Gian nan giữ rừng giữa cao điểm mùa nắng nóng khắc nghiệt

Chủ động phòng cháy từ cơ sở

Toàn tỉnh Điện Biên hiện có khoảng 434 nghìn ha rừng, tỷ lệ che phủ đạt trên 45%. Đây là nguồn tài nguyên quan trọng, đóng vai trò bảo vệ môi trường và sinh kế người dân. Tuy nhiên, mùa khô năm nay, thời tiết nắng nóng kéo dài, nguy cơ cháy rừng luôn tiềm ẩn ở mức cao. Trước tình hình đó, lực lượng chức năng, các chủ rừng ở tỉnh Điện Biên đặc biệt chú trọng đến công tác phòng cháy, chữa cháy rừng.

Điển hình như Hạt Kiểm lâm Điện Biên Phủ đã chủ động triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm phòng cháy, chữa cháy rừng (PCCCR) ngay từ cơ sở, không để bị động, bất ngờ.

Ông Lò Văn Thành, Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm Điện Biên Phủ, cho biết: “Đơn vị xác định công tác tham mưu là nhiệm vụ trọng tâm. Trên cơ sở đó, lực lượng kiểm lâm chủ động tham mưu cấp ủy, chính quyền địa phương chỉ đạo quyết liệt công tác quản lý, bảo vệ rừng, đồng thời rà soát, bổ sung phương án PCCCR phù hợp với điều kiện từng địa bàn. Đây là cơ sở quan trọng để các giải pháp phòng cháy được triển khai sát thực tiễn".

Công tác tuyên truyền được đẩy mạnh đến 100% thôn, bản và hộ dân sống gần rừng, tổ chức ký cam kết không đốt nương làm rẫy trong thời điểm nguy cơ cháy cao. Nội dung tuyên truyền được thực hiện linh hoạt, dễ hiểu, phù hợp với điều kiện vùng cao, giúp người dân nắm rõ quy định và chủ động tham gia bảo vệ rừng.

Song song với đó, lực lượng kiểm lâm tăng cường tuần tra, kiểm tra tại các khu vực trọng điểm, kịp thời phát hiện, ngăn chặn các hành vi vi phạm. Chế độ trực PCCCR được duy trì nghiêm túc, diễn biến thời tiết, cấp dự báo cháy rừng được theo dõi chặt chẽ để chủ động phương án ứng phó.

Việc triển khai phương châm “4 tại chỗ” được thực hiện đồng bộ, từ lực lượng, phương tiện đến hậu cần, chỉ huy, bảo đảm xử lý kịp thời khi có cháy xảy ra, hạn chế thấp nhất nguy cơ cháy lan, cháy lớn. Cùng với đó, kiểm lâm phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương và người dân trong xây dựng phương án PCCCR. Các ban chỉ huy cấp xã được kiện toàn, tổ, đội tại thôn, bản được củng cố và duy trì hoạt động thường xuyên.

Lực lượng tại chỗ được tập huấn, nâng cao kỹ năng, sẵn sàng xử lý tình huống khi có cháy xảy ra. Một số mô hình hiệu quả như “Dòng họ tự quản bảo vệ rừng” tiếp tục được duy trì, gắn trách nhiệm từng hộ gia đình với diện tích rừng được giao. Mô hình phối hợp với lực lượng Biên phòng trong tuần tra, kiểm soát rừng giáp biên cũng góp phần phát hiện sớm nguy cơ cháy rừng.

Nhờ các giải pháp đồng bộ, công tác PCCCR trên địa bàn từng bước chuyển từ bị động sang chủ động, từ xử lý sang phòng ngừa. Quan trọng hơn, nhận thức của người dân được nâng lên, góp phần giữ rừng bền vững.

Bám rừng giữa nắng nóng khắc nghiệt

Đằng sau những kết quả đạt được trong công tác phòng cháy, chữa cháy rừng là không ít khó khăn, vất vả mà lực lượng kiểm lâm đang phải đối mặt, đặc biệt trong điều kiện nắng nóng kéo dài, nguy cơ cháy rừng luôn ở mức cao.

