Tại không gian Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam, triển lãm "Trong và Ngoài" của họa sĩ Nguyễn Trà Vinh mở ra một thế giới sơn mài đầy suy niệm, nơi những lớp vóc không chỉ chứa đựng màu sắc mà còn chuyên chở cả một dòng chảy tâm hồn. Không chỉ là một cuộc phô diễn thị giác, sự kiện là cộng hưởng tinh tế giữa hội họa, thi ca và âm nhạc, nơi những giá trị gia đình bền bỉ được thăng hoa thành nghệ thuật.
Họa sĩ Nguyễn Trà Vinh trong buổi khai mạc triển lãm "Trong và Ngoài". Ảnh: Thanh Ngọc.
Phát biểu khai mạc, họa sĩ Nguyễn Trà Vinh xúc động bày tỏ: "Để có được triển lãm hôm nay, với tôi là hành trình của gần 50 năm, đi qua nhiều biến động và thử thách. Tôi may mắn nhận được sự đồng hành, giúp đỡ của nhiều người xung quanh, dù chặng đường ấy không ít vất vả. Tôi hi vọng rằng tất cả những nỗ lực, mồ hôi và cả nước mắt ấy có thể góp phần mang lại những giá trị ý nghĩa cho nghệ thuật và cho những người yêu nghệ thuật".
Đại biểu cắt băng khai mạc triển lãm. Ảnh: Thanh Ngọc
Sơn mài vốn là chất liệu của chiều sâu và sự chờ đợi, nơi mỗi lớp màu được phủ xuống rồi mài lên là một lần thời gian can dự vào tác phẩm, họa sĩ Nguyễn Trà Vinh đã khai thác chính đặc tính ấy để đặt ra câu hỏi về ranh giới giữa nội tâm và thế giới bên ngoài. Với Nguyễn Trà Vinh, sơn mài không chỉ là kỹ thuật truyền thống mà là một phương thức tư duy. Những tác phẩm trưng bày không kể chuyện theo lối trực tiếp mà gợi mở một nội giới song hành cùng thực tại qua những gương mặt với ánh nhìn xa vắng và hình thể lặng im trong không gian nửa thực nửa mơ.
Chịu ảnh hưởng từ Phật giáo và Thiên Chúa giáo, tranh của Nguyễn Trà Vinh mang đậm không khí trầm lắng, suy niệm. Việc tiết chế các chất liệu truyền thống như sơn son, then, vàng quỳ,... tạo nên những khoảng lặng đầy chiều sâu, mời gọi người xem bước chậm lại để lắng nghe màu sắc đang "âm ỉ sống" dưới lớp vóc.
Không gian trưng bày tại triển lãm "Trong và Ngoài". Ảnh: Thanh Ngọc.
Về hành trình hội họa của họa sĩ Nguyễn Trà Vinh, nhà báo Lê Mạnh Bình chia sẻ: "Họa sĩ đã dành trọn đời sống tinh thần và tình cảm của mình cho hội họa. Khởi nguồn từ người cha, người đã truyền lại tình yêu nghệ thuật một cách bền bỉ và lặng lẽ, con đường nghệ thuật trở thành lối đi nâng đỡ các con trưởng thành trong những năm tháng còn nhiều thiếu thốn. Chính điều đó đã thấm sâu vào tâm hồn họa sĩ Nguyễn Trà Vinh, để trong những sáng tạo của anh hôm nay luôn hiện hữu một phần ký ức, một phần tâm hồn mà người cha đã để lại".
Điểm đặc biệt của lần ra mắt này nằm ở sự cộng hưởng hiếm có giữa hội họa, xuất bản và âm nhạc, tạo nên một cấu trúc nghệ thuật nhiều lớp dựa trên mạch nguồn gia đình. Song hành cùng triển lãm là sự giới thiệu sách nghệ thuật "Ấn Định Ước Mơ" cùng tập thơ, tản văn "Hoa Lòng" của Nguyễn Thảo Hiền - cha của họa sĩ. Trong đêm khai mạc, sợi dây liên kết xuyên thế hệ ấy càng thêm bền chặt khi ca khúc "Gắn bó" (phổ thơ Nguyễn Thảo Hiền) được vang lên qua tiếng đàn của nghệ sĩ violin Nguyễn Trà Hưng (anh trai họa sĩ) và con trai Nguyễn Trà Hương. Tại đây, hội họa đối thoại với chữ nghĩa, hình ảnh nâng đỡ thi ca, đưa những ký ức riêng tư mở rộng thành suy tư phổ quát.
Công chúng thưởng lãm không gian sơn mài tại triển lãm. Ảnh: Thanh Ngọc.
Bà Hồng Lan (Hoàn Kiếm, Hà Nội), chia sẻ: "Tôi đến triển lãm "Trong và Ngoài" của họa sĩ Nguyễn Trà Vinh với sự tò mò, nhưng khi xem tranh của họa sĩ thì lại thấy rất đồng cảm. Có cảm giác mỗi bức tranh không chỉ để nhìn mà còn để "nghe", như có những câu chuyện rất riêng đang được giữ lại bên trong. Không gian trưng bày cũng tạo cho tôi cảm giác tĩnh lại, nhẹ nhàng hơn giữa nhịp sống thường ngày. Đây là một trải nghiệm khá đặc biệt mà không phải triển lãm nào cũng mang lại".
Triển lãm mở cửa đến hết ngày 12 tháng 4 năm 2026 tại nhà B Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam - 66 Nguyễn Thái Học, Ba Đình, Hà Nội.
