Khát vọng Lai Châu xanh: Mở đường cho kinh tế rừng

Chính sách mới phát triển kinh tế rừng

Trên những triền núi nối tiếp nhau của Lai Châu, màu xanh của rừng đang dần trở lại, không chỉ phủ kín đất trống mà còn mang theo kỳ vọng về một hướng phát triển kinh tế mới. Nếu trước đây, rừng chủ yếu được bảo vệ theo cách “giữ cho còn”, thì nay, với những chính sách cụ thể, đồng bộ, Lai Châu đang từng bước biến lâm nghiệp thành ngành kinh tế hàng hóa theo hướng xanh, bền vững.

Bước ngoặt lớn trong phát triển lâm nghiệp của Lai Châu đến từ việc cụ thể hóa các chính sách theo Nghị định 58/2024/NĐ-CP. Theo đó, tỉnh Lai Châu đã ban hành nghị quyết quy định rõ mức đầu tư, hỗ trợ và cơ chế tài chính cho các hoạt động bảo vệ, phát triển rừng.

Điểm đáng chú ý là các mức hỗ trợ được thiết kế khá toàn diện, từ bảo vệ rừng đặc dụng, rừng phòng hộ đến rừng sản xuất. Chẳng hạn, cộng đồng dân cư, doanh nghiệp hay hộ gia đình được giao rừng đặc dụng có thể nhận hỗ trợ lên tới 500.000 - 600.000 đồng/ha/năm tùy khu vực. Với rừng phòng hộ, mức hỗ trợ cũng tương đương, tạo động lực rõ rệt để người dân gắn bó với rừng.

Không dừng lại ở đó, các chính sách khoanh nuôi xúc tiến tái sinh rừng cũng được triển khai mạnh mẽ. Người dân và tổ chức tham gia có thể nhận hỗ trợ từ 1-2 triệu đồng/ha/năm, kéo dài nhiều năm, tùy theo hình thức thực hiện. Đây được xem là “đòn bẩy” quan trọng để phục hồi những cánh rừng đã suy thoái.

Với rừng sản xuất, tỉnh Lai Châu dành nguồn lực đáng kể để hỗ trợ trồng mới và phát triển lâm sản ngoài gỗ. Hộ nghèo, đồng bào dân tộc thiểu số được hỗ trợ tới 15 triệu đồng/ha/chu kỳ trồng rừng, cùng với chi phí khuyến lâm. Chính sách này không chỉ giúp người dân có vốn đầu tư mà còn thúc đẩy hình thành vùng nguyên liệu tập trung.

Tại xã Tân Uyên, gia đình anh Lò Văn Hòa từng gắn bó với nương rẫy. Nhưng vài năm trở lại đây, anh chuyển sang trồng quế và keo trên diện tích hơn 7 ha. Nhờ được hỗ trợ giống, kỹ thuật và một phần chi phí đầu tư, mô hình trồng rừng của gia đình anh dần ổn định.

Anh Hòa chia sẻ: “Trồng rừng giờ không còn là việc lâu dài mà không có thu nhập. Có chính sách hỗ trợ, lại có doanh nghiệp thu mua nên chúng tôi yên tâm đầu tư”. 

Sự thay đổi này đang diễn ra ở nhiều địa phương. Người dân không còn khai thác rừng tự nhiên mà chuyển sang trồng rừng sản xuất, kết hợp phát triển các loại cây có giá trị như quế, mắc ca, sơn tra… Một số nơi còn phát triển mô hình trồng dược liệu dưới tán rừng, nâng cao giá trị trên cùng một diện tích.

Chuỗi giá trị lâm nghiệp trong phát triển xanh

Một trong những mục tiêu lớn của Lai Châu là đưa lâm nghiệp thoát khỏi tình trạng sản xuất manh mún, tiến tới hình thành chuỗi giá trị. Các chính sách hỗ trợ đã tạo điều kiện để doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào lĩnh vực này.

Nhiều cơ sở chế biến gỗ, tinh dầu quế, dược liệu đã được đầu tư, giúp nâng cao giá trị sản phẩm. Thay vì bán gỗ nguyên liệu giá thấp, người dân có thể tham gia vào chuỗi sản xuất, từ trồng, chăm sóc đến chế biến.

