Tiểu thuyết Doraemon có thể xem như một hiện tượng khá đặc biệt trong đời sống văn hóa đại chúng châu Á trong hai thập niên vừa qua. Ban đầu, Doraemon chỉ là một bộ truyện tranh thiếu nhi đơn giản do Fujiko F. Fujio sáng tác, kể về chú mèo máy đến từ tương lai và cậu bé hậu đậu Nobita. Thế nhưng theo thời gian, sức sống của bộ truyện đã vượt xa khuôn khổ manga thông thường để trở thành một thế giới hư cấu có khả năng mở rộng thành nhiều hình thức kể chuyện khác nhau, trong đó có tiểu thuyết Doraemon.
Tiểu thuyết Doraemon "Nobita và lâu đài dưới đáy biển" phát hành tại Việt Nam. Ảnh: KĐ.
Điều đáng chú ý là tiểu thuyết Doraemon không chỉ song hành phim điện ảnh, mà còn nở rộ trong cộng đồng người hâm mộ ở nhiều quốc gia. Số lượng người xem phim điện ảnh Doraemon và số lượng người đọc tiểu thuyết Doraemon gần như ngang bằng nhau.
Sự xuất hiện của tiểu thuyết Doraemon trước hết cho thấy một thế hệ độc giả đã trưởng thành cùng bộ truyện này. Khi còn nhỏ, người ta yêu thích Doraemon bởi những bảo bối thần kỳ và các chuyến phiêu lưu hấp dẫn. Khi lớn lên, nhiều người lại nhìn thấy trong câu chuyện ấy những tầng ý nghĩa sâu sắc hơn, chẳng hạn nỗi cô đơn của Nobita, áp lực gia đình, sự sợ hãi trước tương lai hay khát vọng được thay đổi số phận. Chính vì thế, hình thức tiểu thuyết Doraemon có ý nghĩa đào sâu nội tâm nhân vật, mở rộng những khoảng trống mà truyện tranh không có nhiều điều kiện khai thác. Trong văn xuôi, Doraemon không còn chỉ là truyện vui dành cho trẻ em mà đôi khi mang màu sắc hoài niệm, triết lý, thậm chí pha chút buồn bã của tuổi trưởng thành.
Ngoài ra, hiện tượng tiểu thuyết Doraemon cũng phản ánh sức mạnh lan tỏa sản phẩm giải trí thời công nghệ số. Nhiều người tự viết các câu chuyện mới dựa trên thế giới nhân vật Doraemon, tạo ra những phiên bản khác lạ như Nobita trưởng thành, Doraemon biến mất, hay những kết thúc cảm động về tình bạn và thời gian. Có tác phẩm mang tính sáng tạo tích cực, nhưng cũng có những câu chuyện bị đẩy theo hướng bi kịch hoặc quá u ám để gây chú ý. Điều đó cho thấy Doraemon đã vượt qua vị trí của một bộ truyện tranh đơn thuần để trở thành “ký ức tập thể” của nhiều thế hệ độc giả châu Á.
Có thể nói, hiện tượng tiểu thuyết Doraemon chứng minh rằng một tác phẩm dành cho thiếu nhi vẫn có thể tồn tại bền bỉ trong lòng người trưởng thành. Sức hấp dẫn lâu dài ấy không nằm ở các bảo bối thần kỳ, mà ở cảm giác rất con người mà bộ truyện mang lại, vì ai cũng từng yếu đuối như Nobita, từng mong có một người bạn luôn ở bên như Doraemon, và từng muốn quay lại tuổi thơ để sửa chữa những điều chưa trọn vẹn.
Mỗi năm, thương hiệu Doraemon đều ra mắt một bộ phim điện ảnh mới như một truyền thống quen thuộc với người hâm mộ. Năm nay, phim điện ảnh “Doraemon: Nobita và lâu đài dưới đáy biển” phiên bản mới, làm lại của bộ phim kinh điển cùng tên sản xuất năm 1983. Câu chuyện lần này đưa nhóm bạn Nobita bước vào hành trình khám phá thế giới đại dương bí ẩn, lấy cảm hứng từ truyền thuyết lục địa Atlantis và tiểu thuyết nổi tiếng "Hai vạn dặm dưới biển" của Jules Verne.
