Doanh nghiệp gỗ và nội thất ứng phó trước chiến sự Trung Đông

Căng thẳng tại Trung Đông đang tạo thêm sức ép lên chuỗi cung ứng toàn cầu. Với ngành gỗ và nội thất - lĩnh vực phụ thuộc lớn vào vận tải biển tác động đã thể hiện rõ ở chi phí logistics và thời gian giao hàng kéo dài.

Chuỗi logistics bị “siết cổ chai”

Theo ông Ngô Sĩ Hoài, Phó Chủ tịch Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Việt Nam, xung đột tại khu vực Trung Đông có thể trở thành “nút thắt cổ chai” đối với dòng chảy thương mại quốc tế. Khoảng 20-30% sản phẩm gỗ xuất khẩu sang châu Âu có nguy cơ bị ảnh hưởng khi các tuyến vận tải phải đi qua khu vực này, đặc biệt là eo biển Hormuz.

Với mặt hàng cồng kềnh như đồ gỗ, chi phí logistics vốn đã chiếm tỷ trọng lớn trong giá thành. Khi vận tải biển biến động, áp lực lập tức dồn lên doanh nghiệp xuất khẩu. Không chỉ hành trình có thể kéo dài thêm 10-15 ngày, chi phí vận chuyển cũng có xu hướng tăng mạnh.

Nhiều doanh nghiệp đã nhận thông báo giá cước tăng từ 2.000-4.000 USD mỗi container, tùy loại 20 feet hoặc 40 feet, thậm chí có tuyến tăng gần gấp đôi so với trước đây. Điều này buộc cả doanh nghiệp xuất khẩu và nhà nhập khẩu phải tính toán lại phương án kinh doanh.

Trước tình hình này, Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Việt Nam cho biết, vẫn đang theo dõi sát diễn biến thị trường. Một trong những hướng đi được tính đến là đàm phán với đối tác để chia sẻ chi phí phát sinh, đồng thời duy trì các thị trường xuất khẩu đã gây dựng trong nhiều năm. Một số doanh nghiệp đã chủ động đàm phán với đối tác để chia sẻ chi phí vận tải phát sinh.

“Ngành gỗ Việt Nam từng vượt qua giai đoạn rất khó khăn trong và sau đại dịch Covid-19, khi chi phí vận tải tăng mạnh và chuỗi cung ứng có nguy cơ đứt gãy. Chúng tôi tin rằng với kinh nghiệm đó, doanh nghiệp sẽ tiếp tục thích ứng và tìm được giải pháp phù hợp”, ông Hoài nói.

Chủ động ứng phó

Ở góc độ doanh nghiệp, ông Nguyễn Văn Sang, Giám đốc điều hành Viet Products cho biết, nhiều hãng tàu đã chủ động tránh khu vực kênh đào Suez để giảm rủi ro, khiến quãng đường vận chuyển dài hơn. Điều này kéo theo chi phí và thời gian giao hàng tăng, ảnh hưởng trực tiếp đến biên lợi nhuận của doanh nghiệp xuất khẩu đồ gỗ.

Để ứng phó, doanh nghiệp tập trung vào ba giải pháp chính: Tái cơ cấu bộ máy vận hành theo hướng linh hoạt, chủ động đổi mới thiết kế và mẫu mã sản phẩm theo nhu cầu thị trường, đồng thời tăng cường kết nối khách hàng thông qua các hội chợ và hoạt động xúc tiến thương mại quốc tế.

Bên cạnh đó, công ty cũng chủ động xếp hàng và giao hàng sớm để đảm bảo tiến độ. Trong trường hợp chi phí vận tải tiếp tục tăng, doanh nghiệp sẽ trao đổi với các đối tác nhập khẩu để cùng chia sẻ chi phí.

“Hiện thị trường xuất khẩu chính của công ty vẫn là Mỹ và châu Âu, trong đó Mỹ giữ vai trò đặc biệt quan trọng. Chúng tôi đã có đơn hàng sản xuất đến tháng 6/2026, tình hình đơn hàng nhìn chung vẫn ổn định. Tuy nhiên, doanh nghiệp vẫn theo dõi sát diễn biến chiến sự tại Trung Đông cũng như chính sách thuế của Mỹ, bởi đây là những yếu tố có thể ảnh hưởng lớn đến ngành nội thất xuất khẩu của Việt Nam”, ông Sang cho biết.

Ông Trần Lam Sơn, Phó Tổng Giám đốc Công ty TNHH SX TM XNK Thiên Minh cho rằng, thị trường đồ gỗ thế giới vẫn còn rất rộng. Điều quan trọng là doanh nghiệp Việt cần liên kết để xây dựng chuỗi cung ứng mạnh, từ tài chính, nguyên liệu đến sản xuất và logistics. Khi làm được điều đó, ngành gỗ Việt Nam sẽ có thêm cơ hội mở rộng thị phần và nâng cao giá trị thương hiệu trên thị trường quốc tế.

Đa dạng thị trường

Ông Nguyễn Chánh Phương, Phó Chủ tịch Hiệp hội Mỹ nghệ và Chế biến gỗ TP.HCM (HAWA) cho rằng, thị trường toàn cầu hiện vẫn tiềm ẩn nhiều yếu tố khó lường. Những biến động địa chính trị hay thay đổi chính sách thương mại khiến cả nhà mua hàng và doanh nghiệp sản xuất đều thận trọng hơn.

“Thị trường vẫn đang trong giai đoạn tìm lại sự cân bằng. Doanh nghiệp cần chuẩn bị tâm thế sống cùng biến động, thay vì chờ đợi sự ổn định tuyệt đối”, ông Phương nói.

Theo ông, nhiều doanh nghiệp đã chủ động đa dạng hóa thị trường xuất khẩu, không chỉ tập trung vào Mỹ mà còn mở rộng sang châu Âu, Nhật Bản, Australia và New Zealand nhằm giảm phụ thuộc vào một khu vực duy nhất.

Ông Trần Quốc Mạnh, Phó Chủ tịch Hiệp hội Hàng thủ công mỹ nghệ cho rằng, doanh nghiệp ngành gỗ hiện phản ứng với thị trường nhanh và linh hoạt hơn trước. Sau nhiều biến động, quá trình sàng lọc đã giúp các doanh nghiệp còn lại có nền tảng sản xuất và khả năng thích ứng tốt hơn.

Trong bối cảnh địa chính trị còn nhiều rủi ro, bài toán của ngành gỗ không chỉ là duy trì đơn hàng trước mắt mà còn là xây dựng chuỗi cung ứng linh hoạt, giảm phụ thuộc logistics và mở rộng thị trường. Đây cũng là cách để ngành xuất khẩu hàng chục tỷ USD của Việt Nam giữ vững vị thế trong một thế giới ngày càng nhiều bất định.

Các chuyên gia nhận định, căng thẳng tại Trung Đông có thể tiếp tục gây biến động cho chuỗi vận tải toàn cầu trong thời gian tới. Trong bối cảnh đó, khả năng thích ứng nhanh, quản trị chi phí hiệu quả và đa dạng hóa thị trường sẽ là yếu tố quyết định giúp doanh nghiệp gỗ Việt Nam duy trì đà xuất khẩu.