Khô hạn khả năng đến sớm ở Đông Nam Bộ

Lượng mưa từ đầu năm đến nay thiếu hụt so với trung bình nhiều năm đang dẫn tới khả năng khô hạn xuất hiện sớm trong mùa khô ở Đông Nam Bộ.

Theo Viện Quy hoạch Thủy lợi Miền Nam, đến ngày 22/1, nguồn nước trong các hồ chứa thủy lợi vùng Đông Nam Bộ đạt mức khá, từ 73÷94% dung tích thiết kế.

Tuy nhiên so với năm 2025, dung tích trữ tại các lưu vực sông Đồng Nai và Sài Gòn đang thấp hơn trong bối cảnh mưa đầu năm thiếu hụt nhiều so với trung bình nhiều năm. Trong tháng 1, trên địa bàn các tỉnh vùng Đông Nam Bộ phổ biến không mưa hoặc mưa không đáng kể. Tổng lượng mưa lũy tích từ đầu năm 2026 đến nay đang thiếu hụt so trung bình nhiều năm khoảng 35,4%. Đây là dấu hiệu cảnh báo sớm về khô hạn trong mùa khô năm nay.

Khô hạn có khả năng đến sớm ở Đông Nam Bộ. Ảnh: Sơn Trang. — Khô hạn có khả năng đến sớm ở Đông Nam Bộ. Ảnh: *Sơn Trang*.

Vụ đông xuân 2025 - 2026, tổng diện tích gieo trồng trong công trình thủy lợi (CTTL) toàn vùng Đông Nam Bộ khoảng 111.120ha (50.649ha lúa; 59.461ha các loại rau màu, cây hàng năm, cây lâu năm; 1.010ha thủy sản).

Với tình hình nguồn nước trong hệ thống CTTL hiện tại và dự báo mưa trong thời gian vụ đông xuân 2025 - 2026, nhìn chung toàn vùng đảm bảo nguồn nước phục vụ sản xuất. Tuy nhiên nguy cơ hạn hán, thiếu nước có khả năng xảy ra ở mức khá cao tại các vùng tưới ngoài phạm vi các CTTL, nhất là ở Đồng Nai.

Trước khả năng khô hạn đến sớm trong mùa khô năm nay ở vùng Đông Nam Bộ, Viện Quy hoạch Thủy lợi Miền Nam kiến nghị các địa phương và đơn vị quản lý cần rà soát lại quy trình vận hành, kiên quyết không xả thừa so với nhu cầu dùng nước thực tế, tuân thủ nghiêm ngặt lịch điều tiết, kế hoạch sử dụng nước đã được duyệt.

Các địa phương và đơn vị quản lý cần điều tiết nước hợp lý, tiết kiệm ngay từ đầu vụ để đảm bảo an ninh nguồn nước cho đến cuối mùa khô, đặc biệt lưu ý tại lưu vực sông Sài Gòn và Đồng Nai - nơi dung tích thấp hơn cùng kỳ năm ngoái.

Các vùng ngoài phạm vi cấp nước của các CTTL cần theo dõi chặt chẽ tình hình thời tiết, nguồn nước để thực hiện kế hoạch gieo trồng, giảm thiểu thiệt hại khi nguồn nước không đảm bảo.

Các khu vực được cảnh báo có nguy cơ xảy ra hạn, nhất là tại Đồng Nai cần kích hoạt sớm các phương án phòng chống hạn, chủ động nạo vét ao hồ, chuẩn bị trạm bơm dã chiến để tận dụng nguồn nước hồi quy.

Các địa phương và đơn vị quản lý cần tăng cường công tác tuyên truyền, thường xuyên thông báo tình hình thời tiết, nguồn nước để điều chỉnh kế hoạch sản xuất phù hợp. Đồng thời duy tu, sửa chữa công trình phục vụ phòng, chống hạn mặn.

Bên cạnh đó nạo vét một số trục kênh chính, ưu tiên đầu tư nạo vét hệ thống thủy lợi nội đồng, củng cố bờ bao ngăn mặn, trữ ngọt, sửa chữa các cống, bọng, điều tiết nước... để tăng khả năng trữ nước ngọt và giữ kín nước, giảm tổn thất rò rỉ, trữ nước trên hệ thống kênh rạch nội đồng chống hạn, đảm bảo cấp nước sinh hoạt và phục phục vụ sản xuất.

Sơn Trang