Song song với đó, tỉnh Lai Châu cũng định hướng phát triển rừng gỗ lớn, cấp chứng chỉ quản lý rừng bền vững. Đây là hướng đi quan trọng để sản phẩm lâm nghiệp của Lai Châu đáp ứng yêu cầu của thị trường trong và ngoài nước.

Điểm nổi bật trong chiến lược lâm nghiệp của Lai Châu là phát triển theo hướng xanh. Các chính sách không chỉ tập trung vào kinh tế mà còn gắn chặt với mục tiêu bảo vệ môi trường, giảm phát thải và thích ứng biến đổi khí hậu.

Việc hỗ trợ bảo vệ rừng tự nhiên trong thời gian đóng cửa rừng, với mức 500.000 - 600.000 đồng/ha/năm đối với hộ dân, đã góp phần nâng cao ý thức giữ rừng. Rừng không còn là tài nguyên để khai thác mà trở thành nguồn sinh kế lâu dài.

Các mô hình sinh kế dưới tán rừng như nuôi ong, trồng dược liệu, phát triển du lịch sinh thái cũng đang được khuyến khích. Điều này giúp người dân có thêm thu nhập mà vẫn bảo vệ được hệ sinh thái.

Đặc biệt, Chính sách hỗ trợ đầu tư sản xuất giống cây lâm nghiệp tại Lai Châu quy định các tổ chức, hộ gia đình, cá nhân được hỗ trợ 50% tổng mức đầu tư cho các dự án như rừng giống, vườn giống, trung tâm giống chất lượng cao và vườn ươm. Mức hỗ trợ cụ thể gồm: 55 triệu đồng/ha cho rừng giống trồng mới; 25 triệu đồng/ha cho rừng giống chuyển hóa; tối đa 5 tỷ đồng/dự án trung tâm giống; 300 triệu đồng cho vườn ươm nuôi cấy mô. Ngoài ra, trồng cây phân tán được hỗ trợ 15 triệu đồng/ha.

Trao đổi với phóng viên, ông Nguyễn Thành Đồng, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lai Châu cho biết: “Việc ban hành các chính sách cụ thể theo Nghị định 58 đã tạo hành lang pháp lý và nguồn lực quan trọng để phát triển lâm nghiệp theo hướng hàng hóa. Chúng tôi xác định đây là ngành kinh tế trụ cột, gắn chặt với mục tiêu phát triển xanh và bền vững”.

Theo Phó Giám đốc Sở Nguyễn Thành Đồng, thời gian tới, tỉnh Lai Châu sẽ tiếp tục hoàn thiện cơ chế, thu hút doanh nghiệp đầu tư, đồng thời nâng cao chất lượng rừng và mở rộng diện tích rừng sản xuất.

"Quan trọng nhất là thay đổi nhận thức của người dân, từ khai thác sang phát triển rừng bền vững, từ đó nâng cao thu nhập và bảo vệ môi trường lâu dài”, ông Nguyễn Thành Đồng  nói.

Dù còn không ít khó khăn như địa hình phức tạp, chi phí vận chuyển cao hay liên kết sản xuất chưa chặt chẽ, nhưng với hệ thống chính sách đồng bộ, Lai Châu đang từng bước tháo gỡ những “nút thắt” trong phát triển lâm nghiệp.

Những cánh rừng hôm nay không chỉ mang màu xanh của sự sống mà còn là biểu tượng cho hướng đi mới, nơi kinh tế và môi trường song hành. Khi người dân thực sự sống được từ rừng, khi doanh nghiệp tìm thấy cơ hội đầu tư, và khi chính sách tiếp tục phát huy hiệu quả, lâm nghiệp Lai Châu sẽ trở thành một ngành kinh tế hàng hóa đúng nghĩa.

Hội nghị “Phát triển nông nghiệp hàng hóa, dược liệu theo hướng kinh tế xanh”

- Đơn vị tổ chức: Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp UBND tỉnh Lai Châu

- Thời gian: 23 - 24/4/2026

- Địa điểm: Trung tâm Hội nghị Văn hoá tỉnh Lai Châu.

- Chủ trì: Lãnh đạo Bộ Nông nghiệp và Môi trường; Lãnh đạo UBND tỉnh Lai Châu

- Đơn vị truyền thông: Báo Nông nghiệp và Môi trường

- Hình thức: Trực tiếp và trực tuyến qua Zoom Hội nghị sáng ngày 24/4/2026: 

- ID cuộc họp Zoom: 975 2537 2977, Mật khẩu: DL2404