Sau thất bại 2-3 của Argentina trước Tây Ban Nha ở bán kết U17 World Cup 2003, khi các thành viên hai đội đang trò chuyện, một đầu bếp của tuyển Tây Ban Nha - người làm việc cho Barcelona - bất ngờ quay sang vị HLV của Argentina. "Nếu ông mang cậu bé ở Barcelona sang đây, Argentina đã vô địch".
Hugo Tocalli chết lặng: "Ý anh là Messi?" - "Đúng. Nếu ông biết cậu ấy, sao lại không triệu tập?"
Messi trong màu áo đội U20 Argentina thi đấu với Tây Ban Nha năm 2005. Ảnh: FIFA.
Chỉ một câu nói đã khiến Liên đoàn Bóng đá Argentina (AFA) nhận ra điều không ai trong họ từng nghĩ tới. Tài năng trẻ lớn bậc nhất của bóng đá Argentina những năm đầu thập niên 2000 đang lớn lên ở Tây Ban Nha, gần như biến mất khỏi tầm mắt của chính quê hương mình.
23 năm sau, khi Lionel Messi chuẩn bị bước vào trận chung kết World Cup thứ 3 trong sự nghiệp, câu chuyện ấy vẫn giống hệt một trò đùa. Argentina không phát hiện ra Messi. Họ phải chạy đi tìm cậu.
Cậu bé biến mất khỏi bản đồ bóng đá Argentina
Messi rời Rosario năm 13 tuổi. Gia đình chuyển sang Barcelona để cậu được điều trị hormone tăng trưởng và gia nhập lò đào tạo La Masia. Trong khi cả đất nước Argentina vẫn dõi theo những tài năng trưởng thành ở quê nhà như River Plate, Boca Juniors hay Newell's Old Boys, thì Messi gần như biến mất khỏi hệ thống tuyển trạch quốc gia.
Thời ấy chưa có YouTube, chưa có mạng xã hội, cũng không có những đoạn highlight chỉ cách một cú nhấp chuột. Nếu một cầu thủ sống bên kia bờ Đại Tây Dương, gần như không ai ở Buenos Aires biết cậu ta đang chơi như thế nào.
Trong khi đó, ở Barcelona, Messi đã trở thành cái tên mà mọi người đều nhắc đến. Các HLV ở các cấp độ trẻ Tây Ban Nha hiểu rất rõ cậu. Cùng lứa ấy còn có Gerard Pique, Cesc Fabregas, David Silva, Fernando Llorente, Raul Albiol... Tất cả đều biết chàng trai người Argentina ấy mỗi ngày.
Duy chỉ Argentina là không biết đến Messi. Một HLV của học viện Barcelona sau này kể, rằng ông từng hỏi Messi trong một kỳ FIFA Days, khi tất cả đồng đội Tây Ban Nha đều lên tuyển còn cậu ở lại tập một mình: "Hay cậu thi đấu cho Tây Ban Nha đi. Như vậy sẽ không phải ở đây một mình nữa".
Đáp lại, Messi chỉ mỉm cười. Điều cậu muốn luôn là quê nhà Argentina.
Messi tỏa sáng rực rỡ tại U20 World Cup 2005, giúp Argentina vô địch. Ảnh: FIFA.
Cuộc săn tìm bắt đầu từ... danh bạ điện thoại
Sau lời nhắc của đầu bếp tuyển Tây Ban Nha, AFA mới thực sự hành động, nhưng họ thậm chí còn không biết phải bắt đầu từ đâu.
Omar Souto, phụ trách các đội trẻ, chỉ biết mọi người đều gọi cậu bé ấy là "Leo". Ông còn tưởng đó là viết tắt của... Leonardo. Không internet, không dữ liệu, không số điện thoại. Ông xin một cuốn danh bạ thành phố Rosario (quê của Messi) rồi bắt đầu gọi lần lượt tất cả những người mang họ này.
Cuộc gọi cuối cùng dẫn ông đến bà nội Messi. Bà cho số của chú, rồi người chú này cho số của cha Messi - ông Jorge - khi đó đang ở Barcelona. Đầu dây bên kia, cha Messi chỉ nói một câu khiến Souto nhớ mãi: "Cuối cùng thì các ông cũng gọi. Con trai tôi luôn muốn chơi cho Argentina".
Có lẽ chưa từng có cuộc tuyển mộ nào kỳ lạ đến vậy trong lịch sử bóng đá. Đội tuyển từng hai lần vô địch thế giới phải lần theo từng số điện thoại để tìm cậu bé sẽ trở thành cầu thủ vĩ đại nhất họ từng có.
Thực ra, trước cả cuộc điện thoại ấy, Messi đã suýt bị bỏ lỡ thêm một lần.
Người đại diện đầu tiên của cậu, Horacio Gaggioli, tự ghép những pha bóng của Messi ở Barcelona TV thành một cuộn băng VHS rồi gửi về Argentina. Cuộn băng ấy cuối cùng đến tay trợ lý của HLV trưởng đội tuyển Argentina lúc đó, ông Marcelo Bielsa.
Ông bật lên cho Bielsa xem. Sau vài phút, Bielsa bảo: "Chiếu ở tốc độ bình thường đi". Trợ lý trả lời: "Đây chính là tốc độ bình thường". Bielsa lắc đầu: "Cậu bé này thật không thể tin nổi".
Ngay lập tức, cuộn băng được chuyển tiếp cho Hugo Tocalli - HLV đội U17, rồi U20 Argentina, nhưng mọi thứ vẫn diễn ra quá chậm. Argentina giữ nguyên đội hình dự U17 World Cup 2003.
