Ngày 30/6, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội công bố đề án vùng phát thải thấp (LEZ) do HĐND TP phê duyệt, bắt đầu áp dụng thí điểm từ ngày 1/7.
Đây là bước đi mang tính chiến lược của thành phố nhằm giải bài toán ô nhiễm môi trường, giảm tải áp lực giao thông và kiến tạo không gian sống trong lành hơn.
Lộ trình siết chặt phương tiện theo từng giai đoạn
Kích hoạt giai đoạn 1 từ ngày 1/7/2026 đến ngày 31/12/2026, thành phố tiến hành thí điểm bước đầu tại Khu vực 1 và Khu vực 2 thuộc phường Hoàn Kiếm. Ở giai đoạn này sẽ điều tiết phương tiện theo khung giờ thay vì cấm đồng loạt, với điểm nhấn là lệnh cấm tuyệt đối mọi xe máy, ô tô (trừ xe ưu tiên) lưu thông từ 19h00 đến 24h00 các tối cuối tuần tại Khu vực 1.
Xe khách trên 16 chỗ và xe tải dưới 2 tấn chỉ được chạy ngoài giờ cao điểm, còn xe tải từ 2 tấn trở lên chỉ được lưu thông từ 21h00 đến 6h00 sáng hôm sau. Riêng với xe máy, thành phố mới dừng ở mức khuyến khích hạn chế xe công nghệ chạy xăng và xe cá nhân đời cũ (mô tô trước năm 2008, gắn máy trước năm 2016).
Bản đồ lộ trình triển khai vùng phát thải thấp trong vành đai 1 từ ngày 1/7/2026. Ảnh: Sở NNMT Hà Nội.
Bước sang giai đoạn 2 từ ngày 1/1/2027 đến ngày 31/12/2027, đề án chính thức mở rộng phạm vi kiểm soát sang Khu vực 3, bao gồm các địa bàn còn lại thuộc phường Hoàn Kiếm và Cửa Nam.
Cấm hoàn toàn xe máy công nghệ chạy xăng, dầu và cấm xe tải nặng trên 3,5 tấn lưu thông 24/24h. Đặc biệt, ô tô muốn vào khu vực hạn chế bắt buộc phải đạt tiêu chuẩn khí thải từ mức 4 trở lên. Trong khi đó, nhóm xe khách lớn và xe tải nhỏ tiếp tục chịu quy định siết chặt khung giờ như trước.
Đến giai đoạn 3 từ ngày 1/1/2028 đến ngày 31/12/2029, quy mô kiểm soát được đẩy lên khi ranh giới vùng phát thải thấp bao phủ toàn bộ Vành đai 1. Sự thay đổi lớn nhất lúc này là toàn bộ các nội dung khuyến khích trước đây chính thức chuyển thành chế tài xử phạt và lệnh cấm bắt buộc trên diện rộng.
Áp lệnh cấm tuyệt đối tất cả xe máy cá nhân không đạt chuẩn khí thải mức 3 và ô tô không đạt chuẩn mức 4. Lệnh cấm xe máy công nghệ chạy xăng và xe tải trên 3,5 tấn được áp dụng đồng bộ trên toàn tuyến Vành đai 1, kết hợp siết chặt giờ hoạt động của xe khách lớn và xe tải nhẹ.
Tầm nhìn dài hạn cho giai đoạn từ ngày 1/1/2030 trở đi, thủ đô chuyển sang trạng thái vận hành ổn định và tối ưu hóa toàn bộ thành quả kiểm soát khí thải. Dựa trên năng lực đáp ứng của hạ tầng giao thông công cộng và hệ thống camera giám sát thông minh, thành phố sẽ xem xét phương án nâng cao hơn nữa quy chuẩn khí thải hoặc tiếp tục mở rộng vùng phát thải thấp ra các quận, huyện lân cận.
Người dân và doanh nghiệp cần chuẩn bị những gì?
Trước hết, cần chủ động cập nhật các thông tin, bản đồ ranh giới phân vùng cụ thể của các Khu vực 1, 2, 3 và phương án phân luồng giao thông trên các Cổng thông tin điện tử chính thức của Thành phố, Sở Nông nghiệp và Môi trường, Sở Xây dựng, Công an Thành phố cũng như UBND các phường liên quan để nghiêm túc chấp hành hệ thống biển báo và hướng dẫn của lực lượng chức năng.
Bên cạnh đó, các chủ phương tiện cần chủ động kiểm tra, bảo dưỡng định kỳ xe cá nhân, tìm hiểu kỹ các quy chuẩn khí thải (mức 3 đối với xe máy, mức 4 đối với ô tô) để có kế hoạch sửa chữa hoặc chủ động chuyển đổi sang các dòng xe xanh, thân thiện với môi trường theo đúng lộ trình. Khi di chuyển vào khu vực lõi trung tâm, người dân nên ưu tiên lựa chọn và kết hợp các phương thức vận tải công cộng như xe buýt, đường sắt đô thị, xe đạp công cộng hoặc đi bộ.
Trong quá trình triển khai thí điểm, thành phố cũng khuyến khích người dân và doanh nghiệp kịp thời phản ánh những khó khăn, vướng mắc thực tế qua các kênh tiếp nhận chính thức. Đây sẽ là cơ sở dữ liệu quan trọng để các cơ quan chức năng tổng hợp, xem xét và điều chỉnh giải pháp thực hiện sao cho phù hợp và hài hòa nhất.
Chính sách hỗ trợ và phương án đi lại thay thế cho người dân
Để giảm bớt áp lực cho người dân, Hà Nội áp dụng chính sách miễn phí 100% vé xe buýt công cộng đối với mọi hành trình di chuyển trong phạm vi Vành đai 1, kéo dài trọn vẹn một năm từ ngày 1/7/2026 đến hết ngày 30/6/2027. Song song đó, thành phố tập trung phát triển hệ thống xe buýt điện, xe buýt xanh cỡ nhỏ phù hợp với đường phố trung tâm, nhằm tăng cường kết nối đồng bộ với đường sắt đô thị và các bãi đỗ xe.
Từ 1/7/2026, Hà Nội chính thức triển khai giai đoạn 1 thí điểm "Vùng phát thải thấp trong Vành đai 1". Ảnh: Báo Lao Động.
Tính đến ngày 25/6, Sở Xây dựng đã phối hợp với chính quyền các phường rà soát, bố trí sẵn sàng 220 bãi và điểm trông giữ phương tiện phục vụ nhu cầu gửi xe của người dân. Đến ngày 30/6, mạng lưới giao thông xanh tiếp tục được tiếp sức với 44 trạm xe đạp công cộng (quy mô 456 xe) phủ khắp địa bàn phường Hoàn Kiếm và Cửa Nam.
Để tối ưu hóa khả năng kết nối, thành phố dự kiến lập thêm 10 bãi đỗ xe trung chuyển (Park and Ride) tại các nút giao trọng điểm như Long Biên, Trần Khát Chân, Trần Khánh Dư, hay khu vực Công viên Thủ Lệ, giúp người dân dễ dàng chuyển đổi sang mạng lưới vận tải công cộng.
Đặc biệt, theo Nghị quyết số 68/2026/NQ-HĐND, thành phố sẽ triển khai các gói hỗ trợ tài chính theo nhóm đối tượng để người dân và doanh nghiệp chủ động chuyển đổi từ phương tiện chạy xăng dầu sang năng lượng sạch một cách thuận lợi nhất.
Bên cạnh đó, Công an Thành phố chịu trách nhiệm tổ chức phân luồng, điều tiết giao thông; bảo đảm an ninh, trật tự, an toàn giao thông; khai thác, kết nối hệ thống camera và cơ sở dữ liệu để nhận diện, giám sát phương tiện; kiểm tra, kiểm soát và xử lý vi phạm theo thẩm quyền.
Ủy ban nhân dân các phường trong phạm vi thực hiện phối hợp tuyên truyền, hướng dẫn người dân và cơ sở kinh doanh; tổ chức thực hiện các nhiệm vụ tại địa bàn; tiếp nhận, tổng hợp phản ánh, kiến nghị và phối hợp xử lý các vấn đề phát sinh.
