Gian nan làm giàu, làm sạch dữ liệu đất đai

Chiến dịch ở bản

Kể từ khi chính quyền địa phương 2 cấp đi vào hoạt động, triển khai nhiệm vụ “làm sạch, làu giàu và đồng bộ dữ liệu đất đai”, trụ sở xã Lê Lợi thường xuyên sáng đèn đến tối. Nhiều cán bộ sau giờ hành chính lại mang hồ sơ xuống từng bản để rà soát, kiểm kê và đối chiếu lại thông tin sử dụng đất của người dân.

Xã vùng cao Lê Lợi được thành lập trên cơ sở sáp nhập 4 xã gồm Lê Lợi, Pú Đao, Nậm Pì (huyện Nậm Nhùn cũ) và Chăn Nưa (huyện Sìn Hồ cũ). Sau sáp nhập, xã có diện tích hơn 288km² với trên 9.000 nhân khẩu sinh sống tại 24 bản, chủ yếu là đồng bào các dân tộc Thái, Mảng, Mông.

Anh Nguyễn Văn Bảo, cán bộ Phòng Kinh tế - Hạ tầng xã Lê Lợi cho biết, nhiều tháng nay bản thân anh cũng như nhiều đồng nghiệp khác ở xã gần như không còn khái niệm hết giờ làm. Ban ngày tiếp dân, xử lý thủ tục hành chính, cuối buổi chiều lại cùng lực lượng công an xã xuống từng bản để đối chiếu dữ liệu dân cư, xác minh nguồn gốc đất, kiểm tra hiện trạng sử dụng đất... Tối mịt lại quay về cơ quan, sáng đèn vào máy cập nhật hồ sơ, dữ liệu.

Anh Bảo kể, có nhiều hôm, tổ công tác đi hết nguyên cả bản mới xác minh xong một số trường hợp vì thông tin trên giấy tờ cũ không còn trùng khớp với thực tế. Nguyên do một số bản bị sáp nhập, trong đó một số hộ thay đổi nơi ở, có trường hợp chuyển nhượng qua nhiều năm nhưng chưa cập nhật. Cùng với đó là tình trạng một số diện tích đất khai hoang từ lâu nên cán bộ phải gặp trực tiếp người dân, hỏi lại trưởng bản và đối chiếu thêm với dữ liệu dân cư để có thể kiểm kê chính xác nhất. 

“Có hồ sơ thì sai năm sinh, trường hợp khác thì lại sai tên, sai họ. Có nhiều trường hợp khác đã chuyển đi nơi khác sinh sống từ lâu nên cán bộ phải tìm gặp người thân để xác minh lại thông tin, phải rà đi rà lại nhiều lần vì thông tin cũ và hiện trạng bây giờ không còn khớp nữa. Nói chung là có hàng trăm lý do, trăm vấn đề liên quan đến xác minh dữ liệu đất đai. Vất vả vô cùng”, anh Bảo liệt kê.

Ngay từ đầu tháng 4/2026, UBND xã Lê Lợi đã ban hành nhiều văn bản cử các cán bộ tham gia Ban Chỉ đạo, Tổ công tác cấp tỉnh và Tổ kỹ thuật làm giàu, làm sạch dữ liệu đất đai để phối hợp triển khai nhiệm vụ cùng các cơ quan chuyên môn.

Từ những bảng thống kê, giấy chứng nhận quyền sử dụng đất do Văn phòng Đăng ký đất đai thuộc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lai Châu chuyển về, cán bộ xã bắt đầu đối chiếu từng trường hợp với cơ sở dữ liệu dân cư, bên cạnh đó phối hợp với đơn vị đo đạc để tiếp tục bổ sung dữ liệu đất đai. 

“Nếu không rà kỹ thì dữ liệu sau này rất dễ chồng chéo, ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của người dân. Dù đã số hóa nhưng thực tế vẫn phải thực hiện các bước xác minh thủ công”, anh Bảo chia sẻ.

Trong tháng 3 vừa qua, anh Nguyễn Văn Bảo phải thường xuyên phối hợp với đơn vị đo đạc và người dân để xác minh ranh giới, kiểm tra hiện trạng, đo đạc và hoàn thiện hồ sơ dữ liệu đất đai.

