Phòng trừ bệnh xoăn lá ớt

Tác nhân gây bệnh: Bệnh xoăn lá ớt do một số loài virus gây ra. Các virus này ký sinh trên một số loại cây trồng, ví dụ thuốc lá (có virus TMV), họ bầu bí (CMV), khoai tây (PVY) và virus từ chính cây ớt (PMMV)...

13-23-58_nh-4

Cách lan truyền và nguồn bệnh: Tác nhân gây bệnh là do virus nên phải có các vật trung gian (các vector) mang và truyền bệnh thì bệnh mới được phát tán. Các vector như rệp (Aphid), bọ phấn trắng (Bemisia tabaci), bọ trĩ (Thrips)… Các côn trùng mang virus từ cây bệnh rồi gieo rắc sang cây khoẻ. Con người gây ra các vết thương cơ giới trên cây lúc trồng và chăm sóc, làm virus thâm nhập. Trong tự nhiên, virus còn tồn tại trong nhiều loại cây ký chủ như cỏ và cây hoang dại… Một số virus có khả năng tồn tại hàng chục năm trong các mảnh vụn khô của cây bệnh, vì vậy nguồn bệnh trong tự nhiên rất lớn, nên khả năng lây lan phát dịch luôn thường trực.

Triệu chứng bệnh: Tùy loài virus, tùy giống ớt, tùy thời tiết và giai đoạn cây bị nhiễm mà thời gian phát bệnh và triệu chứng sẽ khác nhau. Thông thường, khi bị nhiễm virus thì cây thường bị lùn, sinh trưởng và phát triển đều kém, lá có màu không đồng nhất, có thể bị nhỏ, bị nhăn nheo, biến dạng, hoặc chỉ còn gân lá... Khi một cây bị nhiễm nhiều loài virus thì triệu chứng hỗn hợp và phức tạp. Nhiều khi triệu chứng trên lá giống như bị dính thuốc cỏ hoặc bị thiếu vi lượng.

13-23-58_nh-3

Phòng trừ: Bệnh do virus gây ra nên hiện chưa có thuốc đặc trị. Tuy nhiên, chúng ta có thể quản lý bệnh một cách hữu hiệu bằng cách quản lý con đường lây lan. Để quản lý được bệnh, phải áp dụng đồng thời nhiều biện pháp mới đạt kết quả mong muốn.

- Vệ sinh tàn dư cây trồng vụ trước, nhất là những cây trồng là ký chủ của virus như thuốc lá, cây họ bầu bí, khoai tây, cà chua... Tránh trồng gần ruộng có các cây trồng nêu trên đang ở giai đoạn lớn, đặc biệt là giai đoạn sắp thu hoạch. Vệ sinh các loài cỏ và cây dại quanh bờ (kể cả cho vườn ươm).

- Nên gieo trồng sớm.

- Sử dụng các giống kháng sâu chích hút, và kháng virus.

- Nhổ và tiêu huỷ các cây bị bệnh, không vứt cây bệnh bừa bãi.

- Hạn chế làm xây xát cây khi trồng và chăm sóc.

- Tránh bón thừa phân đạm, tăng cường các loại vi lượng bằng cách sử dụng phân bón lá Poly Feed 19-19-19 để tăng khả năng chống chịu của cây.

Theo dõi thật chặt chẽ mật độ các loại sâu chích hút, đặc biệt là rệp và bọ phấn trắng, để phòng trừ kịp thời, chú trọng phòng trừ sâu chích hút từ khi cây vừa mọc cho đến 25 - 30 ngày sau mọc (vì đây là giai đoạn quyết định tỷ lệ cây bị bệnh và mức độ bệnh nặng hay nhẹ).

Hiện nay loại thuốc phổ biến và có hiệu lực đối với các loại sâu chích hút là dầu khoáng SK Enspray 99EC. Đây là loại thuốc hoàn toàn không độc với người và gia súc. Để tăng thêm hiệu lực diệt sâu chích hút, sâu miệng nhai và nhện hại, bà con thường phối hợp với một số loại thuốc có nguồn gốc sinh học như Comda Gold 5WG để phòng trừ.

TS NGUYỄN MINH TUYÊN