Khi bộ phim “Doraemon: Nobita và lâu đài dưới đáy biển” được phát hành, thì tại Việt Nam cũng ra mắt tiểu thuyết Doraemon "Nobita và lâu đài dưới đáy biển” phiên bản mới. Nội dung tiểu thuyết bắt đầu từ kế hoạch cắm trại dưới đáy biển của Doraemon và nhóm bạn Nobita, Shizuka, Jaian và Suneo. Nhờ những bảo bối thần kì, nhóm bạn đã xuống lòng đại dương, gặp gỡ thế giới sinh vật biển sâu, lái xe buggy dưới nước, khám phá rãnh Mariana, chạm trán những bí ẩn của con tàu ba cột buồm mất tích, Liên bang MU, Atlantis và mối đe dọa mang tên Poseidon. Câu chuyện cuốn hút, kịch tính được đẩy lên cao trào qua từng chương truyện từ “Hè rồi, cắm trại thôi!”, “Phiêu lưu trong lòng biển!”, “Đáy sâu nhất Trái Đất!” đến “Tiến về lâu đài quỷ!” và “Giải cứu Shizuka!”.
Phim điện ảnh "Doraemon: Nobita và lâu đài dưới đáy biển" phiên bản 2026. Ảnh: X.N.
Đại dương sâu thẳm với vô số điều bí ẩn trở thành trường học mùa hè đầy say mê, biến sự tò mò của các em thành động lực học hỏi. Những khái niệm mới lạ như thềm lục địa, sườn lục địa, rãnh biển, sinh vật biển sâu, rãnh Mariana… xuất hiện tự nhiên trong cuộc phiêu lưu. Đó là những trải nghiệm “tận mắt chứng kiến”, được lý giải dễ hiểu, lồng trong một câu chuyện hấp dẫn. Tác giả khéo léo cổ vũ các em hãy đặt câu hỏi nhiều hơn, quan sát thế giới, nuôi dưỡng trí tưởng tượng và lòng ham hiểu biết của mình.
Bên cạnh màu sắc phiêu lưu, tiểu thuyết Doraemon "Nobita và lâu đài dưới đáy biển” phiên bản mới là bài ca về tình bạn. Trong những tình huống nguy hiểm, các bạn nhỏ không tìm kiếm sự an toàn cho bản thân mà dũng cảm cùng nhau đối đầu. Doraemon lo lắng khi Jaian và Suneo gặp nạn, Shizuka đứng ra bảo vệ Buggy Cưng, Nobita cố gắng vượt qua nỗi sợ để đi cùng các bạn.
Tình bạn được thể hiện bằng hành động quan tâm, sẵn sàng nhận lỗi, bảo vệ bạn bè và chịu trách nhiệm. Những rắc rối xảy ra khi các nhân vật hành động bốc đồng, ham tìm kho báu mà quên mất nguy hiểm. Nhưng chính từ những sai lầm ấy, các bạn nhỏ học cách nhận lỗi, hợp tác và trưởng thành. Ở chặng cuối, khi Shizuka gặp nguy hiểm và Poseidon đe dọa thế giới, cả nhóm đã cùng nhau tiến về lâu đài quỷ, cùng chiến đấu, cùng tin tưởng và bảo vệ nhau.
Một lớp ý nghĩa nhân văn sâu sắc khác của cuốn sách đến từ nhân vật Buggy Cưng, đó là bảo bối đi dưới nước. Ban đầu nó đơn thuần là chiếc máy vận hành theo dữ liệu và lệnh điều khiển, nhưng trải qua hành trình cùng Nobita và các bạn, Buggy dần tiếp xúc với những điều rất “con người” từ kỉ niệm, cảm xúc, sự lo lắng, đến lòng biết ơn, sự hi sinh và tình bạn.
Tiểu thuyết Doraemon "Nobita và lâu đài dưới đáy biển" vì thế không chỉ kể về con người khám phá đại dương, mà còn là hành trình để một cỗ máy học cách hiểu trái tim. Buggy Cưng trở thành nhân vật chính của câu chuyện, một người bạn thật sự của nhóm bạn. Chiến thắng trước Poseidon được gọi là “chiến thắng của trái tim”, gắn với sự đoàn kết, tinh thần không bỏ mặc nhau lúc khó khăn và khát vọng chung sống hòa bình.
