Trước ngày bầu cử Đại biểu Quốc hội và HĐND các cấp, xã Rạng Đông, tỉnh Ninh Bình đang hoàn tất các khâu chuẩn bị, bảo đảm bầu cử diễn ra trang trọng, dân chủ, đúng luật.
MC trường quay: Thưa quý vị và các bạn, cùng với cả nước hướng tới ngày hội toàn dân, công tác chuẩn bị cho cuộc bầu cử đang được các địa phương triển khai khẩn trương, bài bản và đúng quy định pháp luật. Đặc biệt tại các địa phương sau sáp nhập, quy mô dân cư và địa bàn quản lý có nhiều thay đổi, đặt ra yêu cầu cao hơn trong công tác tổ chức.
Trong chương trình hôm nay của Truyền hình Nông nghiệp và Môi trường, chúng tôi có cuộc trao đổi với đồng chí Ngô Hoài Nam – Chủ tịch UBND xã Rạng Đông – để hiểu rõ công tác chuẩn bị bầu cử tại địa phương này.
PV PHƯƠNG LINH: Vâng, xin chào đồng chí Ngô Hoài Nam. Xin cảm ơn đồng chí đã tham gia chương trình của chúng tôi ngày hôm nay.
UBND xã đã ban hành Chỉ thị, Nghị quyết, Kế hoạch để chỉ đạo bầu cử Đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026 – 2031. Thường xuyên quán triệt với cán bộ, đảng viên và công chức, viên chức về tầm quan trọng của việc thực hiện tốt nhiệm vụ trọng tâm để bảo ffamr đúng tiến quy định, đúng tiến độ đã đề ra. Song hành với công tác chỉ đạo, UBND xã chỉ đạo các cơ quan, các thôn trong xã tích cực tuyên truyền để người dân hiểu và thực hiện quyền và nghĩa vụ của người công dân đối với lựa chọn các đại biểu có đủ đức, đủ tài đại diện cho người dân. Các hành thức tuyên truyền rất đa dạng qua trang thông tin điện tử của xã, các nền tảng xã hội Facebook, Zalo …, qua đài truyền thanh của xã, qua tuyên truyền bằng xe ô tô lưu động, băng rôn, khẩu hiệu …
- Công tác rà soát, niêm yết danh sách cử tri và chuẩn bị cơ sở vật chất tại các khu vực bỏ phiếu đã cơ bản hoàn thành. Danh sách được niêm yết đúng quy định vào ngày 03/02/2026. Cơ sở vật chất tại các khu vực bỏ phiếu cơ bản đã đầy đủ. UBND xã giao cho phòng Văn hóa – Xã hội chủ động phối hợp với các Ban bầu cử, Tổ bầu cử rà soát cơ sở vật chất tại các địa điểm bầu cử từ đó lên kế hoạch cụ thể. Đến nay việc rà soát đã xong, các Ban, tổ bầu cử đã lên phương án thuê rạp, bàn ghế, loa đài để phục vụ đầy đủ cơ sở vật chất cho bầu cử.
PV: UBND xã đã có những biện pháp cụ thể nào để bảo đảm cuộc bầu cử diễn ra dân chủ, công khai, minh bạch và đúng luật?
- Thông qua việc niêm yết công khai (danh sách cử tri, ứng cử viên), bố trí buồng phiếu kín (bảo đảm bí mật), hỗ trợ cử tri đặc biệt (hòm phiếu phụ) và giải quyết khiếu nại kịp thời đảm bảo cuộc bầu cử diễn ra thực chất, tôn trọng quyền làm chủ của nhân dân, các công việc cụ thể như sau:
- Thường xuyên kiểm tra, đôn đốc các Tổ bầu cử thực hiện đúng quy trình, giữ mối liên hệ với Ủy ban Mặt trận Tổ quốc cùng cấp để thực hiện quy trình hiệp thương giới thiệu người ứng cử
- Lập và niêm yết danh sách cử tri: UBND xã chịu trách nhiệm rà soát từng hộ dân, lập danh sách cử tri và niêm yết công khai danh sách này tại trụ sở UBND và các khu vực bỏ phiếu chậm nhất 40 ngày trước ngày bầu cử. Việc này giúp mọi người dân đều có thể kiểm tra thông tin của mình và giám sát danh sách.
