Dùng năng lượng mặt trời để bơm tưới, lợi ích nhân đôi

Ngày 17/4, tại Đắk Lắk, Viện Khoa học kỹ thuật Nông lâm nghiệp Tây Nguyên (WASI) phối hợp với Công ty cổ phần Tập đoàn DAT và Công ty TNHH Thương mại Gia Phát Việt tổ chức hội thảo chuyên đề “Ứng dụng giải pháp Solar Pump trong nông nghiệp”.

Tính khả thi cao

TS Phan Việt Hà, Phó Viện trưởng phụ trách Viện Khoa học kỹ thuật Nông lâm nghiệp Tây Nguyên cho biết, hiện nay ngành nông nghiệp đang phải đối mặt với những thách thức trực tiếp từ biến đổi khí hậu, suy thoái tài nguyên đất, nước và sự đứt gãy các chuỗi giá trị sản xuất. Để giải quyết bài toán chi phí và thích ứng với điều kiện khắc nghiệt, giải pháp năng lượng mặt trời (Solar) được xem là một thành phần quan trọng trong hệ sinh thái nông nghiệp thông minh.

Trong bối cảnh sản xuất nông nghiệp tại Tây Nguyên chịu tác động đồng thời từ biến đổi khí hậu và áp lực chi phí đầu vào, đặc biệt là năng lượng phục vụ tưới tiêu, nhu cầu về các giải pháp vận hành hiệu quả và bền vững ngày càng trở nên cấp thiết. Thực tế tại nhiều khu vực cho thấy hệ thống điện lưới chưa ổn định, trong khi mô hình bơm sử dụng nhiên liệu truyền thống vẫn phổ biến, dẫn đến chi phí vận hành cao và phụ thuộc vào biến động giá năng lượng.

Tại hội thảo, các nội dung tham luận tập trung làm rõ thực trạng sản xuất nông nghiệp tại khu vực Tây Nguyên, nhu cầu ứng dụng công nghệ trong tưới tiêu, đồng thời phân tích khả năng tích hợp các giải pháp năng lượng tái tạo vào hệ thống hiện hữu cũng như điều kiện triển khai thực tế tại quy mô hộ nông dân, hợp tác xã và trang trại.

Trong đó, giải pháp bơm năng lượng mặt trời (Solar Pump) được xem là phương án kỹ thuật có tính khả thi trong điều kiện khu vực có cường độ bức xạ mặt trời cao, nhu cầu tưới tập trung vào ban ngày và đặc thù sản xuất phân tán. Mô hình này có khả năng vận hành độc lập hoặc kết hợp với điện lưới, góp phần giảm chi phí năng lượng và nâng cao tính chủ động trong tưới tiêu tại nhiều khu vực sản xuất.

Theo TS Phan Việt Hà, hệ thống bơm năng lượng mặt trời (Solar Pump) mang lại những lợi ích vượt trội như giúp chủ động nguồn năng lượng, tối ưu hóa chi phí, độ bền cao và phù hợp với canh tác thông minh. “Việc chuyển đổi sang năng lượng sạch không chỉ giúp tăng lợi nhuận cho nông dân mà còn giúp ngành nông nghiệp thực hiện cam kết quốc tế về giảm phát thải khí nhà kính. Đây là nền tảng quan trọng để xây dựng thương hiệu nông sản xanh, đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe của thị trường thế giới”, TS Phan Việt Hà nhấn mạnh.

Nhiều lợi ích

Về phía doanh nghiệp, ông Võ Thanh Trọng (Công ty cổ phần Tập đoàn DAT) nêu 5 vấn đề cốt lõi trong sản xuất nông nghiệp ở Tây Nguyên: tình trạng hạn hán và thiếu nước; chi phí nhiên liệu tăng cao cho hệ thống tưới tiêu; thiếu điện lưới ổn định tại vùng sâu, vùng xa; biến đổi khí hậu ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp và hạn chế trong tiếp cận các giải pháp công nghệ. Theo ông Trọng, đây là những yếu tố đang trực tiếp ảnh hưởng đến chi phí, năng suất và hiệu quả sản xuất của nông dân hiện nay.

Ông Trọng cho rằng, giải pháp bơm năng lượng mặt trời trong nông nghiệp có thể giải quyết được nhiều vấn đề cốt lõi trong sản xuất nông nghiệp ở Tây Nguyên, giúp nông dân chủ động nguồn nước tưới, không phụ thuộc điện lưới, giảm chi phí nhiên liệu và phù hợp triển khai trong điều kiện thực tế.

Đối với vấn đề vốn đầu tư ban đầu, kỹ thuật vận hành hay sự phù hợp với từng loại cây trồng, TS Phan Việt Hà cho rằng đây là những rào cản cần được tháo gỡ trong quá trình triển khai giải pháp bơm năng lượng mặt trời trong nông nghiệp. “Vì vậy, tôi rất mong các chuyên gia và nhà sản xuất cùng thảo luận, chia sẻ kinh nghiệm để có thể tối ưu hóa giải pháp này, biến những thách thức thành cơ hội phát triển trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo sắp tới”, TS Phan Việt Hà nói.

Bên cạnh phần trình bày chuyên môn, hội thảo còn tổ chức trình diễn mô hình vận hành thực tế, giúp các đơn vị tham dự đánh giá trực quan hiệu quả ứng dụng. Đồng thời, các bên đã ký kết biên bản ghi nhớ hợp tác nhằm thúc đẩy nghiên cứu, thử nghiệm và triển khai các giải pháp công nghệ trong nông nghiệp tại khu vực.