Thí điểm mô hình chăm sóc người khuyết tật, yếu thế dựa vào cộng đồng

Là địa phương đầu tiên triển khai mô hình, xã Xuân Mai (TP. Hà Nội) xác định Trạm Y tế xã là đầu mối chuyên môn thực hiện rà soát, sàng lọc, lượng giá chức năng, lập hồ sơ quản lý sức khỏe, xây dựng kế hoạch can thiệp, theo dõi và phối hợp chuyển tuyến khi cần thiết.

Đối tượng thụ hưởng không chỉ là người khuyết tật mà còn bao gồm cả trẻ em có nguy cơ chậm phát triển, người cao tuổi suy giảm chức năng, người sau tai biến mạch máu não, người mắc bệnh mạn tính và các trường hợp cần phục hồi chức năng tại cộng đồng.

Mô hình được triển khai theo quy trình từ phát hiện sớm, can thiệp sớm, phục hồi chức năng đến quản lý lâu dài với sự tham gia của ngành y tế, chính quyền, các tổ chức đoàn thể và gia đình người bệnh.

Chia sẻ tại buổi lễ, Chủ tịch UBND xã Xuân Mai Nguyễn Anh Đức, cho biết mô hình được xây dựng từ nhu cầu thực tiễn của người dân, lấy người khuyết tật, người yếu thế làm trung tâm, tận dụng tối đa cơ sở vật chất, nhân lực hiện có của y tế cơ sở, không làm phát sinh bộ máy mới.

Theo kế hoạch, từ nay đến hết năm 2026, xã phấn đấu 100% thôn được phổ biến kế hoạch, 100% đối tượng đủ điều kiện được lập hồ sơ quản lý cá thể. Địa phương dự kiến bố trí khoảng 500 triệu đồng từ ngân sách để điều tra, mua sắm trang thiết bị thiết yếu, nâng cấp cơ sở vật chất, đồng thời huy động nguồn lực từ bảo hiểm y tế và xã hội hóa.

Ngay trong ngày đầu triển khai tại Điểm Y tế Thủy Xuân Tiên, với sự hỗ trợ chuyên môn của Bệnh viện Phục hồi chức năng Hà Nội và Bệnh viện đa khoa Chương Mỹ, chương trình đã khám sàng lọc cho 50 người có nguy cơ hoặc biểu hiện khuyết tật chưa được xác định mức độ; đồng thời tư vấn sức khỏe, cấp thuốc miễn phí, hướng dẫn tập luyện và thực hiện các kỹ thuật phục hồi chức năng.

Dịp này, Bệnh viện Phục hồi chức năng Hà Nội, Bệnh viện đa khoa Chương Mỹ, Trung tâm Phục hồi chức năng Việt Hàn, Ủy ban MTTQ xã Xuân Mai, Trạm Y tế xã và Hội Người cao tuổi xã Xuân Mai ký kết chương trình phối hợp nhằm tăng cường hỗ trợ chuyên môn, kết nối nguồn lực và phát triển mạng lưới phục hồi chức năng dựa vào cộng đồng.

Theo ông Vương Ánh Dương, Phó Cục trưởng Cục Quản lý Khám, chữa bệnh (Bộ Y tế), việc triển khai mô hình tại xã Xuân Mai là bước đi cụ thể nhằm hiện thực hóa chủ trương phát triển hệ thống phục hồi chức năng theo các quyết định của Thủ tướng Chính phủ và Bộ Y tế.

Để mô hình phát huy hiệu quả, cần lấy người dân làm trung tâm, tăng cường phối hợp giữa ngành y tế với giáo dục, an sinh xã hội và chính quyền địa phương; đồng thời nâng cao năng lực y tế cơ sở, ứng dụng công nghệ số trong quản lý, theo dõi và phát triển các hình thức khám, phục hồi chức năng từ xa.

Phát biểu chỉ đạo, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Thu Hà nhấn mạnh, mô hình có ý nghĩa đột phá khi các bệnh viện tuyến trên sẽ trực tiếp hỗ trợ chuyên môn, cử cán bộ về trạm y tế khám chữa bệnh, đào tạo nhân lực và thực hiện những kỹ thuật mà tuyến cơ sở chưa đáp ứng được. Qua đó, người dân được tiếp cận dịch vụ y tế ngay tại địa phương, giảm áp lực cho tuyến trên và phù hợp với định hướng chuyển trọng tâm chăm sóc sức khỏe về y tế cơ sở.

Liên quan đến nhiệm vụ khám sức khỏe toàn dân, bà Vũ Thu Hà yêu cầu các địa phương đẩy nhanh tiến độ khám sức khỏe miễn phí, lập hồ sơ sức khỏe điện tử, phấn đấu đến hết năm 2026, 100% người dân được quản lý sức khỏe theo vòng đời.

Đánh giá cao mô hình thí điểm tại xã Xuân Mai, Phó Chủ tịch UBND thành phố khẳng định Hà Nội sẽ triển khai với quyết tâm cao nhằm chăm sóc tốt hơn cho người khuyết tật và các đối tượng yếu thế, bảo đảm tinh thần “không để ai bị bỏ lại phía sau”. Phó Chủ tịch UBND thành phố đề nghị Sở Y tế tiếp tục theo dõi, đánh giá hiệu quả để hoàn thiện cơ chế và nhân rộng trên toàn thành phố; kêu gọi sự đồng hành của Bộ Y tế, Bảo hiểm xã hội và các bệnh viện trong hỗ trợ y tế cơ sở, nâng cao chất lượng phục hồi chức năng cho người dân.