Ra mắt từ năm 2013, hệ thống giao dịch phát thải (ETS) của Kazakhstan hiện bao phủ hơn 200 doanh nghiệp, chiếm khoảng 50% tổng lượng phát thải quốc gia.
Trên thế giới, ngày càng nhiều quốc gia thúc đẩy hệ thống giao dịch phát thải (ETS). Ảnh: ICAP.
Tuy nhiên, hệ thống này vẫn còn ở mức kém phát triển so với các thị trường hàng đầu. Giá carbon tại Kazakhstan chỉ quanh mức 1 USD/tấn, trong khi tại châu Âu đã lên tới 90 USD/tấn. Theo các chuyên gia, mức giá tối thiểu cần đạt khoảng 20 USD/tấn mới có thể đủ sức khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào các dự án giảm phát thải.
Trong những năm qua, Kazakhstan đã liên tục cải cách ETS, đặc biệt với việc áp dụng bộ tiêu chuẩn giám sát, báo cáo và thẩm định (MRV) giai đoạn 2018-2021, cùng với nền tảng số hỗ trợ quản lý dữ liệu. Đáng chú ý, năm 2023, nước này giới thiệu thị trường carbon tự nguyện theo chuẩn quốc tế VERRA và Gold Standard, mở ra kênh thu hút đầu tư tư nhân vào các dự án khí hậu.
Dù vậy, ETS của Kazakhstan vẫn đối mặt với nhiều hạn chế như thanh khoản thấp, thiếu nhân lực và phạm vi bao phủ hẹp. Trong khi đó, Trung Quốc đã mở rộng hệ thống sang nhiều ngành và xây dựng nền tảng số quốc gia, giúp tăng tính minh bạch và đẩy giá carbon vượt 10 USD/tấn.
Trong bối cảnh cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM) của Liên minh châu Âu tạo áp lực lên hàng xuất khẩu, Kazakhstan cần đẩy nhanh cải cách ETS, mở rộng phạm vi bao phủ và nâng giá carbon, nhằm tăng sức cạnh tranh trong nền kinh tế carbon thấp.
