Trước những diễn biến ngày càng phức tạp, khó lường của thời tiết, thiên tai và yêu cầu cấp thiết bảo đảm an toàn hệ thống công trình phòng, chống lũ, tỉnh Lào Cai đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm chủ động ứng phó, hạn chế thấp nhất thiệt hại do mưa lũ gây ra trong năm 2026. Đây là nhiệm vụ cấp bách, có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong bối cảnh biến đổi khí hậu tiếp tục tác động mạnh đến khu vực miền núi phía Bắc.
Thực hiện Chỉ thị số 3952/CT-BNNMT ngày 22/4/2026 của Bộ Nông nghiệp và Môi trường về tăng cường công tác bảo đảm an toàn công trình đê điều, thủy lợi trong mùa mưa lũ, Chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai Nguyễn Tuấn Anh đã yêu cầu các sở, ban, ngành, đơn vị liên quan cùng UBND các xã, phường khẩn trương rà soát, triển khai đồng bộ các phương án bảo đảm an toàn hệ thống công trình thủy lợi, đê điều trên địa bàn.
Tỉnh Lào Cai khẩn trương triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm bảo đảm an toàn hệ thống công trình thủy lợi, đê điều, chủ động ứng phó mùa mưa lũ năm 2026. Ảnh: laocai.gov.vn.
Theo chỉ đạo của UBND tỉnh Lào Cai, nhiệm vụ trọng tâm đặt ra là tiếp tục triển khai nghiêm túc Luật Đê điều, Luật Thủy lợi, Luật Phòng chống thiên tai cùng các văn bản chỉ đạo của Trung ương và của tỉnh về phòng ngừa, ứng phó, khắc phục hậu quả thiên tai. Đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến chính sách, pháp luật nhằm nâng cao nhận thức, trách nhiệm của người dân trong quản lý, khai thác và bảo vệ công trình thủy lợi, đê điều.
Một trong những yêu cầu cấp thiết hiện nay là tăng cường kiểm tra, rà soát toàn diện hệ thống đê điều, hồ chứa, kè chống sạt lở, công trình tiêu thoát nước, cầu cống, ngầm tràn và các khu vực ven sông, suối có nguy cơ mất an toàn. Qua đó kịp thời phát hiện những vị trí xung yếu, có phương án xử lý ngay từ đầu, tránh để phát sinh sự cố trong cao điểm mùa mưa lũ.
UBND các xã, phường được giao trách nhiệm trực tiếp tổ chức kiểm tra, đánh giá hiện trạng công trình thuộc phạm vi quản lý; xây dựng, phê duyệt phương án hộ đê, bảo vệ các trọng điểm xung yếu sát với điều kiện thực tế của từng địa phương. Các phương án này phải được lồng ghép chặt chẽ trong kế hoạch phòng, chống thiên tai năm 2026, bảo đảm thực hiện hiệu quả phương châm “4 tại chỗ”.
Cùng với đó, các địa phương phải tổ chức diễn tập, tập huấn nghiệp vụ hộ đê, ứng phó sự cố khẩn cấp; chuẩn bị đầy đủ lực lượng, vật tư, phương tiện, thiết bị kỹ thuật và hệ thống thông tin hai chiều để sẵn sàng xử lý khi có tình huống phát sinh. Ngoài nguồn vật tư dự trữ hiện có, cần chủ động xây dựng phương án huy động nguồn lực trong nhân dân, doanh nghiệp khi cần thiết.
Một nội dung được tỉnh Lào Cai đặc biệt nhấn mạnh là xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật gây ảnh hưởng đến an toàn công trình. Tình trạng lấn chiếm hành lang bảo vệ đê, kè; tập kết vật liệu trái phép; xây dựng công trình không phép trên bãi sông; đổ thải gây cản trở thoát lũ… sẽ được kiểm tra, xử lý dứt điểm.
Tại Lào Cai, công tác kiểm tra, gia cố và bảo vệ các công trình thủy lợi, đê điều đang được triển khai khẩn trương nhằm bảo đảm an toàn cho sản xuất, hạ tầng và đời sống nhân dân. Ảnh: Đức Nguyễn.
Sở Nông nghiệp và Môi trường Lào Cai được giao chủ trì phối hợp với các ngành chức năng tổ chức kiểm tra, đánh giá tổng thể hiện trạng an toàn công trình thủy lợi, đê điều trên toàn tỉnh; tổng hợp danh mục các công trình xuống cấp, hư hỏng để đề xuất phương án sửa chữa, khắc phục kịp thời.
Cơ quan chuyên môn phải rà soát quy trình vận hành các hồ chứa nước, kịp thời điều chỉnh những nội dung không còn phù hợp nhằm bảo đảm vận hành an toàn cho công trình và vùng hạ du. Việc theo dõi diễn biến khí tượng thủy văn, dự báo mưa lũ phải được thực hiện chặt chẽ, liên tục để tham mưu cho UBND tỉnh Lào Cai chỉ đạo ứng phó hiệu quả.
Các dự án thủy lợi, đê kè đang thi công trên địa bàn được yêu cầu đẩy nhanh tiến độ, hoàn thành vượt lũ, tuyệt đối không cắt xẻ đê kè hoặc thi công các hạng mục chính trong mùa mưa lũ nếu chưa bảo đảm các điều kiện an toàn.
Công an tỉnh Lào Cai và Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Lào Cai được giao chuẩn bị sẵn sàng lực lượng, phương tiện để hỗ trợ các địa phương khi xảy ra sự cố, đồng thời tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi khai thác cát, sỏi trái phép trên sông, suối gây ảnh hưởng đến an toàn công trình.
Do ảnh hưởng của thời tiết cực đoan và mưa lũ, nhiều công trình thuỷ lợi tại các xã vùng cao Lào Cai bị ảnh hưởng nặng nề. Ảnh: Bích Hợp.
Sở Công Thương Lào Cai có trách nhiệm kiểm tra toàn diện các hồ chứa thủy điện, yêu cầu chủ đầu tư khắc phục ngay các tồn tại, xây dựng phương án ứng phó cụ thể. Sở Tài chính phối hợp cân đối, tham mưu bố trí kinh phí sửa chữa, khắc phục khẩn cấp các công trình xuống cấp.
Đài Khí tượng Thủy văn Lào Cai tiếp tục theo dõi sát diễn biến thời tiết, cung cấp kịp thời các bản tin dự báo, cảnh báo mưa lớn, lũ quét, sạt lở đất để các cấp, ngành chủ động phương án ứng phó.
Đối với các đơn vị quản lý, khai thác công trình thủy lợi, yêu cầu bố trí đủ nhân lực có chuyên môn; tổ chức trực ban, giám sát an toàn công trình 24/24 giờ trong thời gian cao điểm; tăng cường phát quang, nạo vét, khơi thông hệ thống tiêu thoát nước; lắp đặt, duy trì hệ thống cảnh báo cho người dân vùng hạ du.
Việc chủ động bảo đảm an toàn công trình thủy lợi, đê điều không chỉ là giải pháp phòng chống thiên tai trước mắt mà còn là nhiệm vụ chiến lược nhằm bảo vệ sản xuất nông nghiệp, cơ sở hạ tầng, bảo vệ tính mạng và tài sản của nhân dân.