- Niêm yết danh sách người ứng cử: Công bố và niêm yết danh sách chính thức những người ứng cử đại biểu Quốc hội và HĐND các cấp kèm theo tiểu sử tóm tắt tại khu vực bỏ phiếu để cử tri tìm hiểu, lựa chọn.
- Niêm yết nội quy và thể lệ: Treo bảng Nội quy phòng bỏ phiếu và Thể lệ bầu cử ở nơi dễ đọc nhất để cử tri nắm rõ quy định.
- Thông tin tuyên truyền: Tổ chức tuyên truyền sâu rộng về ngày bầu cử, nơi bỏ phiếu, thời gian bỏ phiếu qua hệ thống loa truyền thanh xã, băng rôn, khẩu hiệu để mọi người dân đều biết và đi bầu.
- Tổ chức hội nghị tiếp xúc cử tri: Phối hợp với MTTQ tổ chức các hội nghị để người ứng cử gặp gỡ, tiếp xúc cử tri, trình bày chương trình hành động, đảm bảo sự bình đẳng giữa các ứng cử viên.
- Chuẩn bị phòng bỏ phiếu: Bố trí địa điểm bỏ phiếu trang trọng, đủ điều kiện ánh sáng. Đặc biệt, phải chuẩn bị buồng bỏ phiếu kín (kín đáo, đủ bút viết) để đảm bảo nguyên tắc bỏ phiếu kín, cử tri không bị ai quan sát khi gạch phiếu.
- Hòm phiếu: Chuẩn bị hòm phiếu chính và hòm phiếu phụ (để mang đến tận nhà cho cử tri ốm đau, già yếu, khuyết tật không thể đi lại được), đảm bảo mọi công dân đều thực hiện được quyền bầu cử của mình.
- Con dấu: Khắc và quản lý các loại dấu của các tổ chức phụ trách bầu cử theo quy định
- An ninh trật tự: Chỉ đạo lực lượng công an xã bảo vệ an toàn tuyệt đối cho các khu vực bỏ phiếu và quá trình vận chuyển thùng phiếu.
- Tiếp nhận và giải quyết: UBND xã có trách nhiệm tiếp nhận và giải quyết các khiếu nại về danh sách cử tri trong thời hạn 05 ngày kể từ ngày nhận đơn. Nếu có sai sót phải điều chỉnh ngay.
- Xử lý vi phạm: Phối hợp xử lý nghiêm minh các hành vi vi phạm pháp luật về bầu cử (như gian lận phiếu, vận động trái luật…
PV: Sau sáp nhập, quy mô dân cư và địa bàn quản lý có sự thay đổi. Điều này tác động thế nào tới công tác tổ chức bầu cử tại xã?
- Sau sáp nhập, công tác bầu cử sẽ phức tạp hơn nhiều so với xã ổn định. UBND xã cần tập trung vào việc thống kê dân số chính xác để ấn định số đại biểu và chia lại đơn vị bầu cử sao cho hợp lý, lòng dân đồng thuận, cụ thể như sau:
Khi sáp nhập 2-3 xã thành 1, dân số cộng dồn sẽ tăng vọt. Khó khăn trong lập và rà soát Danh sách cử tri. Dữ liệu dân cư từ các xã cũ có thể chưa đồng bộ, hoặc có trường hợp công dân đăng ký thường trú ở xã A cũ nhưng tạm trú ở xã B cũ (nay A và B nhập làm 1).
