Gieo mầm xanh từ trường học: [Bài 2] Trường Lê Ngọc Hân nuôi dưỡng công dân xanh

Nếu Trường Tiểu học Bắc Cường 1 đặt nền móng cho giáo dục xanh bằng việc hình thành thói quen và sự đồng thuận của cộng đồng, thì Trường Tiểu học Lê Ngọc Hân (Lào Cai) tiếp tục mở rộng mô hình này theo chiều sâu. Giáo dục xanh ở đây không chỉ dừng lại ở ý thức hay hành vi, mà được đưa vào chính không gian học tập, phương pháp dạy học và tư duy của mỗi học sinh.

Khi trường học trở thành một hệ sinh thái sống

Bước qua cánh cổng Trường Tiểu học Lê Ngọc Hân, điều dễ nhận thấy nhất không phải là những dãy phòng học khô cứng, mà là cảm giác gần gũi, nhẹ nhàng của một không gian được thiết kế hài hòa với thiên nhiên. Cây xanh, bồn hoa, thảm cỏ và những góc nghỉ chân nhỏ được bố trí hợp lý, tạo nên một môi trường học tập mở, nơi học sinh được “thở” cùng thiên nhiên trong mỗi ngày đến lớp.

Sân trường không chỉ là nơi vui chơi mà còn là không gian học tập ngoài trời. Dưới tán cây mát, các giờ sinh hoạt tập thể, hoạt động trải nghiệm hay những tiết học tích hợp được tổ chức linh hoạt. Học sinh được học trong không gian mở, được quan sát trực tiếp thiên nhiên xung quanh, từ đó hình thành cảm nhận rằng học tập không bị giới hạn trong bốn bức tường lớp học.

Với nhà trường, không gian giáo dục được nhìn nhận như một hệ sinh thái sống, nơi con người, thiên nhiên và tri thức cùng tồn tại, tác động và nuôi dưỡng lẫn nhau. Mỗi góc cây, bồn hoa hay khoảng sân đều có thể trở thành “giáo cụ trực quan”, giúp học sinh học bằng trải nghiệm thay vì chỉ tiếp thu lý thuyết.

Bên trong mỗi lớp học, giáo dục xanh tiếp tục được cụ thể hóa bằng những chi tiết giản dị nhưng giàu ý nghĩa. Các “góc sáng tạo xanh” được thiết kế từ vật liệu tái chế như bìa carton, chai nhựa, giấy cũ… trở thành nơi trưng bày sản phẩm học tập và ý tưởng sáng tạo của học sinh. Những vật liệu tưởng chừng bỏ đi được tái sử dụng thành chậu cây, hộp bút, mô hình khoa học, tranh ghép hoặc đồ dùng học tập.

Qua quá trình đó, học sinh không chỉ học cách tái sử dụng vật liệu mà còn cảm nhận rõ giá trị của lao động sáng tạo và trách nhiệm với môi trường. Mỗi sản phẩm tái chế đều mang theo một câu chuyện học tập về vòng đời của vật liệu, về cách con người có thể lựa chọn tiêu dùng thông minh để giảm áp lực lên môi trường sống.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường giao Báo Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với Vụ Hợp tác quốc tế, Quỹ Vì tương lai xanh tổ chức Giải thưởng trường học sinh thái ASEAN Việt Nam năm 2025 - Trường học không rác thải nhựa. Mọi thông tin liên quan đến Giải thưởng bạn đọc xem trên Báo điện tử nongnghiepmoitruong.vn, trang web của Giải thưởng ecoschool.vn.

Dạy học theo dự án, học sinh trở thành chủ thể của giáo dục xanh

Trên nền tảng không gian học tập mở, Trường Tiểu học Lê Ngọc Hân đẩy mạnh đổi mới phương pháp dạy học, coi đây là yếu tố then chốt để giáo dục xanh đi vào chiều sâu. Dạy học theo dự án được triển khai linh hoạt, trong đó các chủ đề môi trường được tích hợp vào nhiều môn học khác nhau như Tự nhiên - Xã hội, Khoa học, Mỹ thuật, Tiếng Việt và Toán học.

Học sinh được giao những nhiệm vụ gắn với thực tiễn như thiết kế sản phẩm tái chế, xây dựng mô hình “ngôi nhà xanh”, “khu phố không rác thải”, hay lập kế hoạch tuyên truyền bảo vệ môi trường cho gia đình và cộng đồng. Các em được làm việc nhóm, thuyết trình, phản biện và bảo vệ ý tưởng của mình trước tập thể.

Theo cô Bùi Thị Việt Hà, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Lê Ngọc Hân, quá trình học tập này giúp học sinh không chỉ tiếp thu kiến thức mà còn hình thành tư duy sáng tạo, khả năng giải quyết vấn đề và tinh thần hợp tác. Đây là những năng lực cốt lõi của công dân trong xã hội hiện đại và cũng là nền tảng quan trọng của công dân xanh trong tương lai.

Các hoạt động STEM môi trường được tổ chức thường xuyên với nội dung gắn chặt với đời sống hằng ngày. Học sinh được khám phá khoa học thông qua những vấn đề gần gũi như xử lý rác thải, tiết kiệm năng lượng, bảo vệ nguồn nước hay trồng cây xanh. Từ việc quan sát sự phân hủy của rác hữu cơ, thiết kế mô hình lọc nước đơn giản, đến đo lượng ánh sáng cần thiết cho cây phát triển, các em được tiếp cận khoa học bằng trải nghiệm trực tiếp.

Bên cạnh đó, các câu lạc bộ xanh được thành lập, trao quyền cho học sinh trở thành chủ thể của giáo dục xanh. Nhiều em mạnh dạn đề xuất sáng kiến nhỏ nhưng thiết thực như phân loại rác tại lớp, tiết kiệm điện nước, chăm sóc cây xanh trong khuôn viên trường. Các em dần trở thành những “đại sứ xanh”, lan tỏa ý thức bảo vệ môi trường tới bạn bè, gia đình và cộng đồng.

Đằng sau những đổi thay tích cực ấy là sự đồng hành bền bỉ của đội ngũ giáo viên. Giáo viên không chỉ truyền đạt kiến thức mà còn là người khơi nguồn cảm hứng, dẫn dắt học sinh khám phá thế giới xanh. Nhà trường khuyến khích giáo viên đổi mới phương pháp, chủ động lồng ghép nội dung môi trường và kỹ năng sống vào bài giảng, tạo nền tảng cho giáo dục toàn diện và bền vững.

Từ những lớp học mở và phương pháp dạy học đổi mới, Trường Tiểu học Lê Ngọc Hân đang từng bước nuôi dưỡng những công dân xanh có tư duy sáng tạo, tinh thần trách nhiệm và năng lực hội nhập.

Lễ trao Giải thưởng Trường học sinh thái ASEAN Việt Nam 2025 dự kiến diễn ra vào 8 giờ sáng ngày 31/1/2026 tại Cung Thiếu nhi Hà Nội Cơ sở 2, Phạm Hùng, Cầu Giấy, Hà Nội. Sự kiện do Lãnh đạo Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì. Lễ trao giải được tường thuật trực tuyến trên Truyền hình Nông nghiệp và Môi trường và Báo Nông nghiệp và Môi trường điện tử (nongnghiepmoitruong.vn); đồng thời tổ chức trực tuyến qua nền tảng Zoom tại địa chỉ: ID cuộc họp: 973 8347 6746; Mật mã: SA3101.