Phát triển công nghiệp văn hóa gắn với bảo tồn giá trị di sản

Không có sự đứt gãy trong công tác quản lý

Tại buổi làm việc, các địa phương đã báo cáo tình hình triển khai nhiệm vụ văn hóa ở cơ sở, tập trung vào công tác quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị di sản, di tích; tổ chức lễ hội; xây dựng đời sống văn hóa gắn với phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa”.

Báo cáo cho biết, trên địa bàn 6 xã, phường tại thời điểm chuyển giao sang thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp (từ ngày 11/7/2025), công tác quản lý di sản, di tích, công trình văn hóa và triển khai các hoạt động văn hóa không có sự gián đoạn, đứt gãy. Các địa phương đã chủ động đầu tư, từng bước tu bổ, tôn tạo di tích, duy trì hiệu quả hoạt động văn hóa, văn nghệ quần chúng.

Theo báo cáo của phường Chương Mỹ, địa phương hiện có 105 di tích, trong đó 52 di tích đã được xếp hạng (10 di tích cấp quốc gia), cùng 39 lễ hội truyền thống, 5 làng nghề và 62 sản phẩm OCOP. Đây là tiềm năng quan trọng để phát triển công nghiệp văn hóa gắn với du lịch trải nghiệm, du lịch tâm linh và sản phẩm làng nghề.

Hệ thống thiết chế văn hóa, thể thao tiếp tục được quan tâm đầu tư với 2 trung tâm văn hóa - thể thao, 2 sân vận động; 50/51 tổ dân phố có nhà văn hóa. Phong trào xây dựng đời sống văn hóa đạt kết quả tích cực, tỷ lệ gia đình văn hóa đạt 95,7%, 100% thôn, tổ dân phố đạt danh hiệu văn hóa. Công tác bảo tồn di sản được chú trọng, 100% tổ dân phố thành lập tiểu ban quản lý di tích.

Tại xã Phú Nghĩa, thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TƯ của Bộ Chính trị về phát huy vai trò của văn hóa, đưa văn hóa trở thành nguồn lực nội sinh phục vụ phát triển bền vững, xã đã cụ thể hóa Nghị quyết bằng những mục tiêu rõ ràng về hoàn thiện thiết chế văn hóa, phát triển làng nghề gắn với du lịch, thúc đẩy công nghiệp văn hóa, chuyển đổi số và nâng cao chất lượng đời sống nhân dân.

Hiện Phú Nghĩa có hệ thống di tích lịch sử - văn hóa, không gian làng quê truyền thống cùng 21 làng nghề tiêu biểu như mây tre đan Phú Vinh, mộc Phù Yên… Các loại hình nghệ thuật dân gian như ca trù Đồng Trữ, hát chèo, quan họ vẫn được duy trì, bảo tồn. Đây là nguồn tài nguyên văn hóa quý giá, tạo nên bản sắc riêng của địa phương. Phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” tiếp tục đi vào chiều sâu; hằng năm có trên 85% hộ đạt danh hiệu “Gia đình văn hóa”, 85% thôn đạt “Thôn văn hóa”. Các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục, thể thao quần chúng được tổ chức thường xuyên

Thúc đẩy phát triển du lịch, quảng bá hình ảnh địa phương gắn với bảo tồn di tích, di sản

Bên cạnh những kết quả đạt được, các địa phương cũng chỉ rõ những khó khăn như cơ sở vật chất còn thiếu, xuống cấp; nguồn lực cho bảo tồn di sản chưa tương xứng; việc xã hội hóa còn hạn chế; hoạt động làng nghề, lễ hội chưa hình thành chuỗi sản phẩm có sức cạnh tranh; đội ngũ cán bộ còn kiêm nhiệm, thiếu chuyên sâu.

Địa phương kiến nghị thành phố tăng cường tập huấn chuyên môn, hỗ trợ xây dựng cơ sở dữ liệu số về di tích, lễ hội; hướng dẫn lập hồ sơ đề nghị xếp hạng di tích; đồng thời quan tâm đầu tư, nâng cấp thiết chế văn hóa, thể thao và hạ tầng phục vụ phát triển du lịch.

Tại hội nghị, đại diện các phòng quản lý nhà nước thuộc Sở Văn hóa và Thể thao đã trao đổi, giải đáp một số vấn đề giúp các địa phương thực hiện tốt hơn việc phát triển công nghiệp văn hóa, công tác văn hóa cơ sở, bảo tồn di sản văn hóa.

Phát biểu kết luận buổi làm việc, Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội Phạm Tuấn Long đề nghị các địa phương tiếp tục rà soát, kiểm kê đầy đủ các loại hình di sản, đặc biệt là di sản phi vật thể; đánh giá hiệu quả sau tu bổ di tích, bảo đảm giữ gìn giá trị gốc. Cùng với đó, cần chủ động xây dựng phương án khai thác, phát huy giá trị di sản gắn với phát triển du lịch, quảng bá hình ảnh địa phương.

Ông Phạm Tuấn Long đồng thời lưu ý việc khôi phục các loại hình nghệ thuật truyền thống; phát huy giá trị làng nghề; nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống thiết chế văn hóa cơ sở; đẩy mạnh quảng bá du lịch tâm linh, du lịch trải nghiệm và đưa các hoạt động văn hóa, thể thao vào trường học.

Buổi làm việc là dịp để Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội nắm bắt thực tiễn tại cơ sở, qua đó định hướng giải pháp phát triển công nghiệp văn hóa, bảo tồn và phát huy giá trị di sản, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội địa phương trong thời gian tới.