Cơ hội lớn từ giao dịch tín chỉ các-bon
Sau hợp nhất, thành phố Đà Nẵng mới sở hữu trữ lượng các-bon rừng rất lớn với tổng diện tích rừng đạt 688.288ha, trong đó có 504.213ha rừng tự nhiên và 184.075ha rừng trồng đã thành rừng. Đây là nguồn tài nguyên quan trọng, tạo lợi thế lớn để thành phố từng bước tham gia thị trường carbon trong bối cảnh kinh tế xanh và phát triển bền vững đang trở thành xu thế toàn cầu.
Trước khi sáp nhập, năm 2021, UBND tỉnh Quảng Nam (cũ) đã được Thủ tướng Chính phủ thống nhất chủ trương nghiên cứu, lập Đề án thí điểm kinh doanh tín chỉ các-bon rừng theo cơ chế REDD+. Đến năm 2024, tỉnh tiếp tục đề nghị cho phép tham gia Dự án chi trả giảm phát thải khí nhà kính từ rừng tại vùng Nam Trung Bộ và Tây Nguyên theo tiêu chuẩn TREES của ART do Liên minh LEAF điều phối, cũng như chương trình chi trả kết quả REDD+ do Quỹ Khí hậu xanh tài trợ. Tuy vậy, do còn vướng khung pháp lý, Đề án thí điểm kinh doanh tín chỉ các-bon rừng chưa thể triển khai cho đến năm 2028.
Thành phố Đà Nẵng mới sở hữu trữ lượng carbon rừng rất lớn với tổng diện tích rừng đạt 688.288ha. Ảnh: Lan Anh.
Việc Chính phủ ban hành Nghị định 119/2025/NĐ-CP, có hiệu lực từ ngày 1/8/2025, đã tạo nền tảng pháp lý đầu tiên cho việc vận hành thị trường các-bon trong nước. Trên cơ sở này, Đà Nẵng đang tiếp tục kiến nghị Trung ương xem xét đưa thành phố tham gia các chương trình chi trả kết quả REDD+ và đề án thí điểm giao dịch tín chỉ các-bon rừng.
Theo ông Quách Hữu Sơn, Phó Chi cục Kiểm lâm thành phố Đà Nẵng, nếu các đề án này được triển khai, địa phương có thể tăng nguồn thu bình quân hơn 110 tỷ đồng mỗi năm. Đây sẽ là nguồn lực đáng kể, góp phần hỗ trợ công tác bảo vệ và phát triển rừng trên toàn địa bàn.
Tại Kỳ họp thứ 4 HĐND TP. Đà Nẵng khóa X, nhiệm kỳ 2021-2026, HĐND thành phố đã thông qua Nghị quyết quy định việc sử dụng nguồn thu từ giao dịch tín chỉ các-bon cho các chương trình ứng phó biến đổi khí hậu, phát triển kinh tế xanh, kinh tế số và kinh tế tuần hoàn. Theo Nghị quyết, toàn bộ nguồn thu từ tín chỉ các-bon hình thành từ các chương trình, dự án do ngân sách nhà nước đầu tư sẽ được sử dụng cho các hoạt động trọng điểm liên quan đến ứng phó biến đổi khí hậu, nghiên cứu và ứng dụng công nghệ xanh - sạch, giảm phát thải khí nhà kính và nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên, năng lượng.
Cần chiến lược rõ ràng
Theo Sở NN-MT TP. Đà Nẵng, trong bối cảnh biến đổi khí hậu đang tác động mạnh mẽ, thành phố đã và đang triển khai nhiều giải pháp phát triển kinh tế xanh, kinh tế số và kinh tế tuần hoàn, đồng thời từng bước tham gia thị trường các-bon. Việc tham gia các cơ chế giao dịch thị trường các-bon không chỉ góp phần giảm phát thải mà còn tạo nguồn thu để đầu tư trở lại cho các chương trình thích ứng biến đổi khí hậu theo tinh thần Nghị quyết 136/2024/QH15 của Quốc hội.
Việc tham gia giao dịch tín chỉ các-bon rừng sẽ giúp thành phố Đà Nẵng có nguồn thu tăng thêm hơn 110 tỷ đồng/năm, góp phần hỗ trợ công tác bảo vệ và phát triển rừng. Ảnh: Phạm Huy.
Tuy nhiên, đến nay Đà Nẵng vẫn chưa xây dựng được chương trình tổng thể về kiểm kê và giảm phát thải khí nhà kính trên địa bàn. Các số liệu kiểm kê hiện nay chủ yếu dựa trên các dự án ngắn hạn, dù có độ tin cậy cao nhưng chưa đáp ứng yêu cầu hoạch định chính sách lâu dài. Trước mắt, các sở, ngành đang hướng dẫn doanh nghiệp xây dựng báo cáo kiểm kê khí nhà kính và lập kế hoạch giảm nhẹ phát thải giai đoạn 2026-2030 theo quy định của Chính phủ.
Ông Võ Thành, Chi cục trưởng Chi cục Bảo vệ môi trường (Sở NN-MT TP Đà Nẵng), cho biết thành phố sẽ hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn tín dụng xanh, khuyến khích ứng dụng công nghệ sạch và giảm phát thải trong sản xuất. Cùng với đó, thành phố sẽ thúc đẩy phát triển thị trường các-bon, bao gồm cả hoạt động trao đổi tín chỉ các-bon rừng.
Theo ông Lê Anh Hưng, Tổng Giám đốc Công ty TNHH STI Việt Nam, nhận định Đà Nẵng có hệ sinh thái quan trọng như rừng nhiệt đới và biển, tạo điều kiện thuận lợi để phát triển các dự án giảm phát thải khí nhà kính. Việc thực hiện cơ chế trao đổi và bù trừ tín chỉ các-bon được xem là bước tiến quan trọng trên con đường phát triển bền vững của thành phố.
100% nguồn thu từ tín chỉ các-bon sẽ được Đà Nẵng sử dụng tái đầu tư cho các chương trình ứng phó biến đổi khí hậu, phát triển kinh tế xanh. Ảnh: Lan Anh.
Để thúc đẩy cơ chế trao đổi, bù trừ tín chỉ các-bon và phát triển thị trường carbon, thành phố Đà Nẵng cần có chính sách khuyến khích đầu tư vào các dự án giảm phát thải, nâng cao hấp thụ khí nhà kính; phát triển hệ thống hạ tầng phù hợp để hỗ trợ việc giao dịch tín chỉ các-bon, bao gồm cả các cơ quan quản lý, giám sát và cơ sở dữ liệu liên quan đến lượng khí nhà kính.
“Thành phố cần hợp tác chặt chẽ với các tổ chức quốc tế có kinh nghiệm trong lĩnh vực giảm phát thải và phát triển thị trường các-bon để học hỏi và áp dụng các giải pháp tốt nhất. Cùng với đó, tạo môi trường đầu tư ổn định, đầy triển vọng cho các nhà đầu tư tham gia vào các dự án giảm phát thải các-bon; cung cấp thông tin, hỗ trợ kỹ thuật và khuyến khích các doanh nghiệp, cá nhân tham gia thị trường carbon, góp phần bảo vệ môi trường, sinh thái”, ông Hưng đề xuất.