Messi không được gọi. Argentina thua tâm phục khẩu phục Tây Ban Nha rồi họ mới nhận ra mình vừa bỏ quên ai.
Messi bên cạnh Chủ tịch Barcelona, ông Joan Laporta. Ảnh: FC Barcelona.
Tổ chức giao hữu quốc tế chỉ vì Messi
Vào khoảng năm 2004, Tây Ban Nha không hề giấu ý định giúp Messi nhập tịch. HLV các đội trẻ của họ sau này thừa nhận chỉ thiếu đúng Messi là đội hình sẽ "bất khả chiến bại".
Barcelona hiểu điều đó. Liên đoàn Tây Ban Nha hiểu điều đó. Argentina cũng hiểu, nhưng quá muộn và AFA bắt đầu chạy đua với thời gian. Bản fax đầu tiên gửi Barcelona còn ghi nhầm tên thành "Leonel Mecci".
Ngày 29/6/2004, sân Argentinos Juniors chứng kiến một trận giao hữu bất bình thường. AFA gấp gáp chuẩn bị trận giao hữu với Paraguay và Uruguay ít ngày sau đó, chỉ để Messi khoác áo Argentina trong một trận đấu được FIFA công nhận.
Theo nhiều tài liệu, đối thủ thậm chí không phải đúng đội U20 Paraguay, còn trọng tài được tìm gấp vào phút chót. Mọi thứ chỉ nhằm một mục đích duy nhất, là khóa tương lai quốc tế của Messi. Ngày ấy, đội trưởng Argentina hiện tại mặc chiếc áo số 17 rộng thùng thình, vào sân từ hiệp hai rồi ghi bàn trong chiến thắng 8-0.
Hơn 20 năm sau, cựu HLV tuyển Argentina, ông Jose Pekerman mới kể lại toàn bộ câu chuyện tại Ole Summit 2025 ở Buenos Aires. Theo ông, đó là một cuộc chạy đua "không tưởng" với thời gian để giữ chân cầu thủ mà Tây Ban Nha cũng đang quyết tâm chiêu mộ.
Đầu hè năm ấy, khi sang châu Âu tìm hiểu công tác đào tạo trẻ, Pekerman nhận được thông tin ban huấn luyện Tây Ban Nha đã hoàn tất gần như mọi thủ tục để Messi khoác áo đội U20 của họ. Theo quy định của FIFA thời điểm đó, chỉ cần thi đấu chính thức cho một đội tuyển trẻ, cầu thủ gần như không còn cơ hội đổi sang quốc gia khác (khác với quy định hiện tại, là vẫn cho phép đổi đội tuyển).
"Tôi biết ngay đó là cầu thủ của tương lai, một món quà của bóng đá Argentina. Chúng tôi phải hành động thật nhanh", Pekerman nhớ lại. Ông lập tức gọi cho Hugo Tocalli. Nhưng danh sách dự giải U20 Nam Mỹ đã được chốt, Messi không thể đăng ký bổ sung. Phương án duy nhất là tổ chức một trận giao hữu quốc tế đủ điều kiện để FIFA công nhận, đưa Messi vào sân và gửi biên bản thi đấu lên cơ quan quản lý bóng đá thế giới.
Sau khi được Chủ tịch AFA Julio Grondona chấp thuận, Pekerman còn đề nghị trận đấu diễn ra trên sân Argentinos Juniors - nơi Diego Maradona từng bắt đầu sự nghiệp - như một biểu tượng chuyển giao giữa hai thế hệ lớn của bóng đá Argentina.
Không ai trên khán đài khi ấy có thể hình dung mình vừa chứng kiến khoảnh khắc mở đầu cho một chương mới của bóng đá Argentina. Và như chính HLV Pekerman nhận xét: "Phần còn lại là lịch sử".
Messi đang đi tìm chiếc cúp vàng thế giới thứ hai trong sự nghiệp. Ảnh: FIFA.
Có một nghịch lý thú vị. Trong khi Argentina từng bỏ quên rồi từng phải vội vã tìm Messi, chính Messi lại chưa bao giờ dao động. Cậu lớn lên ở Catalonia. Nói tiếng Tây Ban Nha pha giọng Argentina. Học bóng đá ở Barcelona. Có bạn bè đều khoác áo tuyển Tây Ban Nha. Sau này nhập quốc tịch Tây Ban Nha và hoàn toàn đủ điều kiện thi đấu cho La Roja.
Một người bạn từng nói với Messi: "Nếu chọn Tây Ban Nha, giờ cậu đã vô địch World Cup từ lâu." Messi trả lời: "Không bao giờ giống được. Vô địch cùng Argentina mới là điều đặc biệt." Điều ấy giải thích vì sao, ngay cả khi Argentina chưa nhìn thấy, Messi vẫn luôn hướng về Argentina.
Người đầu tiên nhắc Argentina về Messi là một thành viên tuyển Tây Ban Nha. Người đầu tiên để tuyển Argentina tìm thấy Messi là bà nội cậu trong cuốn danh bạ Rosario. Người đầu tiên giới thiệu Messi cho AFA là một cuộn băng VHS. Người đầu tiên viết tên Messi trong giấy triệu tập còn đánh sai chính tên cậu. Những chi tiết ấy hôm nay nghe giống một giai thoại.
Nhưng nếu chỉ một mắt xích trong chuỗi ấy đứt gãy, lịch sử bóng đá có thể đã hoàn toàn khác. Và rất có thể đêm nay, Messi và các tuyển thủ Tây Ban Nha đã đứng chung chiến tuyến ở chung kết World Cup 2026.