Áp lực về Nhân sự tổ chức bầu cử. Số lượng cán bộ sau sáp nhập đang trong quá trình sắp xếp, trong đó tinh giản 14 người, hiện cả xã đang còn thiếu 14 biên chế, nên công viêc rất nhiều. Đặc biệt nhiều cán bộ có kinh nghiệm, am hiểu địa bàn của cả các xã cũ đã nghỉ hưu, những người mới đến chưa hiểu hết địa bàn, công việc mới dẫn đến khó khăn trong quá trình thực hiện.
PV: Địa phương đã có phương án gì để chủ động phòng ngừa, xử lý thông tin sai lệch hoặc các tình huống phát sinh?
- Phương án của địa phương nằm ở 3 từ khóa: Minh bạch (công khai danh sách), Quyết liệt (xử lý tin đồn/vi phạm) và Tuân thủ (làm đúng kịch bản hướng dẫn tại Câu 170 khi có sự cố).
- Biện pháp hiệu quả nhất để chống tin giả là cung cấp thông tin chính thống kịp thời và rộng rãi.
- Tuyên truyền 3 đợt: địa phương không chờ đến ngày bầu cử mới tuyên truyền mà chia làm 3 đợt (trước, trong và sau bầu cử). Việc này đảm bảo người dân được "tiêm vắc-xin" thông tin, hiểu rõ quy trình và nhân sự, tránh bị lôi kéo bởi tin đồn thất thiệt.
- Công khai minh bạch hồ sơ: Niêm yết công khai danh sách cử tri và danh sách người ứng cử kèm tiểu sử tóm tắt. Khi mọi thông tin nằm "trên bảng tin", các tin đồn sai lệch về lý lịch ứng cử viên hay quyền bầu cử sẽ tự động bị bác bỏ.
- Tổ chức mạn đàm, tiếp xúc cử tri: Các hội nghị tiếp xúc cử tri là cơ hội để người ứng cử trực tiếp giải trình, và cử tri trực tiếp chất vấn, xóa tan các nghi ngờ hoặc thông tin sai lệch lan truyền trong dư luận.
Dự liệu các kịch bản để địa phương không bị động:
- Tình huống về thẻ cử tri: Nếu cử tri mang thẻ cũ, thẻ giả hoặc thẻ của nơi khác đến => Tổ bầu cử kiên quyết không cho bỏ phiếu và giải thích quy định.
- Tình huống về người đi bầu hộ: Nếu có người đòi bỏ phiếu thay cho cả gia đình => Tổ bầu cử phải ngăn chặn ngay, yêu cầu "phiếu ai người nấy bỏ" (trừ trường hợp ốm đau, khuyết tật thì mang hòm phiếu phụ đến tận nơi).
- Tình huống gián đoạn bầu cử: Nếu có sự kiện bất ngờ (thiên tai, hỏa hoạn, gây rối trật tự) làm gián đoạn cuộc bỏ phiếu => Tổ bầu cử phải lập tức niêm phong hòm phiếu, báo cáo ngay cho Ban bầu cử cấp trên để quyết định phương án tạm dừng hay di chuyển địa điểm.
- Khiếu nại tại chỗ: Nếu có khiếu nại ngay tại phòng bỏ phiếu hoặc khi kiểm phiếu => Tổ bầu cử phải giải quyết ngay lập tức; nếu không giải quyết được thì phải ghi nhận ý kiến vào biên bản để chuyển lên trên, không được lờ đi.
PV: Đồng chí có thể chia sẻ một thông điệp gửi tới cử tri toàn xã trước ngày bầu cử?
- Với trí tuệ và bản lĩnh, các đại biểu nhiệm kỳ mới sẽ cùng với chính quyền địa phương giải quyết thực hiện “Phát triển công nghiệp hiện đại trên nền tảng bảo vệ môi trường và đảm bảo an sinh xã hội, đưa địa phương trở thành vùng kinh tế động lực của tỉnh và cả nước."
Quang Dũng - Phương Linh - Đức Việt
