong mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu, mà còn là cơ hội để gắn kết cộng đồng, trao truyền những giá trị văn hóa tốt đẹp cho thế hệ mai sau.
Người dân và du khách tham dự hội thi ném còn. Ảnh: Thanh Tiến.
Thông qua lễ hội, địa phương mong muốn quảng bá hình ảnh, con người của vùng đất này đến với du khách thập phương. Khi đến đây, du khách có cơ hội khám phá quần thể ruộng bậc thang Khe Táu, suối nước nóng Cao Sơn, thác Khe Ban, thác Khe Mạng… Những cảnh quan nguyên sơ, hùng vĩ hòa cùng không khí lễ hội tạo nên hành trình du xuân trọn vẹn giữa thiên nhiên và bản sắc văn hóa.
Giải chạy về miền non cao thu hút hơn 100 vận động viên tham gia. Ảnh: Thanh Tiến.
Cũng trong khuôn khổ lễ hội xuân, xã Phong Dụ Thượng đã tổ chức giải chạy việt dã với chủ đề “về miền non cao”. Giải năm nay có hơn 100 vận động viên đến từ các câu lạc bộ chuyên và không chuyên cùng những người yêu thích bộ môn chạy bộ trong và ngoài tỉnh.
Với cự ly 17 km, các vận động viên đã trải nghiệm cung đường đẹp qua 5 thôn gồm: Làng Than, Bản Lùng, Khe Táu, Cao Sơn và Làng Chạng.
