Hiện địa phương đang triển khai xây dựng 4 điểm lưới địa chính; lập hồ sơ ranh giới sử dụng đất cho Ban Quản lý rừng phòng hộ dài hơn 364km; đo đạc lập hồ sơ địa chính tỷ lệ 1/1000 với diện tích hơn 25ha và tỷ lệ 1/5000 với hơn 4.759ha. Đồng thời thực hiện cấp mới 2.836 hồ sơ giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và cấp đổi 3.672 hồ sơ khác.

Riêng công tác xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai, xã đang triển khai đồng bộ tới 59.713 thửa đất; thực hiện quy trình cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với 5.614 thửa và chuyển đổi dữ liệu cho gần 14.000 thửa đất khác.

Ở bản Chiềng Chăn 3, nhiều ngày nay Trưởng bản Lò Văn Lý cũng quen với việc tối muộn mới trở về nhà. Mỗi khi cán bộ xã cần xác minh hộ dân nào, anh lại cầm sổ đi gõ cửa từng nhà để đối chiếu thông tin.

Bản Chiềng Chăn 3 hiện có 122 hộ dân, phần lớn là các hộ tái định cư thủy điện Sơn La. Đến nay, công tác thống kê đạt khoảng 80%, nhiều trường hợp vẫn đang được phối hợp xác minh lại để hoàn thiện dữ liệu.

Trưởng bản cùng cán bộ xã ngồi rà từng danh sách dân cư, giải thích để bà con hiểu việc lấy thông tin làm sạch dữ liệu đất đai không chỉ phục vụ quản lý Nhà nước mà còn giúp người dân thuận lợi hơn khi làm sổ đỏ, vay vốn hay giải quyết tranh chấp sau này.

Đi tìm lại những ranh giới đã nhòe

Ông Lý Văn Thái, Phó Chủ tịch UBND xã Lê Lợi cho biết, khó khăn lớn nhất hiện nay là khối lượng công việc quá lớn trong khi dữ liệu đất đai qua nhiều thời kỳ chưa đồng bộ. Theo số liệu, hồ sơ trước đây, vừa có đo đạc chính quy vừa có đo đạc thủ công từ những năm 2013 nên số liệu giữa hồ sơ cũ và hiện trạng thực tế có nhiều khác biệt.

"Nếu dữ liệu đầu vào không chuẩn thì về sau sẽ rất khó khăn cho công tác quản lý”, ông Lý Văn Thái nói.

Nhiều biến động đất đai kéo dài hàng chục năm khiến quá trình xác minh, kiểm kê gặp không ít trở ngại. Có những khu vực người dân khai hoang từ lâu rồi mở rộng dần sang địa bàn lân cận, hình thành cả cụm dân cư mới. Có nơi người dân thuộc xã này nhưng phần đất sinh sống lại nằm trên địa giới hành chính của xã khác.

Ví dụ như hiện trên địa giới hành chính xã Nậm Hàng vẫn có hai bản là nơi sinh sống của người dân xã Lê Lợi. Vì vậy, để xác minh và cập nhật dữ liệu, chính quyền hai địa phương phải nhiều lần phối hợp rà soát thông tin, đo đạc và kiểm đếm. Xã Lê Lợi hiện vẫn thực hiện công tác quản lý con người, nhưng về địa giới hành chính lại thuộc quản lý của xã Nậm Hàng.

Dù kế hoạch triển khai được đặt ra trong vòng 90 ngày, song nhiều cán bộ xã vẫn làm việc xuyên ngày đêm nhiều ngày để tiếp tục thực hiện kiểm kê, xác minh và hoàn thiện dữ liệu đất đai. Theo ông Thái, địa phương đang tiếp tục tuyên truyền để người dân phối hợp khai báo, đồng thời đề nghị hỗ trợ thêm về hạ tầng công nghệ và chuyên môn kỹ thuật nhằm bảo đảm tiến độ xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai theo mục tiêu “đúng - đủ - sạch - sống”.

Theo Nghị quyết của Ban Thường vụ tỉnh ủy Lai Châu, mục tiêu trong năm 2026 Lai Châu sẽ hoàn thành đo đạc, lập hồ sơ địa chính và xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai đối với 18/38 xã chưa có dữ liệu. Đồng thời hoàn thiện dữ liệu tại các xã, phường còn lại đã vận hành, khai thác hệ thống; kết nối với cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai, đẩy mạnh chuyển đổi số và từng bước cung cấp toàn trình các thủ tục hành chính về đất đai cho người dân, doanh nghiệp.