Theo thông tin từ Hạt Kiểm lâm Điện Biên Phủ, hiện đơn vị quản lý 2 xã Mường Phăng và Thanh Nưa, 2 phường Mường Thanh và Điện Biên Phủ. Chỉ có 7 công chức kiểm lâm địa bàn nhưng phải quản lý trên 19.000 ha rừng. Lực lượng mỏng trong khi diện tích quản lý rộng lớn, địa hình chủ yếu là rừng núi hiểm trở, giao thông đi lại khó khăn đã tạo áp lực không nhỏ cho công tác tuần tra, kiểm tra và xử lý tình huống phát sinh.

Thực tế cho thấy, nhiều khu vực rừng nằm xa khu dân cư, bị chia cắt bởi khe sâu, đồi dốc lớn. Mỗi chuyến tuần tra, kiểm tra rừng đều đòi hỏi cán bộ kiểm lâm phải di chuyển hàng giờ, thậm chí cả ngày đường mới tiếp cận được hiện trường. Vào mùa nắng nóng, điều kiện làm việc càng trở nên khắc nghiệt khi nhiệt độ tăng cao, nguy cơ cháy rừng luôn tiềm ẩn ở mức cao.

Không chỉ khó khăn về địa hình, việc huy động lực lượng và phương tiện chữa cháy cũng gặp nhiều hạn chế. Khi xảy ra cháy rừng, nếu việc tiếp cận hiện trường chậm trễ, nguy cơ cháy lan, cháy lớn là rất cao. Vì vậy, yêu cầu đặt ra đối với lực lượng kiểm lâm là phải thường xuyên bám sát địa bàn, kịp thời phát hiện và xử lý ngay từ khi nguy cơ mới phát sinh.

Ông Bạc Cầm Quốc Thành, Kiểm lâm viên phụ trách địa bàn xã Mường Phăng, Hạt Kiểm lâm Điện Biên Phủ, cho biết: “Trong mùa nắng nóng, anh em kiểm lâm gần như không có thời gian nghỉ, phải tăng cường tuần tra tại các khu vực có nguy cơ cháy cao. Chúng tôi luôn xác định phải phát hiện sớm, xử lý ngay từ đầu, không để xảy ra cháy lớn, gây thiệt hại đến tài nguyên rừng”.

Bên cạnh đó, đời sống của một bộ phận người dân còn phụ thuộc vào rừng, nên nguy cơ phát, đốt nương làm rẫy vẫn còn tồn tại, tiềm ẩn nguy cơ cháy lan vào rừng. Điều này đòi hỏi lực lượng kiểm lâm không chỉ làm nhiệm vụ quản lý mà còn phải kiên trì tuyên truyền, vận động, hướng dẫn người dân thay đổi tập quán, nâng cao ý thức bảo vệ rừng.

Đại diện các chủ rừng trên địa bàn, anh Lò Văn Tính, Trưởng bản Co Mận, xã Mường Phăng, cho biết: “Nhờ có cân bộ kiểm lâm bám bản, bà con yên tâm hơn nhiều. Các anh không chỉ kiểm tra mà còn hướng dẫn rất cụ thể, dễ hiểu. Từ khi kiểm lâm xuống thường xuyên, bà con ý thức hơn rõ rệt, thấy rừng là tài sản chung nên ai cũng tự giác giữ, không còn tình trạng làm ngơ như trước”.

Theo anh Tính, sự thay đổi rõ nhất là nhận thức của người dân. Nếu trước đây còn tâm lý chủ quan thì nay bà con đã chủ động hơn trong việc bảo vệ rừng, phát hiện và báo tin kịp thời khi có dấu hiệu vi phạm.

Thực tế cho thấy, chính sự bám sát địa bàn, gần dân, hiểu dân đã giúp lực lượng kiểm lâm xây dựng được niềm tin trong nhân dân. Từ chỗ còn thụ động, nhiều người dân đã trở thành “tai mắt” hỗ trợ kiểm lâm trong công tác bảo vệ rừng.

Dù điều kiện làm việc còn nhiều khó khăn, lực lượng kiểm lâm vẫn kiên trì bám rừng. “Điểm tựa” tinh thần của mỗi cán bộ không chỉ đến từ gia đình, đồng đội mà còn từ ý thức trách nhiệm với tài nguyên rừng và môi trường; từ sự tin tưởng của cấp ủy, chính quyền và nhân dân.

Giữa cái nắng nóng gay gắt của mùa khô, những bước chân lặng lẽ của những cán bộ kiểm lâm ở Điện Biên vẫn ngày đêm bám rừng, góp phần giữ vững màu xanh và bảo vệ tài nguyên rừng.