Học yêu môi trường từ những mầm cây nhỏ

Vườn ươm học đường giúp bài học môi trường gần gũi hơn

Thay vì chỉ tiếp cận kiến thức môi trường qua sách vở, nhiều trường học hiện nay đang lựa chọn cách giáo dục trực quan hơn bằng các mô hình trải nghiệm thực tế. Trong đó, vườn ươm học đường đang trở thành một không gian giáo dục đặc biệt, nơi học sinh được trực tiếp quan sát, chăm sóc và đồng hành cùng sự phát triển của từng mầm cây nhỏ.

Tại Trường Mầm non A Bình Mỹ (xã Bình Mỹ, tỉnh Ninh Bình), khoảng sân vốn đơn thuần là nơi vui chơi nay được phủ thêm sắc xanh của các luống cây, khay ươm và những góc trải nghiệm ngoài trời dành cho trẻ nhỏ. Các em được hướng dẫn gieo hạt, tưới cây, nhổ cỏ hay quan sát cây lớn lên từng ngày.

Theo cô Trần Thị Kim Liên, Hiệu trưởng Trường Mầm non A Bình Mỹ, mô hình vườn ươm mang lại nhiều giá trị thiết thực cho trẻ mầm non, không chỉ tạo cảnh quan xanh - sạch - đẹp mà còn trở thành “học liệu sống” phục vụ hoạt động giáo dục trong nhà trường.

“Thông qua việc trực tiếp chăm sóc cây, các con được trải nghiệm, được vận động và học cách yêu thiên nhiên từ những việc rất nhỏ. Đây cũng là môi trường giúp trẻ phát triển hài hòa hơn về kỹ năng và cảm xúc”, cô Liên chia sẻ.

Theo cô Liên, thời gian tới, nhà trường sẽ tiếp tục xây dựng kế hoạch chăm sóc vườn cây bài bản hơn, phân công giáo viên, nhân viên cùng tham gia duy trì mô hình; đồng thời đưa các hoạt động trải nghiệm với cây xanh vào chương trình chăm sóc, giáo dục trẻ thường xuyên.

Không chỉ dừng ở việc tạo thêm mảng xanh cho trường học, điều quan trọng hơn là các em nhỏ được hình thành ý thức bảo vệ môi trường ngay từ sớm. Những hành động như tưới cây, nhặt lá hay giữ gìn khu vườn sạch đẹp đang dần trở thành thói quen tự nhiên với nhiều học sinh.

Tại Trường Tiểu học Đô thị Việt Hưng (phường Việt Hưng, TP. Hà Nội), mô hình vườn ươm cũng đang mang lại những chuyển biến tích cực trong cách học sinh tiếp cận các vấn đề môi trường.

Thầy Ngô Quốc Anh, Hiệu trưởng nhà trường cho biết, quá trình đồng hành cùng các hoạt động như Ngày hội “Sống khỏe sống xanh” hay chăm sóc vườn ươm học đường đã giúp học sinh tiếp nhận kiến thức theo cách nhẹ nhàng và chủ động hơn.

“Những khái niệm về môi trường không còn khô khan mà trở nên gần gũi với đời sống hằng ngày. Khi được trực tiếp tham gia, các em không chỉ hiểu mà còn cảm nhận rõ hơn trách nhiệm của mình với thiên nhiên”, thầy Quốc Anh nói.

Theo nhiều giáo viên, hiệu quả lớn nhất của mô hình nằm ở tính thực tiễn. Bởi thay vì nghe giảng lý thuyết, học sinh được tự tay làm, tự quan sát và tự cảm nhận sự thay đổi của cây cối theo thời gian. Chính quá trình ấy giúp các bài học về môi trường trở nên dễ nhớ và có sức lan tỏa hơn.

Học sinh thay đổi nhận thức nhờ trải nghiệm thực tế

Sự thay đổi không chỉ thể hiện qua những khu vườn xanh hơn mà còn đến từ nhận thức và hành động của học sinh sau khi tham gia mô hình.

Em Lê Hà Phương, học sinh lớp 5A2 Trường Tiểu học Đô thị Việt Hưng cho biết, trước đây em nghĩ việc bảo vệ môi trường là điều gì đó lớn lao. Nhưng sau khi tham gia chăm sóc vườn ươm tại trường, em nhận ra mọi việc đều có thể bắt đầu từ những hành động nhỏ mỗi ngày.

“Mỗi sáng em cùng các bạn tưới cây, nhặt lá và theo dõi cây lớn lên. Em thấy rất vui khi cây mình chăm bắt đầu ra lá mới. Giờ em cũng chú ý hơn đến việc tiết kiệm nước và bỏ rác đúng nơi quy định”, em Hà Phương chia sẻ.

Trong khi đó, bé Vũ Thanh Trúc, học sinh Trường Mầm non A Bình Mỹ lại đặc biệt hào hứng với những giờ hoạt động ngoài trời cùng thầy cô và các bạn.

“Con thích nhất là được tưới cây và trồng hoa. Con muốn trường có thật nhiều cây xanh để sân trường mát hơn”, em Trúc hồn nhiên nói.

Những chia sẻ ngây thơ nhưng chân thật ấy cho thấy mô hình vườn ươm đang tác động tích cực tới nhận thức của trẻ theo cách rất tự nhiên. Không áp lực, không giáo điều, bài học về môi trường được bắt đầu từ chính những trải nghiệm gần gũi trong cuộc sống hằng ngày.

Không chỉ học sinh, phụ huynh cũng cảm nhận rõ những thay đổi tích cực từ con em mình sau khi tham gia các hoạt động trải nghiệm xanh tại trường.

Chị Đặng Thị Kiều Nhi, phụ huynh có con học tại Trường Mầm non A Bình Mỹ cho biết, từ khi được tham gia chăm sóc vườn cây ở trường, con chị trở nên thích các hoạt động ngoài trời hơn và chủ động nhắc người lớn giữ gìn vệ sinh môi trường.

“Có hôm con thấy tôi định bỏ chai nhựa đi thì nhắc giữ lại để tái chế. Những thay đổi nhỏ như vậy khiến phụ huynh rất vui vì thấy con bắt đầu có ý thức hơn với môi trường xung quanh”, chị Nhi chia sẻ.

Theo ông Nguyễn Thái Nam, Phó Chủ tịch UBND xã Bình Mỹ, các vườn ươm học đường không chỉ giúp địa phương có thêm không gian xanh mà còn tạo điều kiện để học sinh và người dân cùng tham gia chăm sóc, giữ gìn môi trường từ những việc nhỏ nhất.

“Điều ý nghĩa nhất là mô hình đã góp phần lan tỏa ý thức bảo vệ môi trường trong cộng đồng. Từ trường học, tinh thần sống xanh đang dần được kết nối tới từng gia đình và khu dân cư”, ông Nam nhấn mạnh.

Trong bối cảnh giáo dục trải nghiệm ngày càng được chú trọng, những mô hình như vườn ươm học đường đang cho thấy hiệu quả rõ rệt. Không cần những bài học quá lớn lao, chính việc để trẻ tự tay chăm một mầm cây nhỏ lại đang giúp các em học cách yêu thiên nhiên, sống trách nhiệm hơn với môi trường và cộng đồng quanh mình.