Chính phủ hướng dẫn gỡ vướng dự án tồn đọng, xử lý vi phạm đất đai

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 147/2026/NĐ-CP hướng dẫn thực hiện cơ chế, chính sách đặc thù tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các dự án tồn đọng, kéo dài theo Nghị quyết số 29/2026/QH16 của Quốc hội.

Nghị định tập trung xử lý các nhóm vấn đề lớn gồm: dự án đã được cấp giấy chứng nhận không đúng quy định; dự án vi phạm về lựa chọn nhà đầu tư, quản lý và sử dụng đất; dự án trên khu đất Nhà nước thu hồi chưa đúng quy định pháp luật.

Rà soát, điều chỉnh giấy chứng nhận sai quy định

Theo Nghị định, Sở Xây dựng chủ trì rà soát sự phù hợp của dự án với quy hoạch đô thị, nông thôn; tổng hợp hồ sơ trình UBND cấp tỉnh xem xét quyết định điều chỉnh mục đích sử dụng đất hoặc thời hạn sử dụng đất đối với các giấy chứng nhận đã cấp không đúng quy định.

Sau khi UBND cấp tỉnh ban hành quyết định điều chỉnh, Sở Nông nghiệp và Môi trường có trách nhiệm xác định giá đất, chuyển thông tin cho cơ quan thuế để tính bổ sung tiền sử dụng đất, tiền thuê đất.

Văn phòng đăng ký đất đai phải công khai danh sách giấy chứng nhận thuộc diện điều chỉnh trên phương tiện thông tin đại chúng 3 lần, mỗi lần cách nhau 30 ngày; đồng thời thông báo cho người sử dụng đất, các tổ chức công chứng và cơ quan liên quan để phối hợp xử lý.

Đối với trường hợp quyền sử dụng đất đang thế chấp, việc cấp mới giấy chứng nhận phải được thực hiện đồng thời giữa Văn phòng đăng ký đất đai, người sử dụng đất và bên nhận thế chấp.

Thu bổ sung phần chênh lệch địa tô

Nghị định quy định thời điểm xác định giá đất, tính tiền sử dụng đất, tiền thuê đất bổ sung là thời điểm UBND cấp tỉnh ban hành quyết định điều chỉnh giấy chứng nhận.

Số tiền phải nộp bổ sung được xác định bằng chênh lệch giữa nghĩa vụ tài chính theo mục đích sử dụng đất mới và nghĩa vụ tài chính theo mục đích sử dụng đất đã được cấp sai trước đó.

Trường hợp số tiền đã nộp trước đây lớn hơn số tiền xác định lại theo giá đất ở thì Nhà nước không hoàn trả phần chênh lệch.

Đối với phần diện tích không chuyển sang đất ở mà phải điều chỉnh quy hoạch, giao đất hoặc cho thuê đất, việc xác định giá đất và nghĩa vụ tài chính tiếp tục thực hiện theo quy định của pháp luật đất đai hiện hành.

Nghị định 147/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 7/5/2026 và được áp dụng đến khi các cơ chế đặc thù theo Nghị quyết 29/2026/QH16 hết hiệu lực.

Trường hợp các dự án đã được cơ quan có thẩm quyền quyết định thực hiện theo Nghị quyết số 29 mà đến hết ngày 1/5/2031 chưa kết thúc và được tiếp tục triển khai thì tiếp tục được áp dụng quy định.

Trường hợp văn bản quy phạm pháp luật ban hành sau ngày nghị định này có hiệu lực thi hành có quy định cơ chế, chính sách ưu đãi hoặc thuận lợi hơn nghị định này thì việc áp dụng cơ chế, chính sách do Hội đồng nhân dân cấp tỉnh quyết định.