‘Đóa hoa sương núi’ ẩn hiện ước mơ những đứa trẻ Raglai

“Đóa hoa sương núi” được viết từ chính trải nghiệm của tác giả Tâm An, sau nhiều năm tháng gắn bó với những đứa trẻ vùng đồng bào thiểu số Raglai. Nếu cuốn sách trước đây có tên gọi “Lữ khách ven đường”, tác giả Tâm An bày tỏ cảm nhận về những đứa trẻ Raglai, thì “Đóa hoa sương núi” là cuộc hóa thân thực sự vào nhịp sống những đứa trẻ Raglai.  

Trước khi tác giả Tâm An giới thiệu “Đóa hoa sương núi” tại lễ hội Đường sách Tết Ất Tỵ, thì tác phẩm đã tạo cảm hứng cho nhạc sĩ Nguyễn Thiện Thảo sáng tác ca khúc cùng tên. MV “Đóa hoa sương núi” tái hiện vẻ đẹp lấp lánh của những con suối nơi miền rừng xanh, với những bóng dáng thoăn thoắt, những nụ cười tinh nghịch của các em học sinh đồng bào Raglai.

Đề tài về đồng bào dân tộc thiểu số luôn đa dạng và bí ẩn. Một tác giả trẻ như Tâm An đã chọn những đứa trẻ Raglai làm đối tượng trung tâm cho tác phẩm, đã là nỗ lực đáng trân trọng. Với “Đóa hoa sương núi”, một lần nữa, những cảnh những tình của đồng bào Raglai lại hiện lên đầy thân thương. Tác phẩm mở ra một bức tranh sinh động về đời sống vùng cao, nơi những nỗi lo âu, hy vọng và ước mơ của người dân bản địa được bộc lộ đầy đủ và ấm áp. Đặc biệt, qua ngòi bút Tâm An, những đứa trẻ Raglai mỏng manh, nhỏ nhắn nhưng nội lực lại vô cùng mạnh mẽ. 

Với bối cảnh không gian trường học, “Đóa hoa sương núi” cho thấy hành trình hình thành nhân cách của những đứa trẻ trong một môi trường đầy thử thách. Trên hành trình không hề dễ dàng ấy nếu có tình thương, sự bảo ban, giáo dục tốt sẽ giúp nuôi dưỡng những điều tốt đẹp, những khát vọng chính đáng. Đồng thời cho những trẻ thơ sự lạc quan, mạnh mẽ, biết đối diện với thực tế khắc nghiệt mà trưởng thành, phát triển khả năng tự lập, biết yêu thương và không ngừng mơ ước, đồng thời thấu hiểu giá trị của sự sẻ chia cộng đồng. 

Tác phẩm “Đóa hoa sương núi” giống như lời nhắc nhở rằng, dù cuộc sống có khó khăn đến đâu, con người vẫn có thể sống với niềm tin, với tình yêu thương. Bởi “tương lai mà chúng ta đang hướng tới sinh ra từ một đặc tính vô địch của con người – biết yêu và mơ ước”. 

Có thể thấy, hành trình sáng tác của tác giả Tâm An là một sự tìm kiếm bền bỉ, khai thác những chất liệu văn chương chân thành, gần gũi. Dù địa danh trong tác phẩm gắn liền với quê hương của tác giả, nhưng chính những cảm xúc, những mơ ước của trẻ em vùng cao và rộng hơn là tình thương đại đồng mới khiến bút văn tuôn mực, làm nên sức sống cho “Đoá hoa sương núi”. Tác phẩm không viết về một cá nhân, một nhóm người mà viết về những đứa trẻ với khát vọng, ước mơ, tình yêu thương và sự sẻ chia giữa con người với con người, qua đó xóa nhòa mọi khoảng cách về dân tộc, địa lý.

Bên cạnh đó, điểm nhấn của “Đoá hoa sương núi” là yếu tố văn hóa, phong tục của người dân tộc Raglai chuyển tải qua những câu chuyện "thời sự" như giáo dục, cách ứng phó với thời tiết khó khăn ở địa hình vùng núi nhất định sẽ khiến cho những ai dù lạ hay quen với miền đất khoảng trời này hay chưa cũng sẽ thấy như được “để thương để nhớ” trong tâm hồn mình, để yêu thêm một chút xứ sở nước mình, yêu hơn một chút con người Việt mình.

Tiến sĩ Hà Thanh Vân nhận định: “Với “Đóa hoa sương núi”, tôi ấn tượng trước hết vì đây là một tác phẩm mang tính giáo dục cao, đặc biệt phù hợp với nhiều độ tuổi. Các bạn trẻ tuổi teen, các em nhỏ hay người lớn đọc cũng được vì đây là một câu chuyện về lớp học, câu chuyện giáo dục. Điều thứ hai tôi ấn tượng vì ý nghĩa của câu chuyện trong tác phẩm này, tác giả Tâm An phát triển một ý từ "Lữ khách ven đường” và tôi cũng thấy rất thú vị vì điều này cùng quan điểm sống của tôi: Cuộc đời chúng ta là một hành trình.

Sẽ có những người đi cùng chúng ta chung một đoạn đường dài, và có những người chỉ đi chung một đoạn đường ngắn. Nhưng điều quan trọng là họ đã đi cùng chúng ta. Mọi cuộc hành trình dù dài hay ngắn đều đáng được ghi nhận, đáng để yêu thương, đáng để được tôn vinh. Và những người đồng hành với chúng ta đều đáng được nâng niu, trân trọng. Lớp học trong tác phẩm chỉ diễn ra trong một hành trình ngắn thôi nhưng những ấn tượng theo nhân vật trong suốt hành trình cuộc đời gần hai mươi năm sau. Tôi cho rằng đây là một triết lí sống của một người trẻ nhưng rất thú vị, phù hợp với cuộc sống hiện đại ngày nay.

Ngoài ra, ấn tượng thứ ba, sách được viết bằng giọng văn giản dị, trong sáng, dễ hiểu, vì vậy phù hợp với số đông. Tính hướng thiện, tình yêu thương được thể hiện rõ trong từng câu chữ, trang